Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, "Қазақстанның Даму Банкі" акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту және "Қазақстан Республикасы қарж

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2020 жылғы 21 қыркүйектегі № 109 қаулысы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2020 жылғы 25 қыркүйекте № 21275 болып тіркелді

      ЗҚАИ-ның ескертпесі!
      Осы қаулы 16.12.2020 бастап қолданысқа енгізіледі

      "Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы" 1995 жылғы 30 наурыздағы, "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" 2007 жылғы 28 ақпандағы Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

      1. Қоса беріліп отырған Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, "Қазақстанның Даму Банкі" акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулық бекітілсін.

      2. "Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілеріне арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2008 жылғы 22 қыркүйектегі № 79 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 5348 болып тіркелген, 2008 жылғы 12 желтоқсанда Қазақстан Республикасының орталық атқарушы және өзге де орталық мемлекеттік органдарының актілер жинағында № 12 жарияланған) мынадай өзгеріс енгізілсін:

      көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілеріне арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарында:

      1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "1. Осы Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілеріне арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспары (бұдан әрі – Шоттар жоспары) "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" 2007 жылғы 28 ақпандағы Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес әзірленді және бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларының (бұдан әрі – жинақтаушы зейнетақы қорлары), банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың (ипотекалық ұйымдарды және бұрын еншілес банктер болған заңды тұлғаларды қоспағанда), Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушылардың, микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың, сақтандыру брокерлерінің (бұдан әрі – ұйымдар) қаржылық есептілік элементтерін топтастыру және қаржылық есептілікті жасау үшін бухгалтерлік есеп шоттарында құндық көрсеткішпен ағымдағы көрсетуге, сондай-ақ Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлері филиалдарының (бұдан әрі – ұйымдар) бухгалтерлік есепке алу деректері бойынша есептілік элементтерін топтастыру және бухгалтерлік есепке алу деректері бойынша есептілікті жасау үшін бухгалтерлік есеп шоттарында құндық көрсеткішпен ағымдағы көрсетуге арналған.".

      3. "Қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 1 шілдедегі № 68 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7121 болып тіркелген, 2011 жылғы 5 қазанда "Заң газеті" газетінде № 144 (1960) жарияланған) мынадай өзгеріс енгізілсін:

      көрсетілген қаулымен бекітілген Қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықта:

      2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "2. Осы Нұсқаулық бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларының (бұдан әрі – жинақтаушы зейнетақы қорлары), банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдардың (ипотекалық ұйымдарды және бұрын еншілес банктер болған заңды тұлғаларды қоспағанда), бағалы қағаздар нарығына кәсiби қатысушылардың, микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың, сақтандыру брокерлерінің және Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлері филиалдарының (бұдан әрi – ұйым) меншiктi ақшаны салымдарға, қарыздарға, бағалы қағаздарға, туынды қаржы құралдарына, тазартылған бағалы металдарға, шетел валютасына орналастыру операцияларының, хеджирлеу операцияларының, сондай-ақ РЕПО және керi РЕПО операцияларының бухгалтерлiк есебін жүргiзуді нақтылайды.".

      4. Осы қаулыға қосымшаға сәйкес тізбе бойынша Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің, сондай-ақ Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілерінің құрылымдық бөліктерінің күші жойылды деп танылсын.

      5. Бухгалтерлік есеп департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

      1) Заң департаментімен бірлесіп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

      2) осы қаулы ресми жарияланғаннан кейін оны Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ресми интернет-ресурсына орналастыруды;

      3) осы қаулы мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Заң департаментіне осы қаулының осы тармағының 2) тармақшасында және 6-тармағында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

      6. Ақпарат және коммуникациялар департаменті – Ұлттық Банктің баспасөз қызметі осы қаулы мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде оның көшірмелерін мерзімді баспасөз басылымдарында ресми жариялауға жіберуді қамтамасыз етсін.

      7. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Төрағасының орынбасары А.М. Баймағамбетовке жүктелсін.

      8. Осы қаулы ресми жариялануға тиіс және 2020 жылғы 16 желтоқсаннан бастап қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкінің Төрағасы
Е. Досаев

  Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкі Басқармасының
2020 жылғы 21 қыркүйегі
№ 109 қаулысымен
бекітілді

Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, "Қазақстанның Даму Банкі" акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулық

1-тарау. Жалпы талаптар

      1. Осы Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, "Қазақстанның Даму банкі" акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есеп жүргізуі жөніндегі нұсқаулық (бұдан әрі - Нұсқаулық) "Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы" 1995 жылғы 30 наурыздағы, "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" 2007 жылғы 28 ақпандағы Қазақстан Республикасының заңдарына, халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес әзірленді және екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, "Қазақстанның Даму Банкі" акционерлік қоғамының, бұдан бұрын еншілес банк болған заңды тұлғаның (бұдан әрі - банктер) және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есеп жүргізуін нақтылайды.

      2. Нұсқаулықта 1994 жылғы 27 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексiнде (Жалпы бөлім), 1999 жылғы 1 шілдедегі Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде (Ерекше бөлім), "Қазақстан Республикасындағы вексель айналысы туралы" 1997 жылғы 28 сәуірдегі Қазақстан Республикасының Заңында, Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 1015 болып тіркелген "Қазақстан Республикасының екiншi деңгейдегi банктерінiң вексельдерді есепке алуы қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 1999 жылғы 15 қарашадағы № 396 қаулысында және Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13071 тіркелген "Екінші деңгейдегі банктердің және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың аударым және жай вексельдермен операциялар жүргізуі қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2015 жылғы 31 желтоқсандағы № 261 қаулысында көзделген ұғымдар, сондай-ақ мынадай ұғымдар пайдаланылады.

      1) дисконт (жеңілдік) - қаржы активінің/міндеттемесінің бастапқы құны (есептелген сыйақыны қоспағанда) және инвестор (сатып алушы) үшін болашақ кезеңдердің кірістерін/шығыстарын құрайтын өтеу сомасы арасында туындайтын теріс айырма сомасы;

      2) сыйлықақы - қаржы активінің/міндеттемесінің бастапқы құны (есептелген сыйақыны қоспағанда) және инвестор (сатып алушы) үшін болашақ кезеңдердің шығыстарын/кірістерін құрайтын өтеу сомасы арасында туындайтын оң айырма сомасы;

      3) сыйлықақы немесе дисконт (жеңілдік) амортизациясы - сыйлықақының немесе дисконттың (жеңілдіктің) сомасын пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісін пайдалана отырып банктің кірістеріне немесе шығыстарына біртіндеп жатқызу.

      3. Банктер жасайтын операциялардың бухгалтерлік есебі халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптарына және Нұсқаулыққа сәйкес жүзеге асырылады.

      4. Нұсқаулықта халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптарына сәйкес мәміле жасау күнгі және мәміле бойынша есеп айырысу күнгі қаржы активтерін сатып алудың және сатудың үлгі мәмілелерін есепке алу әдістері қолданылады. Осы тармақта көрсетілген қаржы активтерін сатып алудың және сатудың үлгі мәмілелерін есепке алу әдістерінің бірін таңдау банктің есеп саясатында айқындалады.

      5. Егер шарттық талаптарға сәйкес аллокирленбеген металл шоттарына орналастырылған тазартылған бағалы металдар (IAS) 32 "Қаржы құралдары: ұсыну" халықаралық қаржылық есептілік стандартында айқындалған қаржы құралдарының анықтамасына сәйкес келген жағдайда, аллокирленбеген металл шоттарына орналастырылған тазартылған бағалы металдармен операциялардың бухгалтерлік есебі (IFRS) 9 "Қаржы құралдары" халықаралық қаржылық есептілік стандартына сәйкес жүргізіледі.

      6. Банктің бухгалтерлік есеп жүргізуді реттейтін ішкі құжаттарында көзделген тәртіппен "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" 2007 жылғы 28 ақпандағы Қазақстан Республикасы Заңының және халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптарына қайшы келмейтін бөлігінде банкішілік транзиттік шоттарды пайдалануға және қосымша бухгалтерлік жазбалар жасауға жол беріледі.

      Шетел валютасының валюталық позициясы және қарсы құны шоттары пайдаланыла отырып, шетел валютасындағы операциялар сомаларын көрсетуге жол беріледі.

      Сыйақы түріндегі кірістер мен шығыстар (IFRS) 9 "Қаржы құралдары" халықаралық қаржылық есептілік стандартына сәйкес пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісі пайдаланыла отырып танылады".

2-тарау. Шетел валютасымен дилингтік операциялардың бухгалтерлік есебі

1-параграф. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілелерін мәміле жасау күні бойынша есепке алу

      7. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесі жасалған күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      шетел валютасындағы талаптар сомасына және сатып алу бағамы бойынша теңгемен міндеттемелер сомасына:

Дт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар

Кт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер,

      бір мезгілде шетел валютасының сатып алу бағамының есептік бағамнан айырмашылығы болған жағдайда туындайтын айырмаға мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады

      шетел валютасын сатып алу бағамы есептік бағамнан асып кеткен кезде:

Дт

5530

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыстар

Кт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар;

      есептік бағам шетел валютасын сатып алу бағамынан асып кеткен кезде:

Дт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар

Кт

4530

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша кірістер.

      8. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесі банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша қайта бағаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамының өзгеруінің теріс бағамдық айырма сомасына:

Дт

5703

Шетел валютасын қайта бағалаудан болған шығыстар

Кт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар;

      2) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамының өзгеруінің оң бағамдық айырма сомасына:

Дт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар

Кт

4703

Шетел валютасын қайта бағалаудан болатын кірістер.

      9. Нұсқаулықтың 8-тармағына сәйкес қайта бағалау жүргізілгеннен кейін шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесін валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) шетел валютасын сатып алу үшін аударылатын теңгемен сомаға:

Дт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

      2) сатып алынатын шетел валютасының сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар.

2-параграф. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілелерін есеп айырысу күні бойынша есепке алу

      10. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесі жасалған күні шетел валютасындағы шартты талаптар сомасына және теңгемен шартты міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

6405

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар

Кт

6905

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер.

      11. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесі банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша қайта бағаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамының өзгеруінің теріс бағамдық айырма сомасына:

Дт

5703

Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыстар

Кт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер;

      2) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамының өзгеруінің оң бағамдық айырма сомасына:

Дт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар

Кт

4703

Шетел валютасын қайта бағалаудан болатын кірістер;

      3) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамының оң және теріс өзгеруі бойынша ең аз қалдық сомасына:

Дт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар.

      12. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесін валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) шетел валютасын сатып алу бойынша шартты міндеттемелер мен талаптар сомасына:

Дт

6905

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер

Кт

6405

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар;

      2) теңгемен және шетел валютсындағы сомаға:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

      3) шетел валютасын сатып алу бағамы есептік бағамнан асып кеткен кезде:

Дт

5530

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыстар

Кт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер;

      4) есептік бағам шетел валютасын сатып алу бағамынан асып кеткен кезде:

Дт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар

Кт

4530

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша кірістер;

      5) бұрын жүргізілген қайта бағалауды қалпына келтіру:

Дт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

5703

Шетел валютасын қайта бағалаудан болатын шығыстар;

      немесе

Дт

4703

Шетел валютасын қайта бағалаудан болатын кірістер

Кт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар.

3-параграф. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілелерін мәміле жасау күні бойынша есепке алу

      13. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесі жасалған күні сату бағамы бойынша талаптар мен міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      шетел валютасымен міндеттемелер сомасына және теңгемен талаптар сомасына:

Дт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар

Кт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер,

      бір мезгілде шетел валютасын сату бағамының есептік бағамнан айырмашылығы болған жағдайда туындайтын айырмаға мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      есептік бағам шетел валютасын сату бағамынан асып кеткен кезде:

Дт

5530

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыстар

Кт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер;

      шетел валютасын сату бағамы есептік бағамнан асып кеткен кезде:

Дт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

4530

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша кірістер.

      14. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесі банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша қайта бағаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамының өзгеруінің теріс бағамдық айырма сомасына:

Дт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

4703

Шетел валютасын қайта бағалаудан болатын кірістер;

      2) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамының өзгеруінің оң бағамдық айырма сомасына:

Дт

5703

Шетел валютасын қайта бағалаудан болатын шығыстар

Кт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер.

      15. Нұсқаулықтың 14-тармағына сәйкес қайта бағалау жүргізілгеннен кейін шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесін валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) өткізілетін шетел валютасының сомасына:

Дт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

      2) шетел валютасын өткізгені үшін алынған теңгемен сомаға:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар.

4-параграф. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілелерін есеп айырысу күні бойынша есепке алу

      16. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесі жасалған күні шартты міндеттемелер мен талаптар сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

6405

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар

Кт

6905

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер.

      17. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесі банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша қайта бағаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамының өзгеруінің теріс бағамдық айырма сомасына:

Дт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар

Кт

4703

Шетел валютасын қайта бағалаудан болатын кірістер;

      2) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамының өзгеруінің оң бағамдық айырма сомасына:

Дт

5703

Шетел валютасын қайта бағалаудан болатын шығыстар

Кт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер;

      3) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамының оң және теріс өзгеруі бойынша ең аз қалдық сомасына:

Дт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар.

      18. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесін валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) шетел валютасын сату бойынша шартты міндеттемелер мен шартты талаптар сомасына:

Дт

6905

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер

Кт

6405

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар;

      2) шетел валютасындағы және теңгемен сомаға, сондай-ақ шетел валютасын қайта бағалау сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

      3) есептік бағам шетел валютасын сату бағамынан асып кеткен кезде:

Дт

5530

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыстар

Кт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер;

      4) шетел валютасын сату бағамы есептік албағамнан асып кеткен кезде:

Дт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар

Кт

4530

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша кірістер;

      5) бұрын жүргізілген қайта бағалауды қалпына келтіру:

Дт

2894

Спот операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

5703

Шетел валютасын қайта бағалаудан болатын шығыстар;

      немесе

Дт

4703

Шетел валютасын қайта бағалаудан болатын кірістер

Кт

1894

Спот операциялары бойынша талаптар.

3-тарау. Салым операцияларының бухгалтерлік есебі

      19. Банк салымына бастапқы және (немесе) қосымша ақша жарнасын салған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) банк салымы шарты бойынша ақша сомасына:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1005

Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

2021

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілмелі салымдары


2022

Шетелдік орталық банктердің талап етілмелі салымдары


2023

Басқа банктердің талап етілмелі салымдары


2121

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары


2122

Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары


2123

Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір айға дейінгі) салымдары


2124

Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір жылға дейінгі) салымдары


2125

Басқа банктерден бір түнге тартылған салымдар


2127

Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары


2130

Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2132

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір айдан аспайтын)


2133

Басқа банктердің шартты салымдары


2134

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2141

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2205

Жеке тұлғалардың талап етілмелі салымдары


2206

Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2207

Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2208

Жеке тұлғалардың шартты салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етілмелі салымдары


2213

Жеке тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2214

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2215

Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2217

Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2218

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2219

Заңды тұлғалардың шартты салымдары


2220

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2223

Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2229

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам);

      2) жеңілдік сомасына:

Дт

2140

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден және басқа банктерден тартылған салымдар бойынша дисконт


2239

Клиенттерден тартылған салымдар бойынша дисконт

Кт

2021

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілмелі салымдары


2022

Шетелдік орталық банктердің талап етілмелі салымдары


2023

Шетелдік орталық банктердің талап етілмелі салымдары


2121

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары


2122

Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары


2123

Басқа банктердің қысқа мерзімді салымдары (бір айға дейінгі)


2124

Басқа банктердің қысқа мерзімді салымдары (бір жылға дейінгі)


2125

Басқа банктерден бір түнге тартылған салымдар


2127

Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары


2130

Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2132

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір айдан аспайтын)


2133

Басқа банктердің шартты салымдары


2134

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2141

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2205

Жеке тұлғалардың талап етілмелісалымдары


2206

Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2207

Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2208

Жеке тұлғалардың шартты салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етілмелісалымдары


2214

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2215

Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2217

Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2218

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2219

Заңды тұлғалардың шартты салымдары


2220

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2229

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам);

      сыйлықақы сомасына:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

2139

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден және басқа банктерден тартылған салымдар бойынша сыйлықақы


2238

Клиенттерден тартылған салымдар бойынша сыйлықақы.

      20. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікке сәйкес банк салымы шарты бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

5121

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілмелі салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар


5122

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар


5123

Шетелдік орталық банктердің талап етілмелі салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар


5124

Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар


5125

Басқа банктердің талап етілмелі салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар


5126

Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір айға дейінгі) салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар


5127

Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір жылға дейінгі) салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар


5128

Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар


5130

Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар


5131

Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар (бір айдан аспайтын)


5132

Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар (бір жылдан аспайтын)


5133

Басқа банктердің шартты салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар


5139

Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар (бір жылдан астам)


5211

Клиенттердің талап етілмелі салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар


5215

Клиенттердің қысқа мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар


5217

Клиенттердің ұзақ мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар


5218

Клиенттердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар (бір жылдан аспайтын)


5219

Клиенттердің шартты салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар


5220

Клиенттердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар (бір жылдан астам)


5223

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар

Кт

2702

Басқа банктердің талап етілмелі салымдары бойынша есептелген шығыстар


2709

Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыстар


2712

Басқа банктердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыстар


2713

Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыстар


2714

Басқа банктердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыстар


2719

Клиенттердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыстар


2720

Клиенттердің талап етілмелі салымдары бойынша есептелген шығыстар


2721

Клиенттердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыстар


2723

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыстар


2724

Клиенттердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыстар.

      21. Банк салымы шартында көзделген міндеттемелердің жалпы сомасына банк салымы бойынша есептелген сыйақы сомасын капиталдандыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2702

Басқа банктердің талап етілмелі салымдары бойынша есептелген шығыстар


2709

Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыстар


2712

Басқа банктердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыстар


2713

Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыстар


2714

Басқа банктердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыстар


2719

Клиенттердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыстар


2720

Клиенттердің талап етілмелі салымдары бойынша есептелген шығыстар


2721

Клиенттердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыстар


2723

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыстар


2724

Клиенттердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыстар

Кт

2021

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілмелі салымдары


2022

Шетелдік орталық банктердің талап етілмелі салымдары


2023

Басқа банктердің талап етілмелі салымдары


2121

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары


2122

Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары


2123

Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір айға дейінгі) салымдары


2124

Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір жылға дейінгі) салымдары


2125

Басқа банктерден бір түнге тартылған салымдар


2127

Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары


2130

Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2132

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір айдан аспайтын)


2133

Басқа банктердің шартты салымдары


2134

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2141

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2205

Жеке тұлғалардың талап етілмелі салымдары


2206

Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2207

Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2208

Жеке тұлғалардың шартты салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етілмелі салымдары


2213

Жеке тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2214

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2215

Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2217

Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2218

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2219

Заңды тұлғалардың шартты салымдары


2220

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2223

Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2229

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам).

      22. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікке сәйкес банк салымы бойынша жеңілдіктер/сыйлықақылар амортизациясы кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) дисконт амортизациясы сомасына:

Дт

5138

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден және басқа банктерден тартылған салымдар бойынша дисконт амортизациясы бойынша шығыстар


5236

Клиенттерден тартылған салымдар бойынша дисконт амортизациясы бойынша шығыстар

Кт

2140

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден және басқа банктерден тартылған салымдар бойынша дисконт


2239

Клиенттерден тартылған салымдар бойынша дисконт;

      2) сыйлықақы амортизациясы сомасына:

Дт

2139

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден және басқа банктерден тартылған салымдар бойынша сыйлықақы


2238

Клиенттерден тартылған салымдар бойынша сыйлықақы

Кт

4270

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден және басқа банктерден тартылған салымдар бойынша сыйлықақы амортизациясы бойынша кірістер


4440

Клиенттерден тартылған салымдар бойынша сыйлықақы амортизациясы бойынша кірістер.

      23. Банк салымы бойынша есептелген сыйақы сомасын төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2702

Басқа банктердің талап етілмелі салымдары бойынша есептелген шығыстар


2709

Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыстар


2712

Басқа банктердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыстар


2713

Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыстар


2714

Басқа банктердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыстар


2719

Клиенттердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыстар


2720

Клиенттердің талап етілмелі салымдары бойынша есептелген шығыстар


2721

Клиенттердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыстар


2723

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыстар


2724

Клиенттердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыстар

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      24. Банк салымы сомасын енгізу күні салымшыға сыйақы төлеу кезінде төленген сыйақы сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1792

Алынған заемдар мен салымдар бойынша сыйақыны алдын ала төлеу

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      № 1792 "Алынған заемдар мен салымдар бойынша сыйақыны алдын ала төлеу" баланстық шоттағы қалдық есептеу әдісіне сәйкес шығысқа жатқызылуы тиіс.

      25. Банк тартқан банк салымы бойынша салымшыға негізгі борыш сомасын қайтарған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2021

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілмелі салымдары


2022

Шетелдік орталық банктердің талап етілмелі салымдары


2023

Басқа банктердің талап етілмелі салымдары


2121

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары


2122

Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары


2123

Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір айға дейінгі) салымдары


2124

Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір жылға дейінгі) салымдары


2125

Басқа банктерден бір түнге тартылған салымдар


2127

Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары


2130

Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2132

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір айдан аспайтын)


2133

Басқа банктердің шартты салымдары


2134

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2141

Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2205

Жеке тұлғалардың талап етілмелі салымдары


2206

Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2207

Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2208

Жеке тұлғалардың шартты салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етілмелі салымдары


2214

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2215

Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2217

Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2218

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2219

Заңды тұлғалардың шартты салымдары


2220

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2229

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1005

Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

4-тарау. Қарыз операцияларының бухгалтерлік есебі

      26. Теңгемен және шетел валютасымен банктік қарызды берген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) егер берілген банктік қарыздың сомасы өтелуге жататын банктік қарыздың сомасына тең болса:

      нақты берілген ақша сомасына:

Дт

1301

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт заемдары


1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді заемдар


1303

Басқа банктерге берілген овернайт заемдары


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді заемдар


1407

Клиенттерге факторинг


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді заемдар


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді заемдар


1429

Клиенттерге берілген басқа да заемдар

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      банктік қарызды алған кезге дейін банктік қарызды алумен байланысты комиссиялық шығыстар түрінде клиент шеккен шығыстар сомасына (жеңілдік сомасына):

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1312

Басқа банктерге берілген заемдар бойынша дисконт


1434

Клиенттерге берілген заемдар бойынша дисконт;

      2) егер берілген банктік қарыз сомасы өтелуге тиіс банктік қарыз сомасынан аз болса:

      нақты берілген ақша сомасына:

Дт

1301

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт заемдары


1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді заемдар


1303

Басқа банктерге берілген овернайт заемдары


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді заемдар


1407

Клиенттерге факторинг


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді заемдар


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді заемдар


1429

Клиенттерге берілген басқа да заемдар

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      өтелуге тиіс банктік қарыз сомасы мен берілген банктік қарыз сомасы арасындағы оң айырма сомасына:

Дт

1301

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт заемдары


1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді заемдар


1303

Басқа банктерге берілген овернайт заемдары


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді заемдар


1407

Клиенттерге факторинг


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді заемдар


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді заемдар


1429

Клиенттерге берілген басқа да заемдар

Кт

1312

Басқа банктерге берілген заемдар бойынша дисконт


1434

Клиенттерге берілген заемдар бойынша дисконт.

      Банктік қарыз шарты, кепіл шарттарының түпнұсқалары, кепіл затына құқық белгілейтін құжаттар № 7339 "Әр түрлі құндылықтар және құжаттар" баланстан тыс шотта 1 (бір) теңге шартты құны бойынша көрсетіледі.

      27. Кепіл шарты және басқа да құжаттар негізінде банктік қарызды қамтамасыз етуге қабылданған мүлік құнының сомасына (теңгемен және сол сияқты шетел валютасымен) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7250

Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік.

      28. Егер қарыз алушының міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде кепілдік қабылданса, қабылданған кепілдік сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

6075

Қабылданған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар

Кт

6575

Қабылданған кепілдіктер бойынша талаптардың ықтимал азаюы.

      29. Банктік қарыз бойынша қамтамасыз ету ретінде ақшаны қабылдаған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1005

Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап етілмелі салымдары


2206

Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2207

Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2208

Жеке тұлғалардың шартты салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етілмелі салымдары


2214

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2215

Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2217

Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2218

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2219

Заңды тұлғалардың шартты салымдары


2220

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2222

Арнайы мақсаттағы еншілес ұйымдардың салымдары


2229

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)

Кт

2131

Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету (кепілзат, кепілпұл) ретінде қабылданған ақшаны сақтау шоты


2213

Жеке тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2223

Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2240

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету (кепілзат, кепілпұл) ретінде қабылданған ақшаны сақтау шоты.

      30. Банк кредит желісін ашқан не банктік қарыз шартына сәйкес болашақта банктік қарыз берген кезде пайдаланылмаған лимит немесе берілмеген банктік қарыз сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

6125

Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын заемдар бойынша шартты талаптар


6126

Болашақта берілетін, қайтарып алынатын заемдар бойынша шартты талаптар

Кт

6625

Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын заемдар бойынша шартты міндеттемелер


6626

Болашақта берілетін, қайтарып алынатын заемдар бойынша шартты міндеттемелер.

      Банктік қарыз шартына сәйкес банктік қарыздың кезекті сомасын берген кезде банктің болашақта банктік қарыздарын беру бойынша шартты міндеттемелері берілген банктік қарыз сомасына азайтылады және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

6625

Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын заемдар бойынша шартты міндеттемелер


6626

Болашақта берілетін, қайтарып алынатын заемдар бойынша шартты міндеттемелер

Кт

6125

Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын заемдар бойынша шартты талаптар


6126

Болашақта берілетін, қайтарып алынатын заемдар бойынша шартты талаптар.

      31. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікке сәйкес банктік қарыздар бойынша сыйақы және жеңілдік (дисконт) амортизациясын есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сыйақы есептеген кезде:

Дт

1730

Басқа банктерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кірістер


1740

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кірістер

Кт

4301

Басқа банктерге берілген овердрафт заемдары бойынша сыйақы алуға байланысты кірістер


4302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді заемдар бойынша сыйақы алуға байланысты кірістер


4303

Басқа банктерге берілген овернайт заемдары бойынша сыйақы алуға байланысты кірістер


4304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді заемдар бойынша сыйақы алуға байланысты кірістер


4407

Клиенттерге факторинг бойынша сыйақы алуға байланысты кірістер


4411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді заемдар бойынша сыйақы алуға байланысты кірістер


4417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді заемдар бойынша сыйақы алуға байланысты кірістер


4428

Клиенттерге берілген өзге де заемдар бойынша сыйақы алуға байланысты кірістер;

      2) дисконт амортизациясы кезінде:

Дт

1312

Басқа банктерге берілген заемдар бойынша дисконт


1434

Клиенттерге берілген заемдар бойынша дисконт

Кт

4312

Басқа банктерге берілген заемдар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кірістер


4434

Клиенттерге берілген заемдар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кірістер.

      32. Клиент банктік қарыз бойынша есептелген сыйақыны төлеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) қолма-қол нысанда ақша енгізген кезде:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1005

Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      2) қарыз алушы банктік қарыз бойынша есептелген сыйақы сомасын алдын ала төлеген кезде:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1005

Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

2792

Берілген заемдар бойынша сыйақыны алдын ала төлеу;

      3) есептелген сыйақы бойынша берешекті өтеген кезде:

Дт

2010

Корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2213

Жеке тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2223

Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2792

Берілген заемдар бойынша сыйақыны алдын ала төлеу

Кт

1730

Басқа банктерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кірістер


1740

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кірістер.

      33. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын, берілген банктік қарыздарды қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) банктік қарыздың әділ құны оның есептік құнынан асып кеткен кезде айырма сомасына:

Дт

1310

Басқа банктерге берілген заемның құнын оң түзету шоты


1430

Клиенттерге берілген заемның құнын оң түзету шоты

Кт

4310

Басқа банктерге берілген заемның құнын оң түзету түріндегі кірістер


4430

Клиенттерге берілген заемның құнын оң түзету түріндегі кірістер;

      2) банктік қарыздың есептік құны оның әділ құнынан асып кеткен кезде айырма сомасына:

Дт

5057

Басқа банктерге берілген заемның құнын теріс түзету түріндегі шығыстар


5232

Клиенттерге берілген заемның құнын теріс түзету түріндегі шығыстар

Кт

1311

Басқа банктерге берілген заемның құнын теріс түзету шоты


1431

Клиенттерге берілген заемның құнын теріс түзету шоты;

      3) банктік қарыздың әділ құнын есептегі оң және теріс түзету сомасына:

Дт

1311

Басқа банктерге берілген заемның құнын теріс түзету шоты


1431

Клиенттерге берілген заемның құнын теріс түзету шоты

Кт

1310

Басқа банктерге берілген заемның құнын оң түзету шоты


1430

Клиенттерге берілген заемның құнын оң түзету шоты.

      34. Өзге жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қарыздар құны банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен қайта бағаланады және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) қарыздардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде:

Дт

1332

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын заемдардың әділ құнын оң түзету шоты

Кт

3563

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздардың құнын қайта бағалау резервтері;

      2) қарыздардың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде:

Дт

3563

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздардың құнын қайта бағалау резервтері

Кт

1333

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын заемдардың әділ құнын теріс түзету шоты;

      3) қарыздардың әділ құнын есептегі оң (теріс) түзету сомасына:

Дт

1333

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын заемдардың әділ құнын теріс түзету шоты

Кт

1332

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын заемдардың әділ құнын оң түзету шоты.

      Қарыздар бойынша қайта бағалау Нұсқаулықтың 31-тармағына сәйкес қарыздар бойынша сыйақы есептеліп, дисконт амортизациясынан кейін жүргізіледі.

      35. Валюталық баламасы белгіленген теңгедегі банктік қарызды қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) валютаны айырбастаудың нарықтық бағамы ұлғайған кезде:

Дт

1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді заемдар


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді заемдар


1424

Клиенттердің заемдар бойынша мерзімі өткен берешегі


1740

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кірістер


1741

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы

Кт

4705

Заемдардың валюталық баламасын белгілей отырып, теңгедегі заемдарды қайта бағалаудан болатын кіріс;

      2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы азайған кезде:

Дт

5705

Заемдардың валюталық баламасын белгілей отырып, теңгедегі заемдарды қайта бағалаудан болатын шығыс

Кт

1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді заемдар


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді заемдар


1424

Клиенттердің заемдар бойынша мерзімі өткен берешегі


1740

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кірістер


1741

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы.

      36. Егер банктік қарыз шартының талаптарында теңгемен банктік қарыз бойынша төлемдерді индекстеу көзделсе, банктік қарыз қалдықтарын егер банктік қарыз шартында өзгеше мерзімдер белгіленбесе, банктің есеп саясатында белгіленген мерзімдерде қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) оң индекстелген кезде:

Дт

1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді заемдар


1740

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кірістер

Кт

4703

Шетел валютасын қайта бағалаудан болатын кірістер;

      2) теріс индекстелген кезде:

Дт

5703

Шетел валютасын қайта бағалаудан болатын шығыстар

Кт

1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді заемдар


1740

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кірістер.

      37. Банктік қарыз бойынша негізгі борышты өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1005

Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары,

      бір мезгілде:

Дт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2213

Жеке тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2223

Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым

Кт

1407

Клиенттерге факторинг


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді заемдар


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді заемдар


1429

Клиенттерге берілген басқа да заемдар;

      қолма-қол ақшалай емес нысанда ақша енгізілген жағдайда:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2213

Жеке тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2223

Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым

Кт

1301

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт заемдары


1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді заемдар


1303

Басқа банктерге берілген овернайт заемдары


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді заемдар


1407

Клиенттерге факторинг


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді заемдар


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді заемдар


1429

Клиенттерге берілген басқа да заемдар.

      38. Кредиттік желіні ұсыну туралы шартқа сәйкес банктік қарыз бойынша негізгі борыш өтелген кезде болашақта банктік қарыздар беру бойынша банктің шартты міндеттемелері өтелген банктік қарыз сомасына ұлғайтылады және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

6125

Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын заемдар бойынша шартты талаптар


6126

Болашақта берілетін, қайтарып алынатын заемдар бойынша шартты талаптар

Кт

6625

Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын заемдар бойынша шартты міндеттемелер


6626

Болашақта берілетін, қайтарып алынатын заемдар бойынша шартты міндеттемелер.

      39. Банктік қарызды және сыйақыны толық өтеген, банктік қарыз бойынша қамтамасыз ету болып табылатын құжаттарды (банктік қарыз шартын, кепіл шартын, міндеттемелерді орындауды қамтамасыз ету шартын, сондай-ақ кепіл затына құқық белгілейтін құжаттарды, олардың техникалық құжаттамаларын және қарыз алушыға міндетті түрде қайтаруға жататын басқа да құжаттарды) және қабылданған кепіл құнын, қабылданған кепіл сомасын, ақшаны есептен шығарған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) кепіл затының құнын есептен шығарған кезде:

Шығыс

7250

Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік;

      2) құжаттарды есептен шығарған кезде:

Шығыс

7339

Әртүрлі құндылықтар мен құжаттар;

      3) қабылданған кепілдік сомасын есептен шығарған кезде:

Дт

6575

Қабылданған кепілдіктер бойынша талаптардың ықтимал азаюы

Кт

6075

Қабылданған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар;

      4) банктік қарыз бойынша қамтамасыз ету болып табылатын ақшаны есептен шығарған кезде:

Дт

2213

Жеке тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2223

Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2240

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету (кепілзат, кепілпұл) ретінде қабылданған ақшаны сақтау шоты

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап етілмелі салымдары


2206

Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2207

Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2208

Жеке тұлғалардың шартты салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап етілмелі салымдары


2214

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2215

Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2217

Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары


2218

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)


2219

Заңды тұлғалардың шартты салымдары


2220

Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)


2222

Арнайы мақсаттағы еншілес ұйымдардың салымдары


2229

Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам).

      40. Егер банктік қарыз шартында белгіленген мерзім басталған кезде қарыз алушы есептелген сыйақыны төлемесе, есептелген, бірақ төленбеген сыйақы сомасы мерзімі өткен активтер шотына жатқызылады және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1731

Басқа банктерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы


1741

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы

Кт

1730

Басқа банктерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кірістер


1740

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кірістер.

      41. Егер қарыз алушы мерзімі келген кезде банктік қарыз бойынша негізгі борышты өтемесе, өтелмеген негізгі борыштың сомасы мерзімі өткен активтердің шотына жатқызылады және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1306

Басқа банктердің заемдар бойынша мерзімі өткен берешегі


1409

Клиенттердің факторинг бойынша мерзімі өткен берешегі


1424

Клиенттердің заемдар бойынша мерзімі өткен берешегі

Кт

1301

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт заемдары


1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді заемдар


1303

Басқа банктерге берілген овернайт заемдары


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді заемдар


1407

Клиенттерге факторинг


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді заемдар


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді заемдар


1429

Клиенттерге берілген басқа да заемдар.

      42. Егер банктік қарыз шартында тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) есептеу көзделсе және тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" 2007 жылғы 28 ақпандағы Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес актив ұғымының анықтамасына сәйкес келсе, тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1879

Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл)

Кт

4900

Тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл).

      43. Егер банктік қарыз шартында қарыздар және қаржы лизингі бойынша негізгі қарыздың мерзімі өткен бөлігіне сыйақы есептеу көзделсе, қарыздар және қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақының "Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы" 2007 жылғы 28 ақпандағы Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес актив ұғымының анықтамасына сәйкес келетін сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1731

Басқа банктерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы


1741

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы

Кт

4306

Заемдар бойынша басқа банктердің мерзімі өткен берешегі бойынша сыйақы алуға байланысты кірістер


4424

Клиенттердің заемдар бойынша мерзімі өткен берешегі бойынша сыйақы алуға байланысты кірістер.

      44. Банктік қарыз бойынша мерзімі өткен сыйақыны және тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1005

Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2213

Жеке тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2223

Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым

Кт

1731

Басқа банктерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы


1741

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы


1879

Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл).

      45. Банктік қарыз бойынша мерзімі өткен негізгі борышты төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1005

Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2213

Жеке тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2223

Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым

Кт

1306

Басқа банктердің заемдар бойынша мерзімі өткен берешегі


1409

Клиенттердің факторинг бойынша мерзімі өткен берешегі


1424

Клиенттердің заемдар бойынша мерзімі өткен берешегі.

      46. Банктік қарыздар бойынша күтілетін кредиттік зияндарды жабуға арналған резервтер (провизиялар) құрған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

5452

Басқа банктерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыстар


5455

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыстар

Кт

1319

Басқа банктерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)


1428

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)


3564

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын заемдар бойынша күтілетін кредиттік зияндарға арналған резервтер (провизиялар).

      47. Банктік қарыздар бойынша күтілетін кредиттік зияндарды жабуға арналған резервтер (провизиялар) азайған (жойылған) кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1319

Басқа банктерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)


1428

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)


3564

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын заемдар бойынша күтілетін кредиттік зияндарға арналған резервтер (провизиялар)

Кт

4952

Басқа банктерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кірістер


4955

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кірістер.

      48. Банк төленбеген мерзімі өткен банктік қарызды және ол бойынша сыйақыны банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен және мерзімде баланстан есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда банктік қарыздың негізгі сомасына және төленбеген мерзімі өткен сыйақыға мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

1319

Басқа банктерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)


1428

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)

Кт

1306

Басқа банктердің заемдар бойынша мерзімі өткен берешегі


1424

Клиенттердің заемдар бойынша мерзімі өткен берешегі


1731

Басқа банктерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы


1741

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы.

      49. Банк әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын төленбеген мерзімі өткен банктік қарызды және ол бойынша сыйақыны банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен және мерзімде баланстан есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

3564

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын заемдар бойынша күтілетін кредиттік зияндарға арналған резервтер (провизиялар)

Кт

3563

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздардың құнын қайта бағалау резервтері,

      бір мезгілде:

Дт

1333

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын заемдардың әділ құнын теріс түзету шоты

Кт

1302

Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді заемдар


1304

Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді заемдар


1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді заемдар


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді заемдар.

5-тарау. Бағалы қағаздармен операциялардың бухгалтерлік есебі

1-параграф. Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын, сатып алынған борыштық бағалы қағаздарды есепке алу

      50. Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды сатып алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      әділ құнға (олардың номиналды құнынан аспайтын әділ құнға борыштық бағалы қағаздар бойынша):

Дт

1201

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар,

      бір мезгілде борыштық бағалы қағаздар бойынша мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сыйлықақы сомасына:

Дт

1206

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар;

      2) дисконт сомасына:

Дт

1201

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1205

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт;

      3) алдыңғы ұстаушы есептеген сыйақы сомасына:

Дт

1744

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кірістер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар.

      51. Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақыны (тиесілі кіріс) және сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептеген кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сыйақы (тиесілі кіріс) сомасына:

Дт

1744

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кірістер

Кт

4201

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кірістер;

      2) амортизациялауға жататын сыйлықақы сомасына:

Дт

5305

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша шығыстар

Кт

1206

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;

      3) амортизациялауға жататын дисконт сомасына:

Дт

1205

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт

Кт

4202

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кірістер.

      52. Банктің есептік саясатында белгіленген мерзімділікпен әділ құны бойынша борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар құнына қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) бағалы қағаздардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде:

Дт

1208

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты

Кт

4709

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнының өзгеруінен болатын кірістер;

      2) бағалы қағаздардың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде:

Дт

5709

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын өзгертуден болатын шығыстар

Кт

1209

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты;

      3) бағалы қағаздардың әділ құнына есептелген оң (теріс) түзету сомасына:

Дт

1209

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты

Кт

1208

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты.

      Нұсқаулықтың 51-тармағына сәйкес борыштық бағалы қағаздар бойынша жарияланған сыйақыны (тиесілі кірісті) және сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептеу жүргізілгеннен кейін борыштық бағалы қағаздар бойынша қайта бағалау жүргізіледі.

      53. Эмитент бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны (тиесілі кірісті) өтеу кезінде алынған сыйақы (тиесілі кіріс) сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

1744

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кірістер.

      54. Борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды сату кезінде жарияланған сыйақыны, сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептегеннен және әділ құны бойынша борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды қайта бағалағаннан кейін Нұсқаулықтың 51 және 52-тармақтарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) амортизацияланбаған сыйлықақы сомасына:

Дт

1201

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1206

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;

      2) амортизацияланбаған дисконт сомасына:

Дт

1205

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт

Кт

1201

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;

      3) бағалы қағаздарды әділ құны бойынша жинақталған оң қайта бағалау сомасына:

Дт

1201

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1208

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты;

      4) бағалы қағаздарды әділ құны бойынша жинақталған теріс қайта бағалау сомасына:

Дт

1209

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты

Кт

1201

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;

      5) әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

1201

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1744

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кірістер;

      6) әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасы олардың есептік құнынан асып кеткен жағдайда, айырма сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

4510

Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша кірістер;

      7) әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың есептік құны бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасынан асып кеткен жағдайда, айырма сомасына:

Дт

5510

Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша шығыстар

Кт

1201

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар.

2-параграф. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздарды есепке алу

      55. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды сатып алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      мәміле бойынша шығындарды ескере отырып әділ құнына (борыштық бағалы қағаздар бойынша осы қағаздардың номиналдық құнынан аспайтын әділ құнына):

Дт

1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар,

      бір мезгілде борыштық бағалы қағаздар бойынша мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сыйлықақы сомасына:

Дт

1454

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар;

      2) дисконт сомасына:

Дт

1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1453

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт;

      3) алдыңғы ұстаушы есептеген сыйақы сомасына:

Дт

1746

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кірістер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар.

      56. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар (артықшылық берілген акциялар) бойынша сыйақыны (тиесілі кірісті) және сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сыйақы (тиесілі кіріс) сомасына:

Дт

1746

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кірістер

Кт

4452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кірістер;

      2) амортизациялауға жататын сыйлықақы сомасына:

Дт

5306

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша шығыстар

Кт

1454

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;

      3) амортизациялауға жататын дисконт сомасына:

Дт

1453

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт

Кт

4453

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кірістер.

      57. Банктің есептік саясатында белгіленген мерзімділікпен әділ құны бойынша борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар құнына қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) бағалы қағаздардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде:

Дт

1456

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты

Кт

3561

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері;

      2) бағалы қағаздардың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде:

Дт

3561

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері

Кт

1457

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты;

      3) бағалы қағаздардың әділ құнына есептелген оң (теріс) түзету сомасына:

Дт

1457

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты

Кт

1456

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты.

      Нұсқаулықтың 56-тармағына сәйкес борыштық бағалы қағаздар бойынша жарияланған сыйақыға (тиесілі кіріске) және сыйлықақыға (дисконтқа) амортизациялауды есептеу жүргізілгеннен кейін борыштық бағалы қағаздар бойынша қайта бағалау жүргізіледі.

      58. Эмитент борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны (тиесілі кірісті) өтеу кезінде алынған сыйақы (тиесілі кіріс) сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады

      борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар бойынша:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

1746

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кірістер.

      59. Борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды сату кезінде жарияланған сыйақыны, сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептегеннен және борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздардың әділ құны бойынша қайта бағалағаннан кейін Нұсқаулықтың 56 және 57-тармақтарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) борыштық бағалы қағаздар бойынша:

      амортизацияланбаған сыйлықақы сомасына:

Дт

1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1454

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;

      амортизацияланбаған дисконт сомасына:

Дт

1453

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт

Кт

1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;

      2) борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар бойынша:

      әділ құны бойынша бағалы қағаздарды жинақталған оң қайта бағалау сомасына:

Дт

1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1456

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты;

      әділ құны бойынша бағалы қағаздарды жинақталған теріс қайта бағалау сомасына:

Дт

1457

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты

Кт

1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;

      әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды сату бойынша мәміле сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1746

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кірістер;

      әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасы олардың есептік құнынан асып кеткен жағдайда айырма сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

4510

Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша кірістер;

      әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың есептік құны бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасынан асып кеткен жағдайда, айырма сомасына:

Дт

5510

Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша шығыстар

Кт

1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;

      күтілетін кредиттік зияндарға арналған резервтер (провизиялар) сомасына:

Дт

3562

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік зияндарға арналған резервтер (провизиялар)

Кт

3561

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері;

      борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан кірістер сомасына:

Дт

3561

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері

Кт

4733

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен болатын кірістер;

      борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан шығыстар сомасына:

Дт

5733

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен болатын шығыстар

Кт

3561

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері;

      үлестік бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан кірістер сомасына:

Дт

3561

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері

Кт

3599

Бөлінбеген таза пайда (жабылмаған зиян);

      үлестік бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан болған шығыстар сомасына:

Дт

3599

Бөлінбеген таза пайда (жабылмаған зиян)

Кт

3561

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері.

      60. Эмитент әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын борыштық бағалы қағаздарды өтеген кезде Нұсқаулықтың 56 және 57-тармақтарына сәйкес сыйақыны, сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептеуді және борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалауды жүргізгеннен кейін мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) борыштық бағалы қағаздар эмитентінен түскен ақша сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1746

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кірістер;

      2) күтілетін кредиттік зияндарға арналған резервтер (провизиялар) сомасына:

Дт

3562

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік зияндарға арналған резервтер (провизиялар)

Кт

3561

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері;

      3) борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан кірістер сомасына:

Дт

3561

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері

Кт

4733

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен болатын кірістер;

      4) борыштық бағалы қағаздарды әділ құны боынша қайта бағалаудан шығыстар сомасына:

Дт

5733

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен болатын шығыстар

Кт

3561

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері.

      61. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын борыштық бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік зияндарға резервтер (провизиялар) құру (ұлғайту) кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

5464

Бағалы қағаздар бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыстар

Кт

3562

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік зияндарға арналған резервтер (провизиялар);

      Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын борыштық қағаздар бойынша күтілетін кредиттік зияндарға резервтер (провизиялар) азайған (жойылған) кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

3562

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік зияндарға арналған резервтер (провизиялар)

Кт

4954

Бағалы қағаздар бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кірістер.

3-параграф. Амортизацияланған құны бойынша сатып алынған бағалы қағаздарды есепке алу

      62. Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын борыштық бағалы қағаздарды сатып алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) мәміле бойынша шығындарды ескере отырып, бағалы қағаздардың әділ құнына (олардың номиналды құнынан аспайтын):

Дт

1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар;

      2) сыйлықақы сомасына:

Дт

1483

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар;

      3) дисконт сомасына:

Дт

1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1482

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконт;

      4) алдыңғы ұстаушы есептеген сыйақы сомасына:

Дт

1745

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кірістер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар.

      63. Банктің есептік саясатында белгіленген кезеңділікпен сатып алынған борыштық бағалы қағаздар бойынша сыйақыны және сыйлықақы (дисконт) амортизациясын есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сыйақы сомасына:

Дт

1745

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кірістер

Кт

4481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кірістер;

      2) сыйлықақы сомасына:

Дт

5308

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша шығыстар

Кт

1483

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;

      3) дисконт сомасына:

Дт

1482

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконт

Кт

4482

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кірістер.

      64. Эмитент борыштық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

1745

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кірістер.

      65. Борыштық бағалы қағаздарды сату кезінде борыштық бағалы қағаздардың жарияланған сыйақысы және сыйлықақысының (дисконтының) амортизациясы есептелгеннен кейін Нұсқаулықтың 63-тармағына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) амортизацияланбаған сыйлықақы сомасына:

Дт

1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1483

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;

      2) амортизацияланбаған дисконт сомасына:

Дт

1482

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконт

Кт

1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар;

      3) күтілетін кредиттік зияндарға қалыптастырылған резервтер (провизиялар) сомасына:

Дт

1486

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша резервтер (провизиялар)

Кт

1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар;

      4) амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздарды сату бойынша мәміле сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар


1745

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кірістер;

      5) амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасы олардың есептік құнынан асып кеткен жағдайда айырма сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот


1052

Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

4510

Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша кірістер;

      6) амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздардың есепке алу құны бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасынан асып кеткен жағдайда айырма сомасына:

Дт

5510

Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша шығыстар

Кт

1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар;

      66. Амортизацияланған құнмен есептелінетін борыштық бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығындарды жабуға арналған резервтер (провизиялар) құрған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

5464

Бағалы қағаздар бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыстар

Кт

1486

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша резервтер (провизиялар).

      67. Амортизацияланған құнмен есептелінетін борыштық бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығындарды жабуға арналған резервтер (провизиялар) азайған (жойылған) кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1486

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша резервтер (провизиялар)

Кт

4954

Бағалы қағаздар бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кірістер.

      68. Эмитент борыштық бағалы қағаздардың құнын өтеу кезінде жарияланған сыйақы және сыйлықақының немесе дисконттың амортизациясын есептегеннен кейін борыштық бағалы қағаздардың эмитентінен түскен ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар


1745

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кірістер.

      69. Құнсызданған борыштық бағалы қағаздар қалыптастырылған резервтер (провизиялар) есебінен есептен шығарылған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1486

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша резервтер (провизиялар)

Кт

1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар


1745

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кірістер.

      Дисконттың және (немесе) сыйлықақының амортизацияланбаған бөлігінің сомасына бухгалтерлік жазбалар Нұсқаулықтың 65-тармағына сәйкес жүзеге асырылады.

4-параграф. Банк айналысқа шығарған бағалы қағаздарды есепке алу

      70. Банк бағалы қағаздарды айналысқа шығарған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) облигацияларды іске асыру сомасына (олардың номиналды құнынан аспайтын):

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

2301

Айналысқа шығарылған облигациялар


2303

Айналысқа шығарылған басқа да бағалы қағаздар


2406

Реттелген облигациялар;

      2) сыйлықақы сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар

Кт

2304

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы


2403

Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша сыйлықақы;

      3) дисконт сомасына:

Дт

2305

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша дисконт


2404

Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша дисконт

Кт

2301

Айналысқа шығарылған облигациялар


2303

Айналысқа шығарылған басқа да бағалы қағаздар


2406

Реттелген облигациялар.

      71. Банктің есеп саясатында белгіленген мерзімділікпен банк айналысқа шығарған бағалы қағаздар бойынша сыйақы және сыйлықақы (жеңілдік) амортизациясын есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      сыйақы сомасына:

Дт

5301

Айналысқа шығарылған облигациялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар


5303

Айналысқа шығарылған басқа да бағалы қағаздар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар


5406

Реттелген облигациялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар

Кт

2730

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген шығыстар


2756

Реттелген облигациялар бойынша есептелген шығыстар;

      сыйлықақының амортизация сомасына есептелген шығыстар:

Дт

2304

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы


2403

Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша сыйлықақы

Кт

4454

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша кірістер


4455

Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша кірістер;

      дисконттың амортизация сомасына:

Дт

5307

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша шығыстар


5404

Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша шығыстар

Кт

2305

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша дисконт


2404

Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша дисконт.

      72. Банк айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны өтеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2730

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген шығыстар


2756

Реттелген облигациялар бойынша есептелген шығыстар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар.

      73. Банк айналысқа шығарылған бағалы қағаздарды өтеу кезінде сыйақы және сыйлықақы/дисконт амортизациясын есептегеннен кейін банк төлеген ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2301

Айналысқа шығарылған облигациялар


2303

Айналысқа шығарылған басқа да бағалы қағаздар


2406

Реттелген облигациялар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2010

Корреспонденттік шоттар.

6-тарау. РЕПО және кері РЕПО операцияларының бухгалтерлік есебі

      74. РЕПО операцияларын жүзеге асыру кезінде мәміле сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

2255

Бағалы қағаздармен "РЕПО" операциялары.

      75. РЕПО операциясы бойынша сыйақы түрінде шығыстарды есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

5250

Бағалы қағаздармен "РЕПО" операциялары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар

Кт

2725

Бағалы қағаздармен "РЕПО" операциялары бойынша есептелген шығыстар.

      76. РЕПО операциясы бойынша бұрын берілген бағалы қағаздарды алған кезде РЕПО операциясы бойынша сыйақы түрінде есептелген шығыстар сомасына және РЕПО операциясын жабу сомасына (осы мәміле жасалған кезде белгіленген мәмілелерді жабу құны) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2255

Бағалы қағаздармен "РЕПО" операциялары


2725

Бағалы қағаздармен "РЕПО" операциялары бойынша есептелген шығыстар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

      77. Кері РЕПО операциясын жасаған кезде (бағалы қағаздарды сатып алу кезінде) операция сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1461

Бағалы қағаздармен "кері РЕПО" операциялары

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

      78. Кері РЕПО операциясы бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1748

Бағалы қағаздармен "кері РЕПО" операциялары бойынша есептелген кірістер

Кт

4465

Бағалы қағаздармен "кері РЕПО" операциялары бойынша сыйақы алуға байланысты кірістер.

      79. Кері РЕПО операциясы бойынша бұрын алған бағалы қағаздарды берген кезде кері РЕПО операциясы бойынша есептелген сыйақы сомасына және кері РЕПО операциясын жабу сомасына (осы мәміле жасалған кезде белгіленген мәмілелерді жабу құны) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1461

Бағалы қағаздармен "кері РЕПО" операциялары


1748

Бағалы қағаздармен "кері РЕПО" операциялары бойынша есептелген кірістер.

7-тарау. Тазартылған қымбат металдарды сатып алу және сату операцияларының бухгалтерлік есебі

      80. Тазартылған бағалы металдарды сатып алған кезде мәміле бойынша шығындарды ескере отырып сатып алу құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1011

Тазартылған бағалы металдар


1012

Жолдағы тазартылған бағалы металдар


1013

Металл шоттарда орналастырылған тазартылған бағалы металдар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

      81. Егер сатып алынған тазартылған бағалы металдар ұйымның есеп саясатына сәйкес әділ құны бойынша қайта бағаланған жағдайда, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) егер тазартылған бағалы металдардың әділ құны олардың есептік құнынан жоғары болса:

Дт

1011

Тазартылған бағалы металдар


1012

Жолдағы тазартылған бағалы металдар


1013

Металл шоттарда орналастырылған тазартылған бағалы металдар

Кт

4704

Тазартылған бағалы металдарды қайта бағалаудан болатын кірістер;

      2) егер тазартылған бағалы металдардың есептік құны олардың әділ құнынан жоғары болса:

Дт

5704

Тазартылған бағалы металдарды қайта бағалаудан болатын шығыстар

Кт

1011

Тазартылған бағалы металдар


1012

Жолдағы тазартылған бағалы металдар


1013

Металл шоттарда орналастырылған тазартылған бағалы металдар.

      82. Нұсқаулықтың 81-тармағына сәйкес тазартылған бағалы металдарды қайта бағалаудан кейін әділ құны бойынша сатқан кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) тазартылған бағалы металдарды есептен шығару сомасына:

Дт

5540

Тазартылған бағалы металдардың баланстық құнын есептен шығару бойынша шығыстар

Кт

1011

Тазартылған бағалы металдар


1012

Жолдағы тазартылған бағалы металдар


1013

Металл шоттарда орналастырылған тазартылған бағалы металдар;

      2) тазартылған бағалы металдарды сату бойынша жасалған мәміле сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

4540

Тазартылған бағалы металдарды сатудан түскен кірістер.

8-тарау. Туынды қаржы құралдармен операциялардың бухгалтерлік есебі

1-параграф. Форвардтық мәмілелермен операцияларды есепке алу

      83. Форвард мәмілесі жасалған күні базалық активті сатып алуға және/немесе сатуға арналған форвард мәмілесінің талаптарына сәйкес шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

6205

Бағалы қағаздар сатып алу бойынша шартты талаптар


6305

Бағалы қағаздар сату бойынша шартты талаптар


6350

Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты талаптар


6405

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар


6415

Тазартылған қымбат металдарды сатып алу-сату бойынша шартты талаптар

Кт

6705

Бағалы қағаздар сатып алу бойынша шартты міндеттемелер


6805

Бағалы қағаздар сату бойынша шартты міндеттемелер


6850

Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты міндеттемелер


6905

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер


6915

Тазартылған қымбат металдарды сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер.

      84. Банктің есеп саясатында белгіленген мерзімділікпен шетел валютасын сатып алу және/немесе сату бойынша форвард мәмілелерін әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) форвард мәмілесінің әділ құнын оң өзгерту сомасына:

Дт

1892

Форвард операциялары бойынша талаптар

Кт

4560

Бағалы қағаздар бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын кірістер


4570

Шетел валютасы бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын кірістер


4580

Тазартылған бағалы металдар бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын кірістер


4594

Басқа да туынды қаржы құралдарымен операцияларды қайта бағалаудан болатын кірістер;

      2) форвард мәмілесінің әділ құнын теріс өзгерту сомасына:

Дт

5560

Бағалы қағаздар бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын шығыстар


5570

Шетел валютасындағы форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын шығыстар


5580

Тазартылған бағалы металдар бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын шығыстар


5594

Басқа да туынды қаржы құралдарымен операцияларды қайта бағалаудан болатын шығыстар;

Кт

2892

Форвард операциялары бойынша міндеттемелер;

      3) форвард мәмілесінің әділ құнын оң/теріс түзету сомасына:

Дт

2892

Форвард операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1892

Форвард операциялары бойынша талаптар.

      85. Ашық позицияны жабу және/немесе форвард мәмілесін орындау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) базалық активті сатып алуға және/немесе сатуға арналған форвард мәмілесінің талаптарына сәйкес шартты талаптар/міндеттемелер сомасына:

Дт

6705

Бағалы қағаздар сатып алу бойынша шартты міндеттемелер


6805

Бағалы қағаздар сату бойынша шартты міндеттемелер


6850

Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты міндеттемелер


6905

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер


6915

Тазартылған қымбат металдарды сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер

Кт

6205

Бағалы қағаздар сатып алу бойынша шартты талаптар


6305

Бағалы қағаздар сату бойынша шартты талаптар


6350

Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты талаптар


6405

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар


6415

Тазартылған қымбат металдарды сатып алу-сату бойынша шартты талаптар;

      2) банк немесе контрәріптес форвард мәмілесінің құнын (ашық позицияны ашу) нетто негізінде ақшамен өтеу кезінде:

      форвард мәмілесінің теріс құны кезінде:

Дт

2892

Форвард операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      форвард мәмілесінің оң құны кезінде:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1892

Форвард операциялары бойынша талаптар;

      3) базалық активті сатып алу бойынша форвард мәмілесін орындаған кезде:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар


1201

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


1892

Форвард операциялары бойынша талаптар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      4) базалық активті сату бойынша форвардтық мәмілені орындау кезінде:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2892

Форвард операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


1201

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар.

2-параграф. Фьючерстік мәмілелер бойынша операцияларды есепке алу

      86. Базалық активті сатып алуға немесе сатуға арналған фьючерстік мәмілені жасау күні фьючерстік мәмілелердің шарттарына сәйкес шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

6210

Фьючерс операциялары бойынша шартты талаптар

Кт

6710

Фьючерс операциялары бойынша шартты міндеттемелер.

      87. Фьючерстік мәмілелердің шарттарына сәйкес маржаны төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1852

Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысулар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      88. Базалық активті сатып алуға және (немесе) сатуға арналған фьючерстік мәмілені әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) фьючерстік мәміленің әділ құнын оң өзгерту сомасына:

Дт

1891

Фьючерс операциялары бойынша талаптар

Кт

4590

Қаржы фьючерстерін қайта бағалаудан болатын кірістер;

      2) фьючерстік мәміленің әділ құнының теріс өзгеру сомасына:

Дт

5590

Қаржы фьючерстерін қайта бағалаудан болатын шығыстар

Кт

2891

Фьючерс операциялары бойынша міндеттемелер;

      3) фьючерстік мәміленің әділ құны есептелетін оң (теріс) түзету сомасына:

Дт

2891

Фьючерс операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1891

Фьючерс операциялары бойынша талаптар.

      89. Банк контрәріптестің пайдасына/контрәріптес банктің пайдасына маржа сомасын төлеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) банк қосымша төлеген маржа сомасына:

Дт

1852

Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысулар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      2) контрәріптестен алынған маржа сомасына:

Дт

1852

Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысулар

Кт

2852

Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысулар;

      3) қор биржасында/брокерде ашылған шоттан есептеуге рұқсат етілген маржаны есептен шығару кезінде:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1852

Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысулар;

      4) қор биржасы/брокер алған маржа сомасына:

Дт

2852

Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысулар

Кт

1852

Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысулар.

      90. Фьючерстік мәміленің ашық позициясын жабу күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) базалық активті сатып алуға және/немесе сатуға арналған фьючерстік мәміленің талаптарына сәйкес шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6710

Фьючерс операциялары бойынша шартты міндеттемелер

Кт

6210

Фьючерс операциялары бойынша шартты талаптар;

      2) банк немесе контрәріптес фьючерс мәмілесінің құнын (ашық позицияны жабу) нетто негізінде ақшамен өтеу кезінде:

Дт

2891

Фьючерс операциялары бойынша міндеттемелер


2852

Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысулар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


1852

Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысулар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

3-параграф. Опцион мәмілелері бойынша операцияларды есепке алу

      91. Базалық активті сатып алуға/сатуға арналған "колл/пут" опционын сатып алу күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сатып алынған "колл/пут" опционының шарттарына сәйкес шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6225

Сатып алынған опцион операциялары - "колл/пут" бойынша шартты талаптар

Кт

6725

Сатып алынған опцион операциялары – "колл-пут" бойынша шартты міндеттемелер – қарсы шот;

      2) сатып алынған "колл/пут" опционы бойынша төленген сыйлықақы сомасына:

Дт

1893

Опцион операциялары бойынша талаптар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      92. Банктің есеп саясатында белгіленген мерзімділікпен, сондай-ақ "колл/пут" опционын орындау күні сатып алынған "колл/пут" опционы әділ құны бойынша қайта бағаланады және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сатып алынған "колл/пут" опционының әділ құнын оң өзгерту сомасына:

Дт

1893

Опцион операциялары бойынша талаптар

Кт

4591

Опцион операцияларын қайта бағалаудан болатын кірістер;

      2) сатып алынған "колл/пут" опционының әділ құнын теріс өзгерту сомасына:

Дт

5591

Опцион операцияларын қайта бағалаудан болатын шығыстар

Кт

1893

Опцион операциялары бойынша талаптар.

      93. Ашық позицияны жабу күні сатып алынған "колл/пут" опционын орындау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сатып алынған "колл/пут" опционының шарттары бойынша шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6725

Сатып алынған опцион операциялары - "колл/пут" бойынша шартты міндеттемелер - қарсы шот

Кт

6225

Сатып алынған опцион операциялары - "колл/пут" бойынша шартты талаптар;

      2) "колл/пут" опцион (ашық позицияны жабу) құнын ақшамен өтеу кезінде:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1893

Опцион операциялары бойынша талаптар;

      3) сатып алынған "колл" опционының шарттары бойынша базалық активті сатып алу кезінде:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


1201

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


1893

Опцион операциялары бойынша талаптар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      4) сатып алынған "пут" опционының шарттары бойынша базалық активті сату кезінде:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


1201

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар


1893

Опцион операциялары бойынша талаптар.

      94. Базалық активті сатып алуға/сатуға арналған "колл/пут" опционын сату күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сатылған "колл/пут" опционының талаптары бойынша шартты талаптардың және шартты міндеттемелердің сомасына:

Дт

6325

Сатылған опцион операциялары - "колл/пут" бойынша шартты талаптар - қарсы шот

Кт

6825

Сатылған опцион операциялары - "колл/пут" бойынша шартты міндеттемелер;

      2) сатылған "колл/пут" опционы бойынша алынған сыйақы сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

2893

Опцион операциялары бойынша міндеттемелер.

      95. Банктің есеп саясатымен белгіленген мерзімділікпен, сондай-ақ опцион мәмілесін орындау күні сатылған "колл/пут" опционының әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сатылған "колл/пут" опционының әділ құнының оң өзгеру сомасына:

Дт

2893

Опцион операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

4591

Опцион операцияларын қайта бағалаудан болатын кірістер;

      2) сатылған "колл/пут" опционының әділ құнының теріс өзгеру сомасына:

Дт

5591

Опцион операцияларын қайта бағалаудан болатын шығыстар

Кт

2893

Опцион операциялары бойынша міндеттемелер.

      96. Сатылған "колл/пут" опционын орындау кезінде ашық позицияны жабу күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сатылған "колл/пут" опционының талаптары бойынша шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6825

Сатылған опцион операциялары - "колл/пут" бойынша шартты міндеттемелер

Кт

6325

Сатылған опцион операциялары – "колл-пут" бойынша шартты талаптар – қарсы шот;

      2) "колл/пут" опционының құнын ақшамен өтеу кезінде (ашық позицияны жабу):

Дт

2893

Опцион операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      3) сатылған "колл" опционының шарттары бойынша базалық активті сату кезінде:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2893

Опцион операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


1201

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар;

      4) сатылған "пут" опционының шарттары бойынша базалық активті сатып алу кезінде:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


1201

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар


1481

Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар


2893

Опцион операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

4-параграф. Своп мәмілелерін есепке алу

      97. Мәміле паспортының негізінде форвардты қосқанда спот талаптарымен кері сатумен шетелдік валютаны сатып алу бойынша валюталық своп мәмілесі жасалған күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) теңгемен және шетел валютасындағы талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар

Кт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер;

      2) сатып алу бағамы есептік бағамнан төмен болған жағдайда:

Дт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар

Кт

4895

Своп операциялары бойынша кірістер;

      3) сатып алу бағамы есептік бағамнан жоғары болған жағдайда:

Дт

5895

Своп операциялары бойынша шығыстар

Кт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер;

      4) шетел валютасын кері сату бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

6405

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот)

Кт

6905

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот).

      98. Своп мәмілесін ашу кезінде валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      сатып алынатын шетел валютасының сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар;

      теңге сомасына:

Дт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      99. Валюталық своп мәмілесін әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) оң айырма сомасына:

Дт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар

Кт

4593

Своп операцияларын қайта бағалаудан болатын кірістер;

      2) теріс айырма сомасына:

Дт

5593

Своп операцияларын қайта бағалаудан болатын шығыстар

Кт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер;

      3) талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар.

      100. Валюталық своп мәмілесін жабу кезінде валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      сатылатын шетел валютасы үшін алынатын теңге сомасына және сатылатын шетел валютасының сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


1895

Своп операциялары бойынша талаптар;

      Шетел валютасын кері сату бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

6905

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот)

Кт

6405

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот).

      101. Форвардты қосқанда спот талаптары бойынша кері сатып алумен шетелдік валютаны сату бойынша валюталық своп мәмілесі жасалған күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      шетел валютасын сату бойынша:

      1) теңгемен және шетел валютасындағы талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар

Кт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер;

      2) сату бағамы есептік бағамнан төмен болған жағдайда:

Дт

5895

Своп операциялары бойынша шығыстар

Кт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер;

      3) сату бағамы есептік бағамнан жоғары болған жағдайда:

Дт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар

Кт

4895

Своп операциялары бойынша кірістер;

      4) шетел валютасын кері сатып алу бойынша мәміле бағамы бойынша шетел валютасындағы шартты талаптар және теңгемен міндеттемелер сомасына:

Дт

6405

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот)

Кт

6905

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот).

      102. Валюталық своп мәмілесін ашу кезінде валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сатылатын шетел валютасының сомасына:

Дт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      сатылатын шетел валютасы үшін алынатын теңгедегі ақша сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар.

      103. Валюталық своп мәмілесін әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) оң айырма сомасына:

Дт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар

Кт

4593

Своп операцияларын қайта бағалаудан болатын кірістер;

      2) теріс айырма сомасына:

Дт

5593

Своп операцияларын қайта бағалаудан болатын шығыстар

Кт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер;

      3) талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар.

      104. Валюталық своп мәмілесін жабу кезінде валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) шетел валютасын сатып алуға жұмсалатын теңге сомасына және сатып алынатын шетел валютасының сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


1895

Своп операциялары бойынша талаптар;

      2) Шетел валютасын кері сатып алу бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

6905

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот)

Кт

6405

Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот).

      105. Пайыздық своп мәмілесін жасау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) пайыздық свопты сатып алу кезінде шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6240

Пайыздық своп

Кт

6740

Пайыздық своп;

      2) пайыздық свопты сату кезінде шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6240

Пайыздық своп

Кт

6740

Пайыздық своп.

      106. Пайыздық свопты әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) оң айырма сомасына:

Дт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар (пайыздық своп мәмілесі бойынша міндеттемелерді есепке алу үшін тиісті қосалқы шот)

Кт

4593

Своп операцияларын қайта бағалаудан болатын кірістер;

      2) теріс айырма сомасына:

Дт

5593

Своп операцияларын қайта бағалаудан болатын шығыстар

Кт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер (пайыздық своп мәмілесі бойынша міндеттемелерді есепке алу үшін тиісті қосалқы шот);

      пайыздық своп мәмілесінің әділ құнының есепте тұрған оң/теріс түзету сомасына:

Дт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер (пайыздық своп мәмілесі бойынша міндеттемелерді есепке алу үшін тиісті қосалқы шот)

Кт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар (пайыздық своп мәмілесі бойынша талаптарды есепке алу үшін тиісті қосалқы шот).

      107. Пайыздық своп мәмілесі бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) төленетін сыйақы сомасына:

Дт

5091

Басқа банктермен жүргізілетін операциялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты басқа шығыстар

Кт

2727

Туынды қаржы құралдарымен операциялар бойынша есептелген шығыстар;

      2) алынатын сыйақы сомасына:

Дт

1753

Туынды қаржы құралдарымен операциялар бойынша есептелген кірістер

Кт

4091

Басқа банктермен жүргізілетін операциялар бойынша сыйақы алуға байланысты басқа кірістер.

      108. Кезеңдік төлемдерді пайыздық своп мәмілесінің талаптарына сәйкес жүргізу күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      алынған сыйақы сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1753

Туынды қаржы құралдарымен операциялар бойынша есептелген кірістер;

      төленген сыйақы сомасына:

Дт

2727

Туынды қаржы құралдарымен операциялар бойынша есептелген шығыстар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      109. Пайыздық своп мәмілесінің мерзімі өткен күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) пайыздық свопты сатып алу кезінде шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6740

Пайыздық своп

Кт

6240

Пайыздық своп;

      2) пайыздық свопты сату кезінде шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6740

Пайыздық своп

Кт

6240

Пайыздық своп.

9-тарау. Хеджирлеу операцияларының бухгалтерлік есебі

1-параграф. Ақша ағындарын хеджирлеуді есепке алу

      110. Ақша ағынының және сатып алынған/орналастырылған борыштық бағалы қағаздардың хеджирленуші баптың есебінде хеджирленуінің есебі хеджирлеу құралы есебінде жасалған пайыздық свопты пайдалану арқылы жүзеге асырылады. Ақша ағынының басқа қаржы құралдарын пайдалану арқылы хеджирлеу жүзеге асырылған жағдайда бухгалтерлік есеп осы параграфта көзделген тәртіпте және тиісті қаржы құралдарын есепке алу үшін Нұсқаулықта көзделген баланстық шоттарды пайдалану арқылы жүзеге асырылады.

      111. Сатып алынған актив немесе орналастырылған міндеттемелер бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) сатып алынған актив бойынша:

Дт

1744

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кірістер


1746

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кірістер

Кт

4201

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кірістер


4452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алумен байланысты кірістер;

      2) орналастырылған міндеттеме бойынша:

Дт

5301

Айналысқа шығарылған облигациялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар

Кт

2730

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген шығыстар.

      112. Хеджирлеу құралын әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) оң айырма сомасына:

Дт

1895

Своп операциялары бойынша талаптар

Кт

3589

Басқа да қайта бағалау бойынша резервтер;

      2) теріс айрыма сомасына:

Дт

3589

Басқа да қайта бағалау бойынша резервтер

Кт

2895

Своп операциялары бойынша міндеттемелер.

      113. Хеджирленетін бап бойынша сыйақы түрінде есептелген кірісті алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1744

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кірістер


1746

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кірістер;

      хеджирленетін бап бойынша есептелген шығыстарды төлеу бойынша:

Дт

2730

Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген шығыстар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

      114. Своп мәмілесі бойынша кезеңдік есеп айырысуларды жүзеге асыру бойынша мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) контрагенттен алынған сомаға:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

4201

Әділ құны бойынша пайда немесе зиян арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кірістер


4452

Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алумен байланысты кірістер;

      2) контрагентке төлем сомасына:

Дт

5301

Айналысқа шығарылған облигациялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

2-параграф. Әділ құнды хеджирлеуді есепке алу

      115. Әділ құнды хеджирлеуді есепке алу мынадай тәртіппен жүзеге асырылады:

      1) әділ құны бойынша хеджирлеу құралын қайта есептеуден алынған кірістер мен шығыстарды есепке алу Нұсқаулықтың 8-тарауында көзделген туынды қаржы құралдарын есепке алуға ұқсас жүзеге асырылады;

      2) қаржылық есептілікте хеджирлеу құралдары бойынша кірістер мен шығыстар хеджирленетін баптан кірістер мен шығыстар ұсынылатын пайда мен зиян туралы есептің сол тұрақты бабында көрсетіледі. Хеджирлеу операциясының тиімді емес бөлігіне жататын кірістер мен шығыстар басқа да кірістер мен шығыстар бабында көрсетіледі.

      116. Таза инвестицияларды хеджирлеуді есепке алу осы тарауда көзделген ақша ағындарын есепке алуға ұқсас жүзеге асырылады.

10-тарау. Төлем карточкаларымен және жол чектерімен операциялардың бухгалтерлік есебі

1-параграф. Төлем карточкаларымен операцияларды есепке алу

      117. Төлем карточкаларын әзірлеуші ұйыммен жасалған төлем карточкаларын әзірлеу шартының негізінде төлем карточкаларын әзірлеу үшін ақы төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1867

Негізгі емес қызмет бойынша басқа да дебиторлар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2013

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      118. Төлем карточкаларын әзірлеуші ұйымнан немесе эмитент-банктен төлем карточкаларын алу кезінде алынған төлем карточкаларының құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

5922

Негізгі емес қызметтен болатын басқа да шығыстар

Кт

1867

Негізгі емес қызмет бойынша басқа да дебиторлар.

      119. клиенттің ағымдағы шотына ақшаны есептеу/аудару кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1005

Банкоматтар мен электронды терминалдардағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2013

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      120. Банк төлем карточкасына қызмет көрсеткені үшін және басқа да қызмет түрлері үшін комиссиялық сыйақы есептелген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1810

Есептелген комиссиялық кірістер

Кт

4608

Басқа да комиссиялық кірістер


4619

Төлем карточкаларына қызмет көрсету үшін комиссиялық кірістер.

      121. Банк төлем карточкасына қызмет көрсеткені үшін есептелген сыйақыны төлеу күні мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1810

Есептелген комиссиялық кірістер.

      122. Клиент төлем карточкасын пайдалана отырып тауарларға және/немесе қызмет көрсетуге ақы төлеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      123. Төлем карточкасы дебеттік-кредиттік болған жағдайда ақшаны төлем карточкасы бойынша дебеттік қалдық шегінде ағымдағы шотқа/ағымдағы шоттан есептеу/есептен шығару бойынша операцияларды бухгалтерлік есепке алуды жүргізу Нұсқаулықтың 119-122-тармақтары аралығында көзделген тәртіпке ұқсас болады.

      124. Клиентке кредиттік карточка беру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      комиссия сомасына:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

4608

Басқа да комиссиялық кірістер


4619

Төлем карточкаларына қызмет көрсету үшін комиссиялық кірістер;

      Клиенттерге берілген кредит лимитінің сомасына:

Дт

1403

Клиенттердің кредит карточкалары бойынша шоттар

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      125. Кредиттік карточка бойынша құнсызданудан болған зияндардың орнын жабуға резервтер (провизиялар) құру кезінде Нұсқаулықтың 46-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

      Бұдан былай резервтер (провизиялар) азайған, кредиттік карточка бойынша борышты өтеу немесе баланстан есептен шығарған кезде Нұсқаулықтың 47, 48-тармақтарында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

      126. Клиент кредиттік карточка бойынша төлемді жүзеге асырған кезде ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

      127. Кредиттік карточка бойынша берілген банктік қарыздар бойынша сыйақы есептелген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1740

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кірістер

Кт

4403

Клиенттердің кредиттік карточкалары бойынша сыйақы алуға байланысты кірістер.

      128. Клиент банктік қарыз бойынша есептелген сыйақы сомасын банкке өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1005

Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1403

Клиенттердің кредит карточкалары бойынша шоттар


1740

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кірістер.

      129. Клиент пен банк арасында жасалған банктік қарыз шартының мерзімі аяқталғанда немесе бұзылғанда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1403

Клиенттердің кредит карточкалары бойынша шоттар.

2-параграф. Жол чектерімен операцияларды есепке алу

      130. Жол чектерін сатып алған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

1008

Жол чектеріндегі ақша

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2013

Басқа банктердің корреспонденттік шоттары,

      бір мезгілде баланстан тыс есепке алуда:

Кіріс

7339

Әртүрлі құндылықтар және құжаттар.

      131. Жол чектерін сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша

Кт

1008

Жол чектеріндегі ақша,

      бір мезгілде баланстан тыс есепке алуда:

Шығыс

7339

Әртүрлі құндылықтар және құжаттар.

      132. Жол чектерімен операциялар бойынша комиссиялық кіріс сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша

Кт

4608

Басқа да комиссиялық кірістер.

      133. Банк жол чектерін инкассоға қабылдаған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) ақысы төленген жол чектері бланкілерінің шартты құндарын баланстан тыс есепке кіріске алу кезінде:

Кіріс

7339

Әртүрлі құндылықтар және құжаттар;

      2) жол чектерімен операциялар бойынша комиссиялық кіріс сомасына:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша

Кт

4608

Басқа да комиссиялық кірістер;

      3) инкассоға қабылданған жол чектері бойынша келіп түскен және клиенттің ағымдағы шотына есептелген өтеу сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      4) жол чектері бланкілерінің шартты құны баланстан тыс есептен шығарылған кезде:

Шығыс

7339

Әртүрлі құндылықтар және құжаттар.

11-тарау. Банктік кепілдіктермен операциялардың бухгалтерлік есебі

1-параграф. Клиент міндеттемелерінің орындалуын қамтамасыз етусіз берілетін банктік кепілдіктерді есепке алу

      134. Клиенттің міндеттемесін қамтамасыз етусіз берілетін банктік кепілдіктерді беру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) берілген банктік кепілдік бойынша шартты талаптар және міндеттемелер сомасына:

Дт

6055

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар

Кт

6555

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер;

      2) шығарылған банктік кепілдіктің әділ құнына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

2869

Берілген кепілдіктер.

      135. Шығарылған банктік кепілдіктер бойынша алғашқы танылған міндеттемелердің амортизациясы кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2869

Берілген кепілдіктер

Кт

4606

Кепілдіктермен операциялар қызмет көрсетулер үшін комиссиялық кірістер.

      136. Банктік кепілдіктің қолданылу мерзімі өткен, кепілдік шарты жойылған немесе бұзылған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) берілген банктік кепілдік бойынша шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6555

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер

Кт

6055

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар;

      2) амортизацияланбаған комиссиялық сыйақы сомасына:

Дт

2869

Берілген кепілдіктер

Кт

4606

Кепілдіктермен операциялар қызмет көрсетулер үшін комиссиялық кірістер.

      137. Берілген банктік кепілдік бойынша міндеттемелерді реттеу үшін резерв құру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

5465

Шартты міндеттемелер бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыстар

Кт

2869

Берілген кепілдіктер.

      138. Берілген банктік кепілдік бойынша міндеттемелердің реттелуі бойынша бұрын танылған резервтің азаюы кезінде резервтің азаю сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2869

Берілген кепілдіктер

Кт

4958

Шартты міндеттемелер бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кірістер.

      139. Банк банктік кепілдік сомасын немесе оның бір бөлігін төлеу туралы кредитордың талабын алған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      төлем сомасына:

Дт

2869

Берілген кепілдіктер

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары,

      бір мезгілде, берілген банктік кепілдік бойынша шартты міндеттемелердің азаю сомасына:

Дт

6555

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер

Кт

6055

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар.

      Егер кепілдік шартының талаптарында клиент банк төлеген соманы оның кредиторының пайдасына өтеуі көзделген болса, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1861

Кепілдіктер бойынша дебиторлар

Кт

4958

Шартты міндеттемелер бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кірістер.

      140. Клиент банктік кепілдік бойынша төленген соманы өтеу кезінде нақты алынған ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары


2215

Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2217

Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары

Кт

1861

Кепілдіктер бойынша дебиторлар.

2-параграф. Ақшаны кепілге қою арқылы берілген банктік кепілдіктерді есепке алу

      141. Ақша кепілімен берілген банктік кепілдікті беру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      берілген банктік кепілдік бойынша шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6055

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар

Кт

6555

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер;

      кепілдік шарты бойынша клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде қабылданған ақша сомасына:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары


2215

Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2217

Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары

Кт

2223

Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2240

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету (кепілзат, кепілпұл) ретінде қабылданған ақшаны сақтау шоты.

      Сонымен бір мезгілде, банктің балансында банктік кепілдіктің әділ құнның сомасына Нұсқаулықтың 134-тармағының 2-тармақшасында көзделген бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады.

      142. Банктің есеп саясаты белгілеген кезеңділікпен шығарылған өтелген (қамтамасыз етілген) банктік кепілдік бойынша алғашқы танылған міндеттеменің амортизациясы жүргізіледі және Нұсқаулықтың 135-тармағында көзделген бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады.

      143. Банктік кепілдіктің кредиторларға талап қоймай қолданылу мерзімі өткен, кепілдік шарты жойылған немесе бұзылған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) кепілдік шарты бойынша клиенттің міндеттемесін қамтамасыз ету ретінде бұрын қабылданған ақша сомасына:

Дт

2223

Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2240

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету (кепілзат, кепілпұл) ретінде қабылданған ақшаны сақтау шоты

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шоты


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары


2205

Жеке тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары


2211

Заңды тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары


2215

Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары


2217

Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары;

      2) берілген банктік кепілдік бойынша шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6555

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер

Кт

6055

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар;

      3) амортизацияланбаған комиссиялық сыйақы сомасына:

Дт

2869

Берілген кепілдіктер

Кт

4606

Кепілдіктермен операциялар қызмет көрсетулер үшін комиссиялық кірістер.

      144. Банктік кепілдік сомасын төлеу туралы кредитордың талабын алған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) ақы төлеу сомасына:

Дт

1861

Кепілдіктер бойынша дебиторлар

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шоты


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      2) банк орындаған міндеттемелер сомасын кепілдік шарты бойынша клиенттің міндеттемесін қамтамасыз ету ретінде қабылданған ақша есебінен өтеу кезінде:

Дт

2223

Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2240

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету (кепілзат, кепілпұл) ретінде қабылданған ақшаны сақтау шоты

Кт

1861

Кепілдіктер бойынша дебиторлар;

      3) берілген кепілдік бойынша шартты міндеттемелер сомасына:

Дт

6555

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер

Кт

6055

Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар.

3-параграф. Клиенттің мүлкін (ақшаны қоспағанда) кепілге қою арқылы берілген банктік кепілдікті есепке алу

      145. Клиенттің мүлігін (ақшаны қоспағанда) кепілге беру арқылы банктік кепілдікті беру кезінде Нұсқаулықтың 134-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      кепілге салынған мүлік құнына:

Кіріс

7250

Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік;

      кепіл затына құқықтарды белгілейтін құжаттардың (кепілдік шартының, банктік заемның, кепілдіктің түпнұсқалары және басқа құжаттар) шартты құнына:

Кіріс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

      146. Банктік кепілдіктің қолданылу мерзімі өткен, кепілдік шарты жойылған немесе бұзылған кезде Нұсқаулықтың 136-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      кепіл мүлігін есептен шығару бойынша:

Шығыс

7250

Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік;

      кепіл затына құқықтар белгілейтін құжаттарды есептен шығару бойынша:

Шығыс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

      147. Банк оның кредиторының пайдасына төлеген соманың клиенттің өтеуі бойынша берілген банктік кепілдік және дебиторлық берешек бойынша міндеттемелерді реттеу үшін резерв құру кезінде Нұсқаулықтың 137-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

      148. Банк банктік кепілдік сомасын не оның бір бөлігін төлеу туралы кредитордың талабын алған кезде Нұсқаулықтың 139-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

      149. Клиент банктік кепілдік бойынша төленген соманы өтеген кезде Нұсқаулықтың 140-тармағында көзделген бухгалтерлік жазба, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      кепілге салынған мүлікті есептен шығару бойынша:

Шығыс

7250

Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік;

      кепіл затына құқықтарды белгілейтін құжаттарды есептен шығару бойынша:

Шығыс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

4-параграф. Берілген банктік кепілдіктер бойынша дебиторлық берешекті есепке алу

      150. Банк кепілдік сомасын төлеу туралы кредитордың талабын қанағаттандыруының нәтижесінде туындаған дебиторлық берешекті қайта ресімдеу кезінде банк заемы сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1411

Клиенттерге берілген қысқа мерзімді заемдар


1417

Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді заемдар

Кт

1861

Кепілдіктер бойынша дебиторлар.

      151. Банктік кепілдіктер бойынша дебиторлық берешектің құнсыздануынан болған зияндардың орнын жабуға резервтер (провизиялар) құру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

5453

Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыстар

Кт

1877

Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар).

      152. Шығарылған банктік кепілдіктер бойынша дебиторлық берешектің құнсыздануынан болған зияндардың орнын жабуға құрылған резервтердің (провизиялардың) азаюы кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1877

Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар)

Кт

4953

Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кірістер.

      153. Шығарылған банктік кепілдіктер бойынша дебиторлық берешек құрылған резервтер (провизиялар) есебінен банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен және мерзімде баланстан есептен шығарылған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1877

Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар)

Кт

1861

Кепілдіктер бойынша дебиторлар.

12-тарау. Вексельдермен операциялардың бухгалтерлік есебі

1-параграф. Есепке қабылданған вексельдер бойынша операцияларды есепке алу

      154. Вексельдерді есепке қабылдау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) есепке алынған вексель сомасына:

Дт

1405

Клиенттердің есепке алынған вексельдері

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

      2) есепке алынған вексель бойынша дисконт сомасына:

Дт

1405

Клиенттердің есепке алынған вексельдері (бөлек жеке шот)

Кт

1432

Есепке алынған вексельдер бойынша дисконт;

      3) есепке алынған вексель бойынша сыйлықақы сомасына:

Дт

1433

Есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақы

Кт

1405

Клиенттердің есепке алынған вексельдері;

      4) алдыңғы вексель ұстаушылар есептеген сыйақы сомасына, есептелген вексель бойынша:

Дт

1406

Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша алдыңғы вексель ұстаушылар есептеген сыйақы

Кт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар,

      бір мезгілде, кепіл затына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

      155. Есепке алынған вексель бойынша дисконтты немесе сыйлықақыны амортизациялау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) есепке алынған вексель бойынша дисконт сомасына:

Дт

1432

Есепке алынған вексельдер бойынша дисконт

Кт

4405

Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша сыйақы алуға байланысты кірістер;

      2) есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақы сомасына:

Дт

5235

Есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша шығыстар

Кт

1433

Есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақы.

      156. Есепке алынған вексельдер бойынша сыйақы есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1752

Есепке алынған вексельдер бойынша есептелген кірістер

Кт

4405

Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша сыйақы алуға байланысты кірістер;

      Есепке алынған вексельдер бойынша есептелген сыйақыны нақты алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1406

Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша алдыңғы вексель ұстаушылар есептеген сыйақы


1752

Есепке алынған вексель бойынша есептелген кірістер.

      157. Есепке алынған вексель бойынша төлем мерзімі басталған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1405

Клиенттердің есепке алынған вексельдері


1406

Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша алдыңғы вексель ұстаушылар есептеген сыйақы


1752

Есепке алынған вексельдер бойынша есептелген кірістер,

      және бір мезгілде:

Шығыс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

      158. Есепке алынған вексельді мерзімінен бұрын өтеу кезінде осы Нұсқаулықтың 157-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) есепке алынған вексель бойынша толық есептелмеген дисконт сомасына:

Дт

1432

Есепке алынған вексель бойынша дисконт

Кт

1405

Клиенттердің есепке алынған вексельдері (бөлек жеке шот);

      2) есепке алынған вексель бойынша толық есептелмеген сыйлықақы сомасына:

Дт

1405

Клиенттердің есепке алынған вексельдері

Кт

1433

Есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақы.

      159. Вексельді индоссалау кезінде Нұсқаулықтың 158-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      вексельдің есепке алу құнына және вексельді есепке алу құнынан асып кету сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1405

Клиенттердің есепке алынған вексельдері


4734

Басқа да қайта бағалаудан болатын кірістер,

      және бір мезгілде:

Шығыс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

2-параграф. Вексель бойынша наразылық білдірілгеннен кейінгі операцияларды есепке алу

      160. Төлеуші есепке алынған вексельге ақы төлемеген жағдайда вексель бойынша төлем мерзімі басталған кезде вексель бойынша наразылық жасалғаннан кейін мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) наразылық білдірілген вексель сомасына:

Дт

1425

Клиенттердің наразылық білдірілген вексельдері

Кт

1405

Клиенттердің есепке алынған вексельдері;

      2) наразылық білдірілген вексельдер бойынша есептелген сыйақы сомасына:

Дт

1425

Клиенттердің наразылық білдірілген вексельдері

Кт

1752

Есепке алынған вексельдер бойынша есептелген кірістер;

      3) наразылық білдірілген вексель бойынша төлеушінің келісімінсіз өндіріп алынған тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) және комиссиялық кіріс сомасына:

Дт

1749

Басқа да мерзімі өткен сыйақы


1818

Есептелген басқа да комиссиялық кірістер


1879

Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл)

Кт

4424

Клиенттердің заемдар бойынша мерзімі өткен берешегі бойынша сыйақы алуға байланысты кірістер


4608

Басқа да комиссиялық кірістер.

      161. Вексель бойынша берешекті қайтармауға қатысты объективті белгілер болған кезде, вексель бойынша наразылық білдірілгеннен кейін наразылық білдірілген вексель бойынша жасалған резервтер (провизиялар) сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

5455

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыстар

Кт

1428

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар).

      162. Наразылық білдірілген вексель бойынша берешекті өндіріп алу мүмкін болмаған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      құрылған резервтердің (провизиялардың) есебінен берешекті есептен шығару сомасына:

Дт

1428

Клиенттерге берілген заемдар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)

Кт

1425

Клиенттердің наразылық білдірілген вексельдері


1749

Басқа да мерзімі өткен сыйақы


1818

Есептелген басқа да комиссиялық кірістер


1879

Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл),

      және бір мезгілде:

Шығыс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

3-параграф. Домицильдендірілген вексельдерге ақы төлеу бойынша операцияларды есепке алу

      163. Вексельдерді домицильдендіру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) домицильдендірілген вексельдер бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

6180

Вексельдер бойынша ықтимал талаптар

Кт

6680

Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер,

      және бір мезгілде, кепіл затына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына:

Кіріс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар;

      2) домицилианттың міндеттемелерін қамтамасыз ретінде қабылданатын ақша сомасына:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

2213

Жеке тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2223

Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2240

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету (кепілзат, кепілпұл) ретінде қабылданған ақшаны сақтау шоты;

      3) комиссиялық кіріс сомасына:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша

Кт

4608

Басқа да комиссиялық кірістер.

      164. Домицилиат вексель бойынша төлем жасаған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) вексель бойынша төлем сомасына:

Дт

2213

Жеке тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2223

Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2240

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету (кепілзат, кепілпұл) ретінде қабылданған ақшаны сақтау шоты

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      2) домицилдендірілген вексель бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

6680

Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер

Кт

6180

Вексельдер бойынша ықтимал талаптар,

      және бір мезгілде:

Расход

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

4-параграф. Вексельдерді инкассоға қабылдау бойынша операцияларды есепке алу

      165. Вексельдерді инкассоға қабылдау кезінде кепіл затына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

      166. Инкассоға қабылданған вексель бойынша төлемді алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      алынған төлем сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


4608

Басқа да комиссиялық кірістер,

      және бір мезгілде:

Шығыс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

5-параграф. Вексельдерді авалирлеу бойынша операцияларды есепке алу

      167. Вексельге аваль қою кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

6180

Вексельдер бойынша ықтимал талаптар

Кт

6680

Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер;

      2) аваль бойынша міндеттемелерді қамтамасыз ету ретінде қабылданатын ақша сомасына:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

2213

Жеке тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2223

Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2240

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету (кепілзат, кепілпұл) ретінде қабылданған ақшаны сақтау шоты;

      3) кепіл мүлкінің құнына:

Кіріс

7250

Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге қабылданған мүлік (кепіл).

      Сонымен бір мезгілде, кепіл затына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Кіріс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

      168. Авалирленген вексель бойынша төлемдерді жүзеге асыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

6680

Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер

Кт

6180

Вексельдер бойынша ықтимал талаптар;

      2) аваль бойынша міндеттемелерді қамтамасыз ету ретінде бұрын қабылданған ақша сомасына:

Дт

2213

Жеке тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2223

Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым


2240

Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету (кепілзат, кепілпұл) ретінде қабылданған ақшаны сақтау шоты

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;

      3) кепіл мүлкінің құнына:

Шығыс

7250

Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге қабылданған мүлік (кепіл).

      Сонымен бір мезгілде, кепіл затына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Шығыс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

      169. Мүлікпен (ақшаны қоспағанда) қамтамасыз етілген авалирленген вексельге ақы төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) авалирленген вексель бойынша ақы төлеу сомасына:

Дт

1861

Кепілдіктер бойынша дебиторлар

Кт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

      2) авалирленген вексель бойынша банк орындаған міндеттеме сомасын өтеу кезінде:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар


2203

Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары


2204

Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары

Кт

1861

Кепілдіктер бойынша дебиторлар,

      және бір мезгілде:

Шығыс

7339

Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар;

      кепіл мүлкінің құнына:

Шығыс

7250

Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге қабылданған мүлік (кепіл);

      3) авалирленген вексель бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

6680

Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер

Кт

6180

Вексельдер бойынша ықтимал талаптар.

      170. Міндеттеме қамтамасыз етілмеген авалирленген вексельді есепке алу Нұсқаулықтың 11-тарауының 1-параграфында көзделген тәртіппен жүзеге асырылады.

      171. Мүлік кепілімен (ақшаны қоспағанда) қамтамасыз етілген авалирленген вексельді есепке алу Нұсқаулықтың 146 – 149-тармақтарында көзделген тәртіппен жүзеге асырылады.

6-параграф. Вексельдерді делдалдық тәртіппен акцептеу бойынша операцияларды есепке алу

      172. Вексельдерді делдалдық тәртіппен акцептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1)шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

6180

Вексельдер бойынша ықтимал талаптар

Кт

6680

Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер;

      2) комиссия сомасына:

Дт

1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

2869

Берілген кепілдіктер.

      173. Акцептелген вексельге ақы төлеу бойынша бастапқы танылған міндеттемені амортизациялау кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2869

Берілген кепілдіктер

Кт

4608

Басқа да комиссиялық кірістер.

      174. Акцептелген вексель бойынша төлемді жүзеге асыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

      1) шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:

Дт

6680

Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер

Кт

6180

Вексельдер бойынша ықтимал талаптар;

      2) амортизацияланбаған комиссиялық сыйақы сомасына:

Дт

2869

Берілген кепілдіктер

Кт

4606

Кепілдіктермен операциялар қызмет көрсетулер үшін комиссиялық кірістер.

      175. Акцепттелген вексельге ақы төлеу бойынша міндеттемені реттеу үшін резервтер (провизиялар) жасау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт

5465

Шартты міндеттемелер бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыстар

Кт

2869

Берілген кепілдіктер,

      және бір мезгілде, банк пен вексель ұстаушы арасында вексельді ақы төлеуге қабылдау туралы мәміленің шартында банк өзінің кредиторының пайдасына төлеген соманы клиенттің өтеуі көзделген жағдайларда оны құру кезінде жасалған резервтер (провизиялар) сомасынан аспайтын сомаға:

Дт

1861

Кепілдіктер бойынша дебиторлар

Кт

4958

Шартты міндеттемелер бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кірістер.

      176. Делдалдық тәртібімен акцептелген вексель бойынша төлемді жүзеге асыру кезінде акцептелген вексель бойынша ақы төлеу сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

2869

Берілген кепілдіктер


1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот

Кт

1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

      177. Акцептелген вексельге ақы төлеу бойынша банк орындаған міндеттеме сомасын өтеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

1001

Кассадағы қолма-қол ақша


1051

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот


1052

Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар

Кт

1861

Кепілдіктер бойынша дебиторлар.

      Шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Дт

6680

Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер

Кт

6180

Вексельдер бойынша ықтимал талаптар.

13-тарау. Қорытынды ережелер

      178. Нұсқаулықта реттелмеген мәселелер, Қазақстан Республикасының заңнамасында және халықаралық қаржылық есептіліктің стандарттарында көзделген тәртіппен шешіледі.

  Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкі Басқармасының
2020 жылғы "__" _______
№ __ қаулысына
қосымша

Күші жойылды деп танылатын Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің, сондай-ақ Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілерінің құрылымдық элементтерінің тізбесі

      1. "Екінші деңгейдегі банктердің және "Қазақстан Даму Банкі" акционерлік қоғамының бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2007 жылғы 24 желтоқсандағы № 152 қаулысы (Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 5109 болып тіркелген).

      2. "Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының "Екінші деңгейдегі банктердің және "Қазақстан Даму Банкі" акционерлік қоғамының бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" 2007 жылғы 24 желтоқсандағы № 152 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2009 жылғы 24 тамыздағы № 80 қаулысы (Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 5802 болып тіркелген).

      3. "Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының "Екінші деңгейдегі банктердің және "Қазақстан Даму Банкі" акционерлік қоғамының бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" 2007 жылғы 24 желтоқсандағы № 152 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 31 қаңтардағы № 4 қаулысы (Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6796 болып тіркелген, 2011 жылғы 7 қазанда Қазақстан Республикасының орталық атқарушы және өзге де орталық мемлекеттік органдарының актілер жинағында №11 жарияланған).

      4. "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің кейбір нормативтік құқықтық актілеріне екінші деңгейдегі банктердің және "Қазақстанның Даму Банкі" акционерлік қоғамының бухгалтерлік есепті жүргізуі мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2013 жылғы 25 ақпандағы № 63 қаулысының 1-тармағы (Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8402 болып тіркелген, 2013 жылғы 20 маусымдағы "Заң газеті" газетінде № 90 (2465) жарияланған).

      5. "Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне бухгалтерлік есепті жүргізу және қаржылық есептілік мәселелері бойынша өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2016 жылғы 28 қарашадағы № 279 қаулысымен (Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 14738 болып тіркелген, 2017 жылғы 7 ақпанда Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің Эталондық бақылау банкінде жарияланған) бекітілген Бухгалтерлік есепті жүргізу және қаржылық есептілік мәселелері бойынша өзгерістер енгізілетін Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілерінің тізбесінің 1-тармағы.

      6. "Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне бухгалтерлік есепті жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2017 жылғы 22 желтоқсандағы № 252 қаулысымен (Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 16262 болып тіркелген, 2018 жылғы 31 қаңтарда Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің Эталондық бақылау банкінде жарияланған) бекітілген Бухгалтерлік есепті жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілерінің тізбесінің 2-тармағы.

      7. "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларына бухгалтерлік есеп жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2018 жылғы 27 тамыздағы № 185 қаулысымен (Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 17439 болып тіркелген, 2018 жылғы 9 қазанда Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің Эталондық бақылау банкінде жарияланған) бекітілген Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының бухгалтерлік есеп жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін кейбір қаулыларының тізбесінің 1-тармағы.