В соответствии с частью четвертой пункта 1, частью второй пункта 4 статьи 41-1, пунктом 1 статьи 41-2, частью второй пункта 4 статьи 41-3, частью второй статьи 41-4 и пунктом 5 статьи 46 Закона Республики Казахстан «О платежах и платежных системах» Правление Национального Банка Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:
1. Утвердить прилагаемые Правила выпуска, обращения и погашения цифровых тенге.
2. Департаменту платежных систем и цифровых финансовых технологий Национального Банка Республики Казахстан в установленном законодательством Республики Казахстан порядке обеспечить:
1) совместно с Юридическим департаментом Национального Банка Республики Казахстан государственную регистрацию настоящего постановления в Министерстве юстиции Республики Казахстан;
2) размещение настоящего постановления на официальном интернет-ресурсе Национального Банка Республики Казахстан после его официального опубликования;
3) в течение десяти рабочих дней после государственной регистрации настоящего постановления представление в Юридический департамент Национального Банка Республики Казахстан сведений об исполнении мероприятий, предусмотренных подпунктом 2) настоящего пункта.
3. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на курирующего заместителя Председателя Национального Банка Республики Казахстан.
4. Настоящее постановление вводится в действие с 19 июля 2026 года и подлежит официальному опубликованию.
Председатель Национального Банка Республики Казахстан
Т. Сулейменов
Утверждены
Постановлением Правления
Национального Банка
Республики Казахстан
от 29 апреля 2026 года
№ 42
Правила выпуска, обращения и погашения цифровых тенге
Глава 1. Общие положения
1. Настоящие Правила выпуска, обращения и погашения цифровых тенге (далее – Правила) разработаны в соответствии с частью четвертой пункта 1, частью второй пункта 4 статьи 41-1, пунктом 1 статьи 41-2, частью второй пункта 4 статьи 41-3, частью второй статьи 41-4 и пунктом 5 статьи 46 Закона Республики Казахстан «О платежах и платежных системах» (далее – Закон о платежах и платежных системах) и определяют:
1) порядок и условия осуществления Национальным Банком Республики Казахстан (далее – Национальный Банк) выпуска и погашения цифровых тенге;
2) порядок открытия и закрытия цифрового счета;
3) требования к платформе цифрового тенге, участникам платформы цифрового тенге и владельцам цифровых счетов;
4) условия прекращения осуществления участником платформы цифрового тенге деятельности по обслуживанию цифровых счетов;
5) порядок предоставления доступа к цифровому счету, приостановления, возобновления и прекращения доступа к цифровому счету;
6) условия и порядок использования внешних электронных носителей в качестве средства учета, хранения цифровых тенге и распоряжения ими;
7) виды операций с цифровыми тенге и порядок их совершения;
8) порядок и условия маркировки цифровых тенге и применения смарт-контрактов цифровых тенге при использовании цифровых тенге;
9) особенности использования и функционирования маркированных цифровых тенге и смарт-контрактов цифровых тенге;
10) порядок управления рисками и непрерывностью функционирования платформы цифрового тенге Национального Банка;
11) требования к информационной безопасности платформы цифрового тенге и участников платформы цифрового тенге;
12) форму заявки на открытие цифрового счета, требования к содержанию договора цифрового счета и формат индивидуального идентификационного кода, присваиваемого владельцу цифрового счета в момент его открытия;
13) виды и предельные размеры комиссионного вознаграждения участников платформы цифрового тенге за обслуживание операций владельцев цифровых счетов;
14) порядок и условия пополнения и вывода цифровых тенге с цифрового счета через участника платформы цифрового тенге, обслуживающего цифровой счет;
15) порядок проведения и условия смены обслуживающего цифровой счет участника платформы цифрового тенге и типовая форма заявления.
2. Национальный Банк является оператором платформы цифрового тенге (далее – Оператор), осуществляет выпуск цифровых тенге, организует обращение и погашение цифровых тенге на территории Республики Казахстан, обеспечивает функционирование платформы цифрового тенге, выполняет иные функции, установленные Законом о платежах и платежных системах и договорами с участниками платформы цифрового тенге.
3. Акционерное общество «Национальная платежная корпорация Национального Банка Республики Казахстан», являющееся Национальным центром по управлению национальной цифровой финансовой инфраструктурой (далее – Национальный центр), осуществляет по поручению Оператора операционные и технологические функции по обеспечению функционирования платформы цифрового тенге на основании договора, заключенного с Оператором.
4. В Правилах используются понятия, предусмотренные Законом Республики Казахстан «О Национальном Банке Республики Казахстан», Законом о платежах и платежных системах, а также следующие понятия:
1) аудиторский след – последовательная регистрация событий по обработке электронных сообщений на платформе цифрового тенге, информация по которым сохраняется на платформе цифрового тенге и участниками;
2) аутентификация – комплекс мер для подтверждения подлинности участников платформы цифрового тенге при обмене платежными и информационными сообщениями, а также подлинности платежных и информационных сообщений;
3) криптографические ключи – уникальная последовательность электронных цифровых символов, сформированная по криптографическому алгоритму, предназначенных для формирования и проверки электронной цифровой подписи, подтверждения доступа к цифровым счетам и проведению операций на платформе цифрового тенге;
4) операционный риск – риск, связанный с недостатками информационных систем или внутренних процессов, человеческими ошибками, сбоями или нарушениями в управлении платформой цифрового тенге, в том числе вследствие внешних событий;
5) техническая документация – совокупность регламентирующих документов Национального центра, определяющих технологические и организационные требования, процедуры обмена и форматы сообщений, порядок аутентификации и взаимодействия участников платформы цифрового тенге;
6) электронное информационное сообщение (далее – информационное сообщение) – электронное сообщение, имеющее электронную цифровую подпись, не относящееся к платежным сообщениям и имеющее информационный характер, в том числе выписки;
7) электронное платежное сообщение (далее – платежное сообщение) – электронное сообщение, имеющее электронную цифровую подпись, на основании которого проводятся платежи и(или) переводы цифровых тенге на платформе цифрового тенге.
Глава 2. Порядок выпуска, обращения и погашения цифрового тенге
5. Эмитентом цифрового тенге выступает Национальный Банк. Выпуск цифрового тенге осуществляется Национальным Банком в пределах суммы денег, полученных от участников платформы цифрового тенге (далее – участник платформы) в соответствии с заключенными с ними договорами участия на платформе цифрового тенге (далее – договор участия). Национальный Банк обеспечивает соответствие общей суммы выпущенных им цифровых тенге общей сумме денег, принятых от участников платформы.
6. Цифровой тенге считается выпущенным в обращение с момента зачисления Национальным Банком цифрового тенге на цифровой счет участника платформы.
7. Обращение цифровых тенге в целях осуществления платежей и (или) переводов денег на платформе цифрового тенге осуществляется в национальной валюте Республики Казахстан.
8. Операции с цифровыми тенге осуществляются на платформе цифровых тенге.
9. При соблюдении участником платформы требований технической документации допускается хранение цифровых тенге на внешних электронных носителях, позволяющих физическим лицам - пользователям платформы цифрового тенге (далее – пользователь платформы) распоряжаться цифровыми тенге в соответствии с условиями договора цифрового счета.
10. Погашение цифровых тенге осуществляется Оператором на основании запроса, сформированного участником платформы, путем зачисления эквивалентной суммы денег на корреспондентский счет участника платформы, открытый в Национальном Банке.
11. Участник платформы при прекращении деятельности по обслуживанию цифровых счетов пользователей платформы осуществляет следующие действия:
1) за тридцать календарных дней до прекращения деятельности направляет уведомление владельцам цифровых счетов по имеющемуся у него адресу о необходимости осуществления смены обслуживающего участника платформы в электронной форме либо по почте с уведомлением о его получении, если иной порядок не предусмотрен договором цифрового счета;
2) информирует Оператора о прекращении деятельности по обслуживанию цифровых счетов пользователей платформы в сроки и способом, предусмотренные договором участия;
3) за пять календарных дней до прекращения деятельности представляет Оператору в произвольной форме сведения, содержащие информацию о количестве пользователей платформы, сумме цифровых тенге, которые принудительно списаны и зачислены на банковские счета пользователей платформы, количестве пользователей платформы и сумме цифровых тенге, переведенных другим участникам платформы.
12. Участник платформы ежеквартально до десятого числа (включительно) месяца, следующего за отчетным кварталом, направляет Оператору в электронном виде информацию о количестве пользователей платформы и совокупном объеме остатков цифровых тенге на цифровых счетах пользователей платформы, в том числе с отражением объема остатков цифровых тенге, находящихся на внешних электронных носителях.
Глава 3. Цифровой счет пользователя платформы
Параграф 1. Открытие цифрового счета
13. Цифровой счет на платформе цифрового тенге открывается пользователю участником платформы. Участник платформы открывает одному пользователю платформы цифрового тенге не более одного цифрового счета.
Открытие цифрового счета с режимом сберегательного счета не допускается.
14. Цифровой счет открывается при заключении между участником платформы и пользователем платформы договора цифрового счета на основании заявки пользователя платформы по форме, установленной приложением 1 к Правилам (далее – заявка), представленной на бумажном носителе или в электронном виде.
15. Приобретение цифрового тенге пользователем платформы осуществляется за счет наличных денег или в безналичном порядке.
16. Договор цифрового счета, заключаемый между участником платформы цифрового тенге и владельцем цифрового счета, содержит условия, предусмотренные пунктом 3 статьи 41-1 Закона о платежах и платежных системах, а также:
1) идентификационный номер пользователя платформы;
2) индивидуальный идентификационный код пользователя платформы;
3) условия маркировки и формирования смарт-контракта цифрового тенге при оказании данных услуг участником платформы цифрового тенге;
4) порядок смены участника платформы цифрового тенге, закрытия цифрового счета;
5) порядок выпуска криптографических ключей для подтверждения операций по цифровому счету пользователя.
Допускается указание в договоре цифрового счета дополнительных условий, необходимых для обслуживания цифрового счета пользователя платформы.
17. Участник платформы устанавливает комиссионное вознаграждение за обслуживание операций владельца цифрового счета в пределах и по видам операций, установленных в соответствии с приложением 2 к Правилам.
18. Для открытия цифрового счета заявитель представляет участнику документы, предусмотренные пунктом 26 Правил открытия, ведения и закрытия банковских счетов клиентов, утвержденных постановлением Правления Национального Банка от 31 августа 2016 года № 207 «Об утверждении Правил открытия, ведения и закрытия банковских счетов клиентов» (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов № 14422).
19. Документы, представленные пользователем для открытия цифрового счета в соответствии с Правилами, не представляются участнику платформы пользователем повторно в случае, если они ранее представлены участнику платформы в рамках мер по надлежащей проверке клиента (его представителей) и бенефициарных собственников, предусмотренных Законом Республики Казахстан «О противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения» (далее – Закон о ПОД/ФТ/ФРОМУ).
Представленные пользователем для открытия цифрового счета документы хранятся участником платформы в специально заведенном деле отдельно по каждому пользователю либо в общем деле с разбивкой документов по пользователям в оригинале.
Исключения составляют документы, удостоверяющие личность, уставы, выписки из торгового реестра либо другие документы аналогичного характера (для обособленных подразделений – положения), документы, подтверждающие факт осуществления деятельности пользователя на основании типового устава, документы о государственной регистрации (перерегистрации) пользователей-юридических лиц, учетной регистрации (перерегистрации) пользователей-филиалов и представительств юридических лиц и доверенности на право совершения операций у участника платформы, которые хранятся в копиях в деле (общем деле) пользователя платформы.
Допускается хранение в электронном виде без дополнительного хранения на бумажных носителях документов пользователя, в том числе не являющихся оригиналами, если участник платформы располагает возможностью формирования электронного досье.
20. При открытии цифрового счета пользователю платформы для учета на платформе цифровых тенге участник платформы присваивает индивидуальный идентификационный код, являющийся номером цифрового счета пользователя платформы, по формату, определенному в приложении 3 к Правилам.
21. При открытии цифрового счета пользователю платформы участник платформы осуществляет выпуск криптографических ключей в соответствии с технической документацией.
Хранение и использование криптографических ключей осуществляется участником платформы в соответствии с технической документацией.
22. Открытие пользователю платформы цифрового счета осуществляется участником платформы после принятия мер по надлежащей проверке клиентов (их представителей) и бенефициарных собственников в соответствии со статьей 5 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, а также с учетом Требований к Правилам внутреннего контроля в целях противодействия легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, и финансированию терроризма для банков второго уровня, филиалов банков-нерезидентов Республики Казахстан и Национального оператора почты, утвержденных постановлением Правления Агентства Республики Казахстан по регулированию и развитию финансового рынка от 22 марта 2020 года № 18 «Об утверждении Требований к Правилам внутреннего контроля в целях противодействия легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, финансированию терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения для банков второго уровня, филиалов банков-нерезидентов Республики Казахстан и Национального оператора почты» (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 20160) (далее – Требования № 18).
23. При открытии цифрового счета заявитель - физическое лицо представляет заявление, в котором указываются сведения о неосуществлении по цифровому счету операций, связанных с предпринимательской деятельностью, деятельностью в рамках специального налогового режима для самозанятых, нотариальной деятельностью, адвокатской деятельностью, деятельностью по исполнению исполнительных документов, деятельностью по урегулированию споров в порядке медиации, если такие условия не предусмотрены договором цифрового счета.
24. Заявление содержит сведения, необходимые для надлежащей проверки клиента (его представителей) и бенефициарных собственников в соответствии с Законом о ПОД/ФТ/ФРОМУ. Заявление в электронном виде представляется пользователем платформы с использованием электронной цифровой подписи и динамической идентификации.
25. В случаях, установленных законами Республики Казахстан, а также по соглашению сторон договор цифрового счета заключается в электронном виде с использованием электронной цифровой подписи или динамической идентификации с применением процедур безопасности, предусмотренных внутренними документами участника платформы, а также с учетом Требований № 18.
26. При открытии цифрового счета пользователю платформы участник платформы уведомляет органы государственных доходов в порядке, случаях и сроки, определенные подпунктом 1) пункта 2 статьи 55 Налогового кодекса.
27. Отказ в открытии цифрового счета осуществляется участником платформы в случаях и по основаниям, предусмотренным подпунктом 19) пункта 2 статьи 55 Налогового кодекса, пунктом 1 статьи 13 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, пунктом 2 статьи 27 Закона о платежах и платежных системах, в случаях непредставления документов, предусмотренных Правилами.
28. Смена участника платформы пользователем платформы цифрового тенге допускается в случае прекращения участником платформы деятельности по обслуживанию цифровых счетов пользователей платформы.
В течение 10 (десяти) рабочих дней после получения уведомления от участника платформы о прекращении деятельности, пользователь платформы направляет заявление другому участнику платформы по типовой форме, согласно приложению 4 к Правилам.
29. При смене участника платформы:
1) договор цифрового счета, ранее заключенный для обслуживания цифрового счета пользователя платформы, подлежит расторжению. Одновременно осуществляется заключение договора цифрового счета с участником платформы, которому передается право на дальнейшее обслуживание цифрового счета пользователя платформы, с присвоением пользователю платформы нового индивидуального идентификационного кода;
2) осуществляется передача криптографических ключей новому участнику в порядке, предусмотренном технической документацией.
Параграф 2. Ведение цифрового счета и обращение цифровых тенге
30. По цифровому счету пользователя платформы выполняются следующие виды операций:
1) обеспечение приема (зачисления) цифровых тенге на цифровой счет в пользу пользователя платформы;
2) пополнение цифрового счета в порядке, предусмотренном Правилами и договором цифрового счета;
3) выполнение указания пользователя платформы о переводе цифровых тенге на цифровой счет или списании с цифрового счета и одновременном зачислении на банковский счет третьих лиц в порядке, предусмотренном Правилами и договором цифрового счета;
4) исполнение указания третьих лиц об изъятии денег, находящихся на цифровом счете, по основаниям, предусмотренным законами Республики Казахстан и (или) договором цифрового счета, с учетом особенностей режима функционирования смарт-контрактов цифровых тенге, определенных Правилами;
5) осуществление участником платформы приема от пользователя платформы и выдачи ему цифровых тенге в порядке и на условиях, предусмотренных Правилами и договором цифрового счета;
6) предоставление по требованию пользователя платформы информации о сумме цифровых тенге пользователя платформы на цифровом счете и произведенных операциях по цифровому счету в порядке и сроки, предусмотренные договором цифрового счета;
7) осуществление иного обслуживания пользователя платформы, предусмотренного Правилами и (или) договором цифрового счета.
31. Операции с цифровыми тенге по цифровому счету, в том числе пополнение и вывод (изъятие) цифровых тенге, находящихся на цифровом счете пользователя платформы, производится участником платформы, обслуживающим его цифровой счет.
32. Пополнение цифрового счета пользователя платформы производится следующими способами:
1) приобретение у участника платформы цифровых тенге путем взноса (передачи) ему эквивалентной суммы наличных денег и зачисления цифровых тенге с цифрового счета участника платформы на цифровой счет пользователя платформы;
2) приобретение у участника платформы цифрового тенге путем списания с банковского счета пользователя платформы эквивалентной суммы безналичных денег и последующего зачисления цифровых тенге с цифрового счета участника платформы на цифровой счет пользователя платформы;
3) зачисление цифровых тенге, поступающих в пользу пользователя платформы с других цифровых счетов.
33. Вывод цифровых тенге с цифрового счета производится следующими способами:
1) выдача участником платформы пользователю наличных денег на эквивалентную сумму приобретенного у пользователя платформы цифрового тенге;
2) перевод цифровых тенге на другой цифровой счет;
3) списание участником платформы цифровых тенге с цифрового счета пользователя с последующим зачислением эквивалентной суммы безналичных денег на банковский счет пользователя платформы.
34. С момента поступления цифровых тенге на цифровой счет у пользователя платформы возникает право на распоряжение цифровыми тенге и совершение операций с цифровыми тенге, за исключением случаев, предусмотренных частью второй настоящего пункта Правил.
Операции по цифровому счету пользователя платформы приостанавливаются в случаях:
1) прекращения действия или отзыва регистрационного свидетельства участника платформы, представляемого Национальным центром;
2) приостановления или лишения участника платформы разрешительных документов, выданных уполномоченным государственным органом в сфере деятельности участника платформы;
3) приостановлении расходных операций по цифровому счету на основании решений уполномоченных государственных органов и должностных лиц, с учетом особенностей, предусмотренных Правилами для смарт-контрактов цифровых тенге;
4) принятия участником платформы мер по выявлению, а также предотвращению мошенничества и легализации (отмывания) доходов, полученных преступным путем, финансирования терроризма и финансирования распространения оружия массового уничтожения в соответствии с требованиями Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ;
5) принятия участником платформы мер по выявлению и предотвращению проведения платежных транзакций с признаками мошенничества в рамках взаимодействия участника платформы с Центром обмена данными по платежным транзакциям с признаками мошенничества Национального Банка (антифрод-центр);
6) нарушения пользователем платформы условий и порядка использования цифровых тенге, установленных договором цифрового счета;
7) при смене участника платформы, обслуживающего цифровой счет, в порядке и случаях, установленных Правилами;
8) по заявлению пользователя платформы в случае подозрения на несанкционированный доступ к цифровому счету.
35. Исполнение указаний пользователя платформы по осуществлению платежей с использованием цифровых тенге осуществляется в пределах суммы цифровых тенге, находящейся на цифровом счете пользователя платформы.
36. Участник платформы обеспечивает исполнение указания пользователя платформы в день его инициирования. Зачисление цифровых тенге на цифровой счет или безналичных денег на банковский счет в пользу пользователя платформы-получателя цифровых тенге осуществляется участником платформы в течение операционного дня в день получения указания.
Исключение составляют случаи зачисления денег на основании смарт-контрактов цифрового тенге, сроки и условия зачисления которых определяются в самих смарт-контрактах цифрового тенге.
37. Участник платформы информирует пользователя платформы о совершенных операциях по цифровому счету путем направления ему уведомления в порядке, установленном договором цифрового счета.
38. При обнаружении ошибочной передачи цифровых тенге, утере, краже и несанкционированном использовании цифрового счета пользователь платформы незамедлительно уведомляет об этом участника платформы в порядке, установленным договором цифрового счета.
В отношении возврата денег в случаях установления факта несанкционированности платежа или исполнения ошибочного указания распространяются положения статей 56 и 57 Закона о платежах и платежных системах.
39. Участник платформы предоставляет сведения о пользователях платформы и сумме цифровых тенге, находящейся на цифровом счете пользователя платформы, а также об операциях, совершенных с использованием цифровых тенге, лицам, по основаниям и в пределах, предусмотренных статьей 69 Закона Республики Казахстан «О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан» (далее – Закон о банках и банковской деятельности).
40. Исполнение инкассового распоряжения осуществляется за счет денег, находящихся на цифровом счете, в порядке и сроки установленные Законом о платежах и платежных системах и Правилами осуществления безналичных платежей и (или) переводов денег на территории Республики Казахстан, утвержденными постановлением Правления Национального Банка от 31 августа 2016 года № 208 «Об утверждении Правил осуществления безналичных платежей и (или) переводов денег на территории Республики Казахстан» (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 14419) (далее – Правила № 208).
41. Допускается взыскание задолженности по договору банковского займа платежным требованием за счет денег, находящихся на цифровом счете пользователя платформы, в порядке и сроки, установленные Законом о платежах и платежных системах и Правилами № 208.
42. Приостановление расходных операций по цифровому счету или арест денег, находящихся на цифровом счете, осуществляется в соответствии со статьей 740 Гражданского кодекса Республики Казахстан, статьей 125 Кодекса Республики Казахстан «О таможенном регулировании в Республике Казахстан», статьей 161 Уголовно-процессуального кодекса Республики Казахстан, статьей 156 Гражданского процессуального кодекса Республики Казахстан, статьей 86 Налогового кодекса, статьей 70 Закона о банках и банковской деятельности, статьей 13 Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ, статьями 32, 62, 123 Закона Республики Казахстан «Об исполнительном производстве и статусе судебных исполнителей», пунктом 11 статьи 27 Закона о платежах и платежных системах на основании решений и (или) распоряжений уполномоченных государственных органов или должностных лиц о приостановлении расходных операций по цифровому счету пользователя платформы или актов о наложении ареста на деньги, находящиеся на цифровом счете пользователя платформы.
Приостановление расходных операций по цифровому счету и арест денег, находящихся на цифровом счете, не распространяются на цифровые тенге, находящиеся на внешних электронных носителях.
43. При поступлении участнику платформы решения и (или) распоряжения уполномоченного государственного органа или должностного лица о приостановлении расходных операций по цифровому счету пользователя платформы участник платформы осуществляет проверку соответствия реквизитов участника платформы и пользователя платформы реквизитам, указанным в решении и (или) распоряжении уполномоченного государственного органа или должностного лица о приостановлении расходных операций по цифровому счету пользователя платформы, после чего приостанавливает расходные операции по цифровому счету пользователя платформы.
44. Исполнение инкассового распоряжения уполномоченных государственных органов, платежных требований банков второго уровня осуществляется путем принудительного списания участником платформы цифровых тенге с цифрового счета пользователя с последующим зачислением эквивалентной суммы безналичных денег на банковский счет владельца цифрового счета, либо цифровой счет участника, обслуживающего цифровой счет пользователя платформы, за исключением случаев, предусмотренных Правилами.
45. Участник платформы возвращает в течение трех операционных дней решение и (или) распоряжение уполномоченного государственного органа или должностного лица о приостановлении расходных операций по цифровому счету пользователя платформы соответствующему уполномоченному государственному органу или должностному лицу без исполнения по одному из следующих оснований:
1) в случае несоответствия реквизитов участника платформы и пользователя платформы реквизитам, указанным в решении и (или) распоряжении уполномоченного государственного органа или должностного лица о приостановлении расходных операций по цифровому счету пользователя платформы;
2) если распоряжение органа государственных доходов о приостановлении расходных операций по цифровому счету пользователя платформы оформлено и представлено по форме, не соответствующей приказу Министра финансов Республики Казахстан от 8 февраля 2018 года № 145 «Об утверждении форм распоряжений», (зарегистрирован в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под № 16533).
46. Возобновление расходных операций по цифровому счету клиента и снятие ареста, наложенного на деньги, находящиеся на цифровом счете пользователя платформы, осуществляются в порядке, установленном пунктом 12 статьи 27 Закона о платежах и платежных системах.
47. Участник платформы осуществляет отказ или приостановление исполнения указания и (или) расходных операций по цифровому счету, блокирование сумм цифровых тенге на цифровом счете при выявлении платежной транзакции с признаками мошенничества в порядке, предусмотренном статьей 25-1 Закона о платежах и платежных системах.
48. Участник платформы принимает меры по выявлению, а также предотвращению мошенничества и легализации (отмывания) доходов, полученных преступным путем, финансирования терроризма и финансированию распространения оружия массового уничтожения, осуществляет отказ или приостановление исполнения указания и (или) расходных операций по цифровому счету, блокирование сумм цифровых тенге на цифровом счете в соответствии с требованиями Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ.
49. Участник платформы предоставляет в уполномоченный орган по финансовому мониторингу сведения и информацию об операциях, подлежащих финансовому мониторингу, в соответствии с требованиями Закона о ПОД/ФТ/ФРОМУ.
50. Выдача выписки по цифровому счету осуществляется в соответствии с договором цифрового счета. Допускается предоставление участником платформы услуги по передаче (доставке) пользователю платформы выписки по цифровому счету цифровым способом либо нарочным, если это предусмотрено договором цифрового счета.
Параграф 3. Закрытие цифрового счета
51. Закрытие цифрового счета осуществляется:
1) на основании заявления пользователя платформы, если иное не предусмотрено договором цифрового счета и (или) Законом о платежах и платежных системах;
2) самостоятельно участником платформы, в случаях прекращения действия либо отказа от исполнения договора цифрового счета в порядке, предусмотренном статьей 29 Закона о платежах и платежных системах.
52. Не допускается закрытие цифрового счета при наличии:
1) неисполненных требований к цифровому счету, в том числе решений и (или) распоряжений уполномоченных государственных органов или должностных лиц о приостановлении расходных операций по цифровому счету пользователя платформы, а также актов о наложении ареста на деньги, находящиеся на цифровом счете пользователя платформы, за исключением случаев закрытия цифрового счета в связи с:
ликвидацией или реорганизацией пользователя платформы-юридического лица;
отсутствием цифровых тенге на цифровом счете более одного года;
ликвидацией участника платформы, в котором открыт цифровой счет пользователя платформы;
реорганизацией участника платформы, в котором открыт цифровой счет пользователя платформы, в случае лишения лицензии на открытие и ведение банковских счетов физических и юридических лиц;
добровольной реорганизацией участника платформы в форме конвертации в исламский банк в порядке, предусмотренном Законом о банках и банковской деятельности;
2) неисполненных требований по валютному договору, предусматривающему экспорт (импорт), представляемому пользователем платформы участнику платформы, в соответствии с валютным законодательством Республики Казахстан, за исключением случаев закрытия цифрового счета в соответствии с Законом о ПОД/ФТ/ФРОМУ и (или) международными договорами, ратифицированными Республикой Казахстан;
3) при наличии на цифровом счете цифровых тенге, на которые действуют условия и критерии обращения и погашения в соответствии со смарт-контрактом цифрового тенге.
53. При наличии остатка и закрытии цифрового счета пользователя платформы участник платформы приобретает у пользователя платформы цифровые тенге и выдает ему наличные деньги либо зачисляет безналичные деньги на его банковский счет в соответствии с договором цифрового счета.
54. Цифровые тенге считаются погашенными Национальным Банком с момента зачисления безналичных денег на счет участника платформы, открытый в Национальном Банке.
55. При закрытии цифрового счета пользователя платформы участник платформы аннулирует индивидуальный идентификационный код, присвоенный цифровому счету пользователя платформы.
56. В деле пользователя платформы указывается основание закрытия цифрового счета пользователя платформы.
57. При закрытии цифрового счета пользователя платформы участник платформы уведомляет органы государственных доходов в порядке, случаях и сроки, определенные подпунктом 1) пункта 2 статьи 55 Налогового кодекса.
Параграф 4. Международные платежи и (или) переводы с использованием цифровых тенге
58. Отношения, связанные с международными платежами и (или) переводами, осуществляемыми на платформе цифрового тенге ее участниками с банками (финансовыми институтами) - нерезидентами Республики Казахстан, регулируются двусторонним или многосторонним договором между Оператором и (или) Национальным центром, с одной стороны, и центральным (национальным) банком и (или) оператором системы национальной цифровой валюты иностранного государства, с другой стороны, с учетом требований, установленных законодательством Республики Казахстан.
59. Международные платежи и (или) переводы с использованием цифровых тенге осуществляются путем взаимодействия платформ национальных цифровых валют или путем взаимного допуска участников на соответствующие платформы национальной цифровой валюты государства в соответствии с договором, указанном в пункте 58 Правил.
60. Особенности, форматы и порядок проведения международных платежей и (или) переводов, установления обменных курсов и разрешения споров определяются в соответствии с договором, указанном в пункте 58 Правил.
Глава 4. Маркировка цифровых тенге и применение смарт-контрактов цифровых тенге
61. Маркировка и формирование смарт-контракта цифрового тенге осуществляется владельцем цифрового счета либо лицом, уполномоченным владельцем цифрового счета, в соответствии с Правилами, нормативными правовыми актами уполномоченных государственных органов, проводящих государственную политику и осуществляющих регулирование в определенной отрасли (сфере деятельности), а также договором, заключенным между владельцем цифрового счета и получателем цифровых тенге, или договором цифрового счета.
62. Маркировка цифровых тенге осуществляется путем присвоения цифровому тенге уникальных буквенно-цифровых или графических знаков, обеспечивающих его дальнейшую идентификацию и мониторинг проведенных операций.
Допускается использование маркированных цифровых тенге при формировании смарт-контракта.
63. Смарт-контракт цифрового тенге исполняется в соответствии с установленными смарт-контрактом цифрового тенге правилами, условиями и критериями обращения, использования и погашения цифрового тенге.
64. Помимо требований, предусмотренных пунктом 63 Правил, смарт-контракт цифрового тенге предусматривает срок его исполнения и возможность возврата цифровых тенге при неисполнении условий и (или) истечении срока исполнения смарт-контракта.
Сроки исполнения смарт-контракта цифрового тенге, сформированного для расчетов между физическими лицами, не превышает 10 (десяти) рабочих дней с момента подписания смарт-контракта цифрового тенге.
65. Исполнение инкассового распоряжения уполномоченных государственных органов и платежных требований банков второго уровня не допускается за счет цифровых тенге, находящихся на цифровом счете, порядок обращения и погашения которых определен условиями соответствующего смарт-контракта цифрового тенге, а также цифровых тенге, находящихся на внешних электронных носителях.
66. Приостановление расходных операций по цифровому счету и арест денег, находящихся на цифровом счете, не распространяются на операции с цифровыми тенге, порядок обращения и погашения которых определен условиями соответствующего смарт-контракта цифрового тенге, а также на цифровые тенге, находящиеся на внешних электронных носителях.
Глава 5. Платформа цифрового тенге, порядок взаимодействия участников платформы и пользователей платформы
Параграф 1. Требования к участникам платформы
67. Для получения статуса участника и доступа к платформе цифрового тенге участник заключает:
1) договор участия на платформе цифрового тенге с Оператором (далее – договор участия);
2) договор о предоставлении услуг на платформе цифрового тенге (далее – договор о предоставлении услуг) с Национальным центром.
68. Договор участия заключается при соответствии участника следующим требованиям в совокупности:
1) юридическое лицо является резидентом Республики Казахстан;
2) наличие у юридического лица корреспондентского счета, открытого в Национальном Банке в национальной валюте;
3) наличие действующих разрешительных документов уполномоченных государственных органов
4) в сфере деятельности юридического лица;
5) обеспечение юридическим лицом технической поддержки по работе на платформе цифрового тенге, доступной в круглосуточном режиме;
6) юридическое лицо не находится в процессе реабилитации, банкротства либо ликвидации.
69. Для заключения договора о предоставлении услуг юридическое лицо представляет Национальному центру:
1) заявление на подключение к платформе цифрового тенге в произвольной форме;
2) копию договора участия.
Договор участия содержит условия выпуска и погашения цифровых тенге, порядок проведения платежей и (или) переводов цифровых тенге.
Договор о предоставлении услуг содержит порядок оплаты услуг Национального центра, соблюдение режима информационной безопасности, конфиденциальности, сохранения банковской тайны и защиты персональных данных при проведении операций на платформе цифрового тенге.
Доступ участника к платформе цифрового тенге после заключения указанных в пункте 67 Правил договоров предоставляется при соблюдении требований технической документации Национального центра.
70. Оператор оказывает услуги на платформе цифрового тенге в соответствии с функциями оператора платежной системы, установленными статьей 8 Закона о платежах и платежных системах.
71. Оператор также участвует на платформе цифрового тенге в качестве участника при проведении собственных платежей и (или) переводов денег и платежей и (или) переводов денег по указаниям пользователей и получает статус участника платформы цифрового тенге на основании договора, заключенного с Национальным центром.
72. Национальный центр оказывает участникам платформы следующие услуги:
1) по приему и обработке платежных сообщений для проведения платежей и (или) переводов денег в цифровых тенге;
2) по приему, обработке и направлению участникам платформы информационных сообщений по совершенным операциям;
3) по выполнению иных операционных и технологических функций в обеспечение функционирования платформы цифрового тенге, определенных Законом о платежах и платежных системах и Правилами.
Параграф 2. Порядок взаимодействия участников и пользователей платформы цифрового тенге
73. Передача и прием платежных и информационных сообщений на платформе цифрового тенге осуществляются цифровым способом.
74. Пользователи обмениваются платежными и информационными сообщениями на платформе цифрового тенге в соответствии с процедурами обмена и форматами сообщений, разработанными Национальным центром в рамках технической документации по согласованию с Оператором.
75. Процедуры обмена платежными и информационными сообщениями доводятся Национальным центром до участников платформы цифрового тенге в сроки, установленные договором о предоставлении услуг путем опубликования на официальном интернет - ресурсе Национального центра.
76. Платежи и (или) переводы на платформе цифрового тенге осуществляются при условии соблюдения процедур безопасности, установленных Правилами, требованиями технической документации, внутренними правилами участника платформы и договорами участия, предоставления услуг в системе и цифрового счета.
77. Национальный центр осуществляет ежедневный учет информации о совокупных остатках цифровых тенге, находящихся на цифровых счетах, по каждому участнику платформы и его пользователям.
78. Национальный центр и участники платформы обеспечивают хранение информации и осуществляют мониторинг отправляемых и получаемых электронных сообщений.
Хранение информации, формируемой при использовании цифровых тенге, обеспечивается в том формате, в котором она была сформирована, отправлена или получена с соблюдением ее целостности и неизменности в течение пяти лет после закрытия цифрового счета. Все платежные и информационные сообщения, обработанные Национальным центром и участниками платформы, оставляют аудиторский след в программных системах Национального центра и участников платформы.
79. Национальный центр обеспечивает обработку платежей и (или) переводов цифровых тенге по цифровым счетам участников платформы с учетом остатка суммы цифровых тенге на цифровом счете участника платформы.
80. Не допускаются изменения платежных сообщений при их обработке Национальным центром.
81. При обмене платежными и информационными сообщениями Национальный центр и участники платформы используют средства аутентификации, криптографической защиты информации и регистрационные свидетельства, представляемые участнику платформы Национальным центром.
82. Открытие и закрытие операционного дня на платформе цифрового тенге осуществляется в соответствии с графиком работы платформы цифрового тенге, установленным Оператором.
83. Национальным центром по запросу участника платформы в течение операционного дня и при закрытии операционного дня платформы цифрового тенге представляется информационное сообщение в виде выписки о состоянии его цифрового счета.
84. Завершенность (окончательность) платежей и (или) переводов денег регулируется статьей 7 Закона о платежах и платежных системах.
85. При нарушении участником требований Правил, условий договора участия, договора о предоставлении услуг в системе, мер информационной безопасности, определенных Правилами и Национальным центром, в том числе, при выявлении проведения пользователем несанкционированных платежей и (или) переводов денег Национальный Банк применяет одну из следующих мер к участнику:
1) приостановление участия участника в системе до устранения выявленных нарушений;
2) расторжение договора участия и договора о предоставлении услуг на платформе цифрового тенге.
Параграф 3. Приостановление и прекращение осуществления деятельности по обслуживанию цифровых счетов участника платформы
86. Деятельность участника платформы по обслуживанию цифровых счетов на платформе цифрового тенге приостанавливается Национальным центром на основании письменного уведомления Оператора в случае вступления в законную силу решения суда или предписания уполномоченного органа в сфере деятельности участника платформы о приостановлении разрешительных документов, выданных участнику, а также в случаях, установленных законодательством Республики Казахстан, Правилами и договорами участия и предоставления услуг.
87. Приостановление деятельности участника платформы по обслуживанию цифровых счетов на платформе цифрового тенге не лишает его статуса участника платформы и действует до устранения случаев, указанных в пункте 86 Правил.
88. Осуществление участником платформы деятельности по обслуживанию цифровых счетов на платформе цифрового тенге прекращается в следующих случаях:
1) вступившего в законную силу решения суда или предписания уполномоченного органа о лишении (аннулировании) разрешительного документа, выданного уполномоченным государственным органом в сфере деятельности участника платформы;
2) включения участника платформы в список лиц, причастных к террористической деятельности, а также перечень организаций и лиц, связанных с финансированием распространения оружия массового уничтожения, и (или) в перечень организаций и лиц, связанных с финансированием терроризма и экстремизма, а также в случаях, установленных законодательством Республики Казахстан, Правилами и договорами участия и предоставления услуг.
Деятельность участника по обслуживанию цифровых счетов на платформе цифрового тенге, на которых хранятся цифровые тенге, порядок обращения и погашения которых определен условиями соответствующего смарт-контракта цифрового тенге, прекращается после исполнения смарт-контракта цифрового тенге либо истечения его срока.
89. При приостановлении либо прекращении участником платформы деятельности по обслуживанию цифровых счетов на платформе цифрового тенге Оператор письменно уведомляет Национальный центр и участника платформы о дате и причинах приостановления, либо прекращения деятельности.
90. Участник платформы обязуется незамедлительно, но не позднее 1 (одного) рабочего дня, письменно уведомить Оператора и Национальный центр о прекращении деятельности по обслуживанию цифровых счетов пользователей платформы. В случае несвоевременного уведомления либо неуведомления Оператора и Национального центра о факте прекращения деятельности по обслуживанию цифровых счетов на платформе цифрового тенге, участник платформы несет ответственность, предусмотренную договором участия.
91. Участник платформы несет ответственность перед пользователями платформы в соответствии с условиями договора цифрового счета за ущерб, причиненный пользователю платформы вследствие несанкционированного доступа третьих лиц к его цифровому счету через программное обеспечение участника платформы, а также ошибок или сбоев в работе программного обеспечения участника платформы.
92. Национальный центр и участник платформы несут ответственность за корректность маршрутизации электронных сообщений, защиту информации по операциям с цифровыми тенге, соблюдение требований Правил и законодательства Республики Казахстан.
Глава 6. Процедуры информационной безопасности на платформе цифрового тенге
93. Процедуры безопасности и защиты информации, применяемые на платформе цифрового тенге, обеспечивают непрерывную защиту информации на всех этапах выпуска, обращения и погашения цифровых тенге, в том числе:
1) достоверное установление права участника, либо пользователя платформы на использование цифровых тенге при совершении операций;
2) выявление наличия искажений и (или) изменений в содержании электронных сообщений, составляемых при использовании цифровых тенге;
3) обеспечение защиты от несанкционированного доступа к информации и обеспечение целостности данной информации;
4) обеспечение доказательств при расследовании инцидентов, связанных с использованием цифровых тенге.
94. Национальный центр:
1) разрабатывает и утверждает порядок аутентификации информационных и платежных сообщений, контролирует его соблюдение и последовательность процедур защитных действий от несанкционированных платежей;
2) определяет сертифицированные средства криптографической защиты информации и порядок использования регистрационных свидетельств и криптографических ключей.
95. Национальный центр и участники платформы применяют средство криптографической защиты информации для обеспечения конфиденциальности, целостности, подтверждения авторства и подлинности электронных сообщений.
96. На платформе цифрового тенге применяется аутентификация участников платформы цифрового тенге, построенная на крипто-протоколе двусторонней аутентификации, позволяющая аутентифицировать участника платформы и Национальный центр.
После аутентификации участника платформы происходит обмен электронными сообщениями между Национальным центром и участником платформы. Для целей защиты от несанкционированного доступа со стороны третьих лиц, Национальный центр и участники платформы обеспечивают шифрование хранимых и передаваемых электронных сообщений.
97. Программное обеспечение участника платформы цифрового тенге обеспечивает:
1) надежное хранение информации, защиту от несанкционированного доступа, целостность баз данных и полную сохранность информации в цифровых архивах и базах данных при полном или частичном отключении электропитания в любое время на любом участке оборудования;
2) многоуровневый доступ к входным данным, функциям, операциям, отчетам, реализованным в программном обеспечении, предусматривающим как минимум, два уровня доступа: администратор и пользователь;
3) контроль полноты вводимых данных полей обязательных к заполнению, необходимых для проведения и регистрации операций с цифровыми тенге;
4) поиск информации по критериям и параметрам с сохранением запроса в течение пяти лет, а также сортировку информации по любым параметрам и возможность просмотра информации за предыдущие даты, если такая информация подлежит хранению в программном обеспечении;
5) обработку информации по операциям с цифровыми тенге и ее хранение по дате и времени;
6) автоматизированное формирование отчетов, представляемых участниками платформы Оператору, а также отчетов о проведенных операциях с цифровыми тенге;
7) ведение и автоматизированное формирование внутрисистемных журналов по операциям с цифровыми тенге на цифровых счетах и остаткам цифровых тенге на цифровых счетах пользователей платформы с указанием их идентификационного номера и индивидуального идентификационного кода пользователя платформы;
8) возможность резервирования и восстановления данных, хранящихся в учетных системах;
9) возможность вывода выходных документов на экран, принтер или в файл;
10) возможность обмена электронными документами;
11) регистрацию и идентификацию обрабатываемых в программном обеспечении операций с цифровыми тенге;
12) рекомендуемое изменение паролей предустановленных учетных записей средств обеспечения безопасности периметра защиты информационно-коммуникационной инфраструктуры.
98. Участник платформы цифрового тенге обеспечивает создание и функционирование системы управления информационной безопасностью, утверждает внутренние документы, регламентирующие процесс управления информационной безопасностью, в том числе политику информационной безопасности.
99. Участник платформы цифрового тенге обеспечивает конфиденциальность и целостность информации по операциям с цифровыми тенге.
100. Участник платформы цифрового тенге управляет рисками информационной безопасности с указанием критериев приемлемого уровня риска по отношению к информационным активам. При реализации рисков информационной безопасности разрабатывается план мероприятий, направленный на минимизацию возникновения подобных рисков.
101. Информация об инцидентах информационной безопасности, полученная в ходе мониторинга деятельности по обеспечению информационной безопасности, подлежит консолидации, систематизации и хранению. Срок хранения информации об инцидентах информационной безопасности составляет не менее 5 (пяти) лет.
102. Участником платформы цифрового тенге определяется порядок принятия неотложных мер к устранению инцидента информационной безопасности, его причин и последствий.
103. Участник платформы цифрового тенге ведет журнал учета инцидентов информационной безопасности с отражением всей информации об инциденте информационной безопасности, принятых мерах и предлагаемых корректирующих мерах.
Глава 7. Система управления рисками на платформе цифрового тенге
104. В целях выявления, измерения и мониторинга операционных рисков, Оператор осуществляет надзор (оверсайт) за платформой цифрового тенге, в том числе, анализ и оценку функционирования системы на соответствие международным стандартам.
105. Для управления рисками информационной безопасности применяются организационные и технические меры в соответствии с законодательными и регуляторными требованиями, требованиями применимых международных и государственных стандартов, а также требованиями технической документации.
106. Для выявления, измерения, мониторинга и управления операционным риском используются следующие методы:
1) постоянный мониторинг и поддержание Национальным центром беспрерывной работы программно-технического комплекса платформы цифрового тенге в соответствии с методами, определенными внутренними документами Национального центра по управлению операционным риском;
2) обеспечение надлежащего технического обслуживания оборудования платформы цифрового тенге для обеспечения его полной исправности и постоянной готовности, планирование приобретения и замена устаревшего оборудования;
3) обеспечение выполнения необходимых разработок и доработок по совершенствованию и устранению дефектов платформы цифрового тенге;
4) тестирование и регулярная установка обновлений стабильных версий прикладного (общесистемного) программного обеспечения платформы цифрового тенге;
5) управление событиями и инцидентами, включая своевременное обнаружение, регистрацию, реагирование и анализ, а также учет простоев, в случае недоступности платформы цифрового тенге;
6) поддержание в актуальном состоянии плана восстановления функционирования платформы цифрового тенге с учетом возможных сценариев остановки работы системы и тестирование Национальным центром данного плана;
7) обеспечение работоспособности основного и резервного центров обработки данных;
8) перевод работы платформы цифрового тенге с основного центра обработки данных на резервный центр обработки данных при наличии сбоев или простоев в работе программно-технического комплекса платформы цифрового тенге, не подлежащих восстановлению в основном центре обработки данных.
107. Анализ используемых методов управления рисками проводится Оператором совместно с Национальным центром и участниками платформы не менее 1 (одного) раза в течение 2 (двух) лет. По результатам анализа принимается решение о сохранении или изменении методов управления рисками.
Приложение 1
к Правилам выпуска, обращения
и погашения цифровых тенге
Заявка на открытие цифрового счета
1. Личные данные заявителя
Наименование ЮЛ/ИП _____________________________
Фамилия: _________________________________________
Имя: _____________________________________________
Отчество (при его наличии): ______________________________
Дата рождения: ____ / ____ / _______
Гражданство: ______________________________________
Документ, удостоверяющий личность:
Тип документа: _______________________________
Серия и номер: ______________________________
Кем выдан: __________________________________
Дата выдачи: ____ / ____ / _______
ИНН/БИН: _______________________________
2. Контактные данные
Адрес регистрации: ________________________________
Адрес фактического проживания (если отличается):
________________________________
Мобильный телефон: _______________________________
Email: ____________________________________________
3. Дополнительные услуги
☐ Интернет-банк/мобильное приложение
☐ Банковская карта
☐ SMS-уведомления
☐ Автоплатежи
Прочее: ___________________________________________
4. Согласие на обработку персональных данных
Настоящим даю свое согласие на обработку моих персональных данных в соответствии с действующим законодательством Республики Казахстан.
Подпись заявителя: ____________________
Дата заполнения: ____ / ____ / _______
Приложение 2
к Правилам выпуска, обращения
и погашения цифровых тенге
Виды и предельные размеры комиссионного вознаграждения участников платформы цифрового тенге за обслуживание операций владельцев цифровых счетов
| № | Вид операции | Размер вознаграждения |
| Тарифы на обслуживание операций физических лиц | ||
| 1 | Открытие цифрового счета | бесплатно |
| 2 | Приобретение клиентом цифрового тенге | бесплатно |
| 3 | Погашение цифрового тенге на банковский счет | бесплатно |
| 4 | Погашение цифрового тенге путем выдачи наличных | устанавливается участником самостоятельно в пределах тарифов участника на аналогичные услуги по выдаче наличных с использованием банковского счета |
| 5 | Переводы с использованием цифровых счетов между клиентами участника | устанавливается участником самостоятельно в пределах тарифов участника на аналогичные услуги переводов между своими клиентами с использованием банковского счета |
| 6 | Переводы с использованием цифровых счетов в пользу клиентов других участников | устанавливается участником самостоятельно в пределах тарифов участника на аналогичные услуги переводов в пользу клиентов других участников в других платежных системах с использованием банковского счета |
| 7 | Платежи с использованием цифровых счетов между клиентами участника | бесплатно |
| 8 | Платежи с использованием цифровых счетов в пользу клиентов других участников | бесплатно |
| 9 | Маркировка и формирование смарт-контракта цифрового тенге | устанавливается участником самостоятельно |
| Тарифы на обслуживание операций юридических лиц и индивидуальных предпринимателей | ||
| 1 | Открытие цифрового счета | бесплатно |
| 2 | Приобретение клиентом цифрового тенге | бесплатно |
| 3 | Погашение цифрового тенге на банковский счет | бесплатно |
| 4 | Погашение цифрового тенге путем выдачи наличных | устанавливается участником самостоятельно в пределах тарифов, устанавливаемых участником за аналогичные услуги по выдаче наличных с использованием банковского счета |
| 5 | Платежи с использованием цифровых счетов между клиентами участника | устанавливается участником самостоятельно в пределах тарифов участника на аналогичные услуги услуги платежей между своими клиентами в других платежных системах с использованием банковского счета |
| 6 | Платежи с использованием цифровых счетов в пользу клиентов других участников | устанавливается участником самостоятельно в пределах тарифов участника на аналогичные услуги услуги платежей в пользу клиентов других участников в других платежных системах с использованием банковского счета |
| 7 | Маркировка и формирование смарт-контракта цифрового тенге | устанавливается участником самостоятельно |
| Тарифы на обслуживание операций государственных органов | ||
| 1 | Открытие цифрового счета | бесплатно |
| 2 | Приобретение клиентом цифрового тенге | бесплатно |
| 3 | Погашение цифрового тенге | бесплатно |
| 4 | Переводы | бесплатно |
| 5 | Платежи | бесплатно |
| 6 | Маркировка и формирование смарт-контракта цифрового тенге | бесплатно |
Приложение 3
к Правилам выпуска, обращения
и погашения цифровых тенге
Единая структура номера цифрового счета
1. Единая структура номера цифрового счета имеет фиксированную длину в двадцать разрядов KZССБББDTХХХХХХХХХХХ, где:
1) первый и второй разряды – код Республики Казахстан. Используется международный код KZ;
2) третий и четвертый разряды – контрольный разряд, предназначенный для контроля, обеспечения достоверности номера цифрового счета и правильности его указания в платежных и иных документах;
3) пятый, шестой и седьмой разряды – код участника, присваиваемый Национальным Банком Республики Казахстан;
4) восьмой и девятый разряды - используется обозначение цифрового счета DT;
5) разряды с десятого по двадцатый – внутрисистемный номер цифрового счета участника, либо пользователя платформы, который является уникальным в информационной (операционной и иной) системе одного участника и обеспечивает однозначную идентификацию пользователя платформы.
Разряды внутрисистемного номера цифрового счета используются по усмотрению участника. Свободные знаки обозначаются нулями и располагаются в неиспользуемых разрядах слева перед номером. В нумерации цифровых счетов используются цифровые или буквенно-цифровые символы латинского алфавита, за исключением букв "І", "Q", "O". При наличии буквенных символов во внутрисистемном номере цифрового счета расчет контрольного разряда производится с использованием таблицы конвертирования буквенных символов в цифровые, предусмотренной настоящим приложением.
2. В целях упрощения визуального восприятия номера цифрового счета допускается указание в платежных и иных документах на бумажном носителе номера цифрового счета, состоящего из четырехзначных символов, разделенных промежутком, в следующем виде:
KZСС БББD TХХХ ХХХХ ХХХХ.
3. В платежных и иных документах, оформленных в электронном виде, номер цифрового счета указывается в виде непрерывной последовательности знаков.
Таблица конвертирования буквенных символов в цифровые
| A=10 | G=16 | N=23 | V=31 |
| B=11 | H=17 | P=25 | W=32 |
| C=12 | J=19 | R=27 | X=33 |
| D=13 | K=20 | S=28 | Y=34 |
| E=14 | L=21 | T=29 | Z=35 |
| F=15 | M=22 | U=30 |
4. При расчете контрольного разряда используется международный стандарт (Modulus 97-10, ISO-7064), который предполагает деление числа на 97, полученный остаток от деления вычитается из 98. Если результатом является однозначное число добавляется один предшествующий нуль.
Приложение 4
к Правилам выпуска, обращения
и погашения цифровых тенге
Типовая форма заявления о смене участника платформы цифрового тенге
Заявитель: ____________________________________________
(наименование юридического лица / фамилия, имя, отчество (при его наличии) физического лица)
БИН / ИИН: __________________________________________________________________
В соответствии с пунктом 28 Правил выпуска, обращения и погашения цифровых тенге прошу осуществить смену обслуживающего цифровой счет участника.
Сведения о цифровом счете заявителя:
Номер цифрового счета: ________________________________
Сведения о действующем (сменяемом) обслуживающем банке:
Наименование: _______________________________________________________________
БИН: ________________________________________________________________________
БИК: ________________________________________________________________________
Подтверждаю достоверность указанных в заявлении сведений и выражаю согласие на их использование.
Дата: «___» __________ 20__ г.
Подпись заявителя / уполномоченного лица: ______________________________________
Ф.И.О.: ______________________________________________________________________
(при наличии — печать)
Цифрлық теңгені шығару, айналысқа жіберу және өтеу қағидаларын бекіту туралы
Ескерту. 19.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі – осы бұйрықтың 4-тармағымен.
«Төлемдер және төлем жүйелері туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 41-1-бабы 1-тармағының төртінші бөлігіне, 4-тармағының екінші бөлігіне, 41-2-бабының 1-тармағына, 41-3-бабы 4-тармағының екінші бөлігіне, 41-4-бабының екінші бөлігіне және 46-бабының 5-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:
1. Қоса беріліп отырған Цифрлық теңгені шығару, айналысқа жіберу және өтеу қағидалары бекітілсін.
2. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төлем жүйелері және цифрлық қаржы технологиялары департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:
1) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Заң департаментімен бірлесіп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;
2) осы қаулыны ресми жарияланғаннан кейін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ресми интернет-ресурсына орналастыруды;
3) осы қаулы мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Заң департаментіне осы тармақтың 2) тармақшасында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.
3. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Төрағасының жетекшілік ететін орынбасарына жүктелсін.
4. Осы қаулы 2026 жылғы 19 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі және ресми жариялануға тиіс.
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төрағасы
Т. Сулейменов
Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкі Басқармасының
2026 жылғы 29 сәуірдегі
№ 42 қаулысымен
бекітілді
Цифрлық теңгені шығару, айналысқа жіберу және өтеу қағидалары
1-тарау. Жалпы ережелер
1. Осы Цифрлық теңгені шығару, айналысқа жіберу және өтеу қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) «Төлемдер және төлем жүйелері туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Төлемдер және төлем жүйелері туралы заң) 41-1-бабы 1-тармағының төртінші бөлігіне, 4-тармағының екінші бөлігіне, 41-2-бабының 1-тармағына, 41-3-бабы 4-тармағының екінші бөлігіне, 41-4-бабының екінші бөлігіне және 46-бабының 5-тармағына сәйкес әзірленді және онда мыналар айқындалады:
1) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің (бұдан әрі – Ұлттық Банк) цифрлық теңгені шығару және өтеу тәртібі мен шарттары;
2) цифрлық шотты ашу және жабу тәртібі;
3) цифрлық теңге платформасына, цифрлық теңге платформасына қатысушыларға және цифрлық шот иелеріне қойылатын талаптар;
4) цифрлық теңге платформасына қатысушының цифрлық шоттарға қызмет көрсету жөніндегі қызметті жүзеге асыруын тоқтату шарттары;
5) цифрлық шотқа қолжетімділік беру, цифрлық шотқа қолжетімділікті тоқтата тұру, қайта бастау және тоқтату тәртібі;
6) цифрлық теңгені есепке алу, сақтау және оларды басқару құралы ретінде сыртқы электрондық жеткізгіштерді пайдалану шарттары мен тәртібі;
7) цифрлық теңгемен жасалатын операциялардың түрлері және оларды жасау тәртібі;
8) цифрлық теңгені таңбалау және цифрлық теңгені пайдалану кезінде цифрлық теңгенің смарт-келісімшарттарын қолдану тәртібі мен шарттары;
9) таңбаланған цифрлық теңгені және цифрлық теңгенің смарт-келісімшарттарын пайдалану және олардың жұмыс істеу ерекшеліктері;
10) Ұлттық Банктің цифрлық теңге платформасының үздіксіз жұмыс істеуін және тәуекелдерін басқару тәртібі;
11) цифрлық теңге платформасының және цифрлық теңге платформасына қатысушылардың ақпараттық қауіпсіздігіне қойылатын талаптар;
12) цифрлық шотты ашуға арналған өтінім нысаны, цифрлық шот шартының мазмұнына қойылатын талаптар және цифрлық шот ашылған сәтте оның иесіне берілетін жеке сәйкестендіру кодының форматы;
13) цифрлық шот иелерінің операцияларына қызмет көрсеткені үшін цифрлық теңге платформасына қатысушылардың комиссиялық сыйақысының түрлері мен шекті мөлшері;
14) цифрлық шотқа қызмет көрсететін цифрлық теңге платформасына қатысушы арқылы цифрлық шоттағы цифрлық теңгені толықтыру және цифрлық шоттан шығару тәртібі мен шарттары;
15) цифрлық шотқа қызмет көрсететін цифрлық теңге платформасына қатысушыны ауыстыруды жүргізу тәртібі мен шарттары және өтініштің үлгі нысаны.
2. Ұлттық Банк цифрлық теңге платформасының операторы (бұдан әрі – Оператор) болып табылады, цифрлық теңгені шығарады, Қазақстан Республикасының аумағында цифрлық теңгенің айналысын және өтеуді ұйымдастырады, цифрлық теңге платформасының жұмыс істеуін қамтамасыз етеді, Төлемдер және төлем жүйелері туралы заңда және цифрлық теңге платформасына қатысушылармен жасалатын шарттарда белгіленген өзге де функцияларды орындайды.
3. Ұлттық цифрлық қаржы инфрақұрылымын басқару жөніндегі ұлттық орталық (бұдан әрі – Ұлттық орталық) болып табылатын «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Ұлттық төлем корпорациясы» акционерлік қоғамы Оператордың тапсырмасы бойынша Оператормен жасалған шарт негізінде Цифрлық теңге платформасының жұмыс істеуін қамтамасыз ету бойынша операциялық және технологиялық функцияларды жүзеге асырады.
4. Қағидаларда «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы» Қазақстан Республикасының Заңында, Төлемдер және төлем жүйелері туралы заңда көзделген ұғымдар, сондай-ақ мынадай ұғымдар пайдаланылады:
1) аудиторлық із – электрондық хабарларды өңдеу оқиғаларын цифрлық теңге платформасында жүйелі түрде тіркеу, олар бойынша ақпарат цифрлық теңге платформасында сақталады және оларды қатысушылар да сақтайды;
2) аутентификация – төлем және ақпараттық хабарлармен алмасу кезінде цифрлық теңге платформасына қатысушылардың түпнұсқалығын, сондай-ақ төлем және ақпараттық хабарлардың түпнұсқалығын растауға арналған шаралар кешені;
3) криптографиялық кілттер – электрондық цифрлық қолтаңбаны қалыптастыруға және тексеруге, цифрлық шоттарға қол жеткізуді растауға және цифрлық теңге платформасында операциялар жүргізуге арналған криптографиялық алгоритм бойынша қалыптастырылған электрондық цифрлық символдардың бірегей қатары;
4) операциялық тәуекел – ақпараттық жүйелердің немесе ішкі процестердің кемшіліктеріне, адам жасаған қателіктерге, цифрлық теңге платформасын басқарудағы, оның ішінде сыртқы оқиғалар салдарынан іркілістерге немесе бұзушылықтарға байланысты тәуекел;
5) техникалық құжаттама – Ұлттық орталықтың технологиялық және ұйымдастырушылық талаптарды, хабар алмасу рәсімдері мен форматтарын, цифрлық теңге платформасына қатысушыларды аутентификаттау және олардың өзара іс-қимыл жасау тәртібін айқындайтын регламенттеу құжаттарының жиынтығы;
6) электрондық ақпараттық хабарлама (бұдан әрі – ақпараттық хабар) – электрондық цифрлық қолтаңбасы бар, төлем хабарларына жатпайтын және ақпараттық сипатта болатын электрондық хабар, оның ішінде үзінді-көшірме;
7) электрондық төлем хабары (бұдан әрі – төлем хабары) – электрондық цифрлық қолтаңбасы бар электрондық хабар, оның негізінде цифрлық теңге платформасында цифрлық теңге төлемдері және (немесе) аударымдары жүргізіледі.
2-тарау. Цифрлық теңгені шығару, айналысқа жіберу және өтеу тәртібі
5. Ұлттық Банк цифрлық теңгенің эмитенті болып табылады. Ұлттық Банк цифрлық теңге платформасына қатысушылармен (бұдан әрі – платформаға қатысушы) жасалған цифрлық теңге платформасында қатысу шарттарына (бұдан әрі – қатысу шарты) сәйкес олардан алынған ақша сомасы шегінде цифрлық теңгені шығарады. Ұлттық Банк өзі шығарған цифрлық теңгенің жалпы сомасының платформаға қатысушылардан қабылданған ақшаның жалпы сомасына сәйкестігін қамтамасыз етеді.
6. Ұлттық Банк цифрлық теңгені платформаға қатысушының цифрлық шотына есепке жатқызған сәттен бастап цифрлық теңге айналысқа шығарылған болып саналады.
7. Цифрлық теңге платформасында төлемдерді және (немесе) ақша аударымдарын жүзеге асыру мақсатында цифрлық теңгенің айналысы Қазақстан Республикасының ұлттық валютасында жүзеге асырылады.
8. Цифрлық теңгемен операциялар цифрлық теңге платформасында жүзеге асырылады.
9. Платформаға қатысушы техникалық құжаттама талаптарын сақтаған кезде жеке тұлғаларға – цифрлық теңге платформасын пайдаланушыларға (бұдан әрі – платформаны пайдаланушы) цифрлық шот шартының талаптарына сәйкес цифрлық теңгені басқаруға мүмкіндік беретін сыртқы электрондық жеткізгіштерде цифрлық теңгені сақтауға жол беріледі.
10. Платформаға қатысушы қалыптастырған сұратудың негізінде Оператор платформаға қатысушының Ұлттық Банкте ашылған корреспонденттік шотына балама ақша сомасын есепке жатқызу арқылы цифрлық теңгені өтейді.
11. Платформаға қатысушы платформаны пайдаланушылардың цифрлық шоттарына қызмет көрсету жөніндегі қызметті тоқтатқан кезде мынадай іс-қимылды жүзеге асырады:
1) егер цифрлық шот шартында өзгеше тәртіп көзделмесе, қызметі тоқтатылғанға дейін күнтізбелік отыз күн бұрын цифрлық шоттардың иелеріне қолда бар мекенжайы бойынша платформаға қызмет көрсететін қатысушыны ауыстыру қажеттілігі туралы электрондық нысанда не оны алғаны туралы хабарламасы бар пошта арқылы хабарлама жібереді;
2) қатысу шартында көзделген мерзімдерде және тәсілмен платформаны пайдаланушылардың цифрлық шоттарына қызмет көрсету жөніндегі қызметтің тоқтатылғаны туралы Операторды хабардар етеді;
3) қызметі тоқтатылғанға дейін күнтізбелік бес күн бұрын Операторға платформаны пайдаланушылар саны, платформаны пайдаланушылардың банктік шоттарынан мәжбүрлеп есептен шығарылған және есепке жатқызылған цифрлық теңге сомасы, платформаны пайдаланушылардың саны және платформаның басқа қатысушыларына аударылған цифрлық теңге сомасы туралы ақпаратты қамтитын мәліметтерді еркін нысанда ұсынады.
12. Платформаға қатысушы тоқсан сайын, есепті тоқсаннан кейінгі айдың онына (қоса алғанда) дейін Операторға платформаны пайдаланушылардың саны және платформаны пайдаланушылардың цифрлық шоттарындағы цифрлық теңге қалдықтарының жиынтық көлемі туралы ақпаратты, оның ішінде сыртқы электрондық жеткізгіштердегі цифрлық теңге қалдықтарының көлемін көрсете отырып электрондық түрде жібереді.
3-тарау. Платформаны пайдаланушының цифрлық шоты
1-параграф. Цифрлық шот ашу
13. Платформаға қатысушы пайдаланушыға цифрлық теңге платформасында цифрлық шот ашады. Платформаға қатысушы цифрлық теңге платформасын бір пайдаланушыға біреуден аспайтын цифрлық шот ашады.
Жинақ шоты режимінде цифрлық шот ашуға жол берілмейді.
14. Қағидаларға 1-қосымшада белгіленген нысан бойынша платформаны пайдаланушының қағаз жеткізгіште немесе электрондық түрде ұсынылған өтінімі (бұдан әрі – өтінім) негізінде платформаға қатысушы мен платформаны пайдаланушы арасында цифрлық шот шарты жасалған кезде цифрлық шот ашылады.
15. Платформаны пайдаланушы цифрлық теңгені қолма-қол ақша есебінен немесе қолма-қол ақшасыз тәртіппен сатып алады.
16. Цифрлық теңге платформасына қатысушы мен цифрлық шот иесі арасында жасалған Цифрлық шот шартында Төлемдер және төлем жүйелері туралы заңның 41-1-бабының 3-тармағында көзделген талаптар, сондай-ақ:
1) платформаны пайдаланушының сәйкестендіру нөмірі;
2) платформаны пайдаланушының жеке сәйкестендіру коды;
3) цифрлық теңге платформасына қатысушының осы қызметтерді көрсетуі кезінде цифрлық теңгені таңбалау және смарт-келісімшартын қалыптастыру талаптары;
4) цифрлық теңге платформасына қатысушыны ауыстыру, цифрлық шотты жабу тәртібі.
5) пайдаланушының цифрлық шоты бойынша операцияларды растау үшін криптографиялық кілттерді шығару тәртібі қамтылады.
Цифрлық шот шартында платформаны пайдаланушының цифрлық шотына қызмет көрсету үшін қажетті қосымша талаптарды көрсетуге жол беріледі.
17. Платформаға қатысушы цифрлық шот иесінің операцияларына қызмет көрсеткені үшін комиссиялық сыйақыны Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес белгіленген шекте және операциялардың түрлері бойынша белгілейді
18. Цифрлық шот ашу үшін өтініш беруші қатысушыға «Клиенттердің банктік шоттарын ашу, жүргізу және жабу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2016 жылғы 31 тамыздағы № 207 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 14422 болып тіркелген) бекітілген Клиенттердің банктік шоттарын ашу, жүргізу және жабу қағидаларының 26-тармағының 2-параграфында көзделген құжаттарды ұсынады.
19. Қағидаларға сәйкес цифрлық шот ашу үшін пайдаланушы ұсынған құжаттар платформаға қатысушыға «Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының Заңында (бұдан әрі – КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заң) көзделген клиентті (оның өкілдерін) және бенефициарлық меншік иелерін тиісінше тексеру бойынша шаралар шеңберінде бұрын берілген жағдайда пайдаланушы сол құжаттарды платформаға қатысушыға қайта ұсынбайды.
Пайдаланушы цифрлық шот ашу үшін ұсынған құжаттарды платформаға қатысушы арнайы құрылған істе әрбір пайдаланушы бойынша жеке не жалпы істе пайдаланушылар бойынша құжаттарды түпнұсқалары бойынша бөле отырып сақтайды.
Платформаны пайдаланушының ісіндегі (жалпы ісінде) көшірмелерде сақталатын жеке басты куәландыратын құжаттар, жарғылар, сауда тізілімінен үзінді-көшірмелер не ұқсас сипаттағы басқа да құжаттар (оқшауланған бөлімшелер үшін – ережелер), үлгі жарғы негізінде пайдаланушының қызметін жүзеге асыру фактісін растайтын құжаттар, пайдаланушы-заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу), пайдаланушы-филиалдарды және заңды тұлғалардың өкілдіктерін есептік тіркеу (қайта тіркеу) туралы құжаттар және платформаға қатысушыда операциялар жасау құқығына арналған сенімхат ерекшелік болып табылады.
Егер платформаға қатысушының электрондық досье қалыптастыру мүмкіндігі болса, пайдаланушының құжаттарын, оның ішінде түпнұсқа болып табылмайтын құжаттарды қағаз жеткізгіштерде қосымша сақтамай, электрондық түрде сақтауға жол беріледі.
20. Платформаға қатысушы платформаны пайдаланушыға цифрлық шот ашу кезінде цифрлық теңге платформасында есепке алу үшін Қағидаларға 3-қосымшада айқындалған формат бойынша платформаны пайдаланушының цифрлық шотының нөмірі болып табылатын жеке сәйкестендіру кодын береді.
21. Платформаға қатысушы платформаны пайдаланушыға цифрлық шот ашқан кезде техникалық құжаттамаға сәйкес криптографиялық кілттерді шығарады.
Криптографиялық кілттерді сақтауды және пайдалануды платформаға қатысушы техникалық құжаттамаға сәйкес жүзеге асырады.
22. Платформаға қатысушы КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 5-бабына сәйкес, сондай-ақ «Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жасау мақсатында екінші деңгейдегі банктер, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдары мен Ұлттық пошта операторы үшін ішкі бақылау қағидаларына қойылатын талаптарды бекіту туралы» Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 2020 жылғы 22 наурыздағы № 18 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 20160 тіркелген) Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жасау мақсатында екінші деңгейдегі банктер, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктерінің филиалдары мен Ұлттық пошта операторы үшін ішкі бақылау қағидаларына қойылатын талаптарды (бұдан әрі – № 18 талаптар) ескере отырып, клиенттерді (олардың өкілдерін) және бенефициарлық меншік иелерін тиісінше тексеру жөніндегі шаралар қабылданғаннан кейін платформаны пайдаланушыға цифрлық шот ашады.
23. Цифрлық шотты ашу кезінде өтініш беруші – жеке тұлға, егер мұндай шарттар цифрлық шот шартында көзделмеген болса, кәсіпкерлік қызметке, өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнайы салық режимі шеңберіндегі қызметке, нотариаттық қызметке, адвокаттық қызметке, атқарушылық құжаттарды орындау жөніндегі қызметке, медиация тәртібімен дауларды реттеу жөніндегі қызметке байланысты операциялардың цифрлық шоты бойынша жүзеге асырмағаны туралы мәліметтер көрсетілетін өтінішті ұсынады.
24. Өтініште КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңға сәйкес клиентті (оның өкілдерін) және бенефициарлық меншік иелерін тиісінше тексеру үшін қажетті мәліметтер болады. Платформаны пайдаланушы электрондық цифрлық қолтаңбаны және динамикалық сәйкестендіруді пайдалана отырып, өтінішті электрондық түрде ұсынады.
25. Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жағдайларда, сондай-ақ тараптардың келісуі бойынша цифрлық шот шарты платформаға қатысушының ішкі құжаттарында көзделген қауіпсіздік рәсімдерін қолдана отырып, электрондық цифрлық қолтаңбаны немесе динамикалық сәйкестендіруді пайдалана отырып, сондай-ақ № 18 талаптарды ескере отырып, электрондық түрде жасалады.
26. Платформаны пайдаланушыға цифрлық шот ашқан кезде платформаға қатысушы Салық кодексінің 55-бабы 2-тармағының 1) тармақшасында айқындалған тәртіппен, жағдайларда және мерзімдерде мемлекеттік кіріс органдарын хабардар етеді.
27. Платформаға қатысушы Салық кодексінің 55-бабы 2-тармағының 19) тармақшасында, КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 13-бабының 1-тармағында, Төлем және төлем жүйелері туралы заңның 27-бабының 2-тармағында көзделген жағдайларда және негіздер бойынша, Қағидаларда көзделген құжаттар ұсынылмаған жағдайларда цифрлық шотты ашудан бас тартады.
28. Платформаға қатысушы платформаны пайдаланушылардың цифрлық шоттарына қызмет көрсету жөніндегі қызметті тоқтатқан жағдайда цифрлық теңге платформасын пайдаланушының платформаға қатысушыны ауыстыруына болады.
Платформаға қатысушыдан қызметті тоқтату туралы хабарлама алғаннан кейін 10 (он) жұмыс күні ішінде платформаны пайдаланушы Қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес үлгі нысан бойынша платформаға басқа қатысушыға өтініш жібереді.
29. Платформаға қатысушыны ауыстырған кезде:
1) платформаны пайдаланушының цифрлық шотына қызмет көрсету үшін бұрын жасалған цифрлық шот шарты бұзылуға тиіс. Бір мезгілде платформаны пайдаланушының цифрлық шотына одан әрі қызмет көрсету құқығы берілетін платформаға қатысушымен платформаны пайдаланушыға жаңа жеке сәйкестендіру кодын бере отырып, цифрлық шот шарты жасалады.
2) криптографиялық кілттер техникалық құжаттамада көзделген тәртіппен жаңа қатысушыға беріледі.
2-параграф. Цифрлық шотты жүргізу және цифрлық теңгені айналысқа жіберу
30. Платформаны пайдаланушының цифрлық шоты бойынша мынадай операция түрлері орындалады:
1) платформаны пайдаланушының пайдасына цифрлық шотқа цифрлық теңгені қабылдауды (есепке жатқызуды) қамтамасыз ету;
2) Қағидаларда және цифрлық шот шартында көзделген тәртіппен цифрлық шотты толықтыру;
3) Қағидаларда және цифрлық шот шартында көзделген тәртіппен платформаны пайдаланушының цифрлық теңгені цифрлық шотқа аудару немесе цифрлық шоттан есептен шығару және бір мезгілде үшінші тұлғалардың банктік шотына есепке жатқызу туралы нұсқауын орындау;
4) Қағидаларда айқындалған цифрлық теңгенің смарт-келісімшарттарының жұмыс істеу режимінің ерекшеліктерін ескере отырып, Қазақстан Республикасының заңдарында және (немесе) цифрлық шот шартында көзделген негіздер бойынша үшінші тұлғалардың цифрлық шоттағы ақшаны алу туралы нұсқауын орындау;
5) платформаға қатысушының Қағидаларда және цифрлық шот шартында көзделген тәртіппен және жағдайларда платформаны пайдаланушыдан цифрлық теңгені қабылдау және оған беру;
6) платформаны пайдаланушының талабы бойынша платформаны пайдаланушының цифрлық шоттағы цифрлық теңге сомасы және цифрлық шот бойынша жүргізілген операциялар туралы ақпаратты цифрлық шот шартында көзделген тәртіппен және мерзімдерде ұсыну;
7) платформаны пайдаланушыға Қағидаларда және (немесе) цифрлық шот шартында көзделген өзге де қызмет көрсетуді жүзеге асыру.
31. Цифрлық шот бойынша цифрлық теңгемен операцияларды, оның ішінде платформаны пайдаланушының цифрлық шотындағы цифрлық теңгені толықтыруды және шығаруды (алып қоюды) оның цифрлық шотына қызмет көрсететін платформаға қатысушы жүргізеді.
32. Платформаны пайдаланушының цифрлық шотын толықтыру мынадай тәсілдермен жүргізіледі:
1) платформаға қатысушыға қолма-қол ақшаның балама сомасын енгізу (беру) және платформаға қатысушының цифрлық шотынан платформаны пайдаланушының цифрлық шотына цифрлық теңгені есепке жатқызу арқылы платформаға қатысушыдан цифрлық теңгені сатып алу;
2) платформаны пайдаланушының банктік шотынан қолма-қол емес ақшаның балама сомасын есептен шығару және кейіннен платформаға қатысушының цифрлық шотынан платформаны пайдаланушының цифрлық шотына цифрлық теңгені есепке жатқызу арқылы платформаға қатысушыдан цифрлық теңгені сатып алу;
3) платформаны пайдаланушының пайдасына басқа цифрлық шоттардан түсетін цифрлық теңгені есепке жатқызу.
33. Цифрлық шоттан цифрлық теңгені шығару мынадай тәсілдермен жүргізіледі:
1) платформаға қатысушының пайдаланушыға платформаны пайдаланушыдан сатып алынған цифрлық теңгенің балама сомасында қолма-қол ақшаны беруі;
2) цифрлық теңгені басқа цифрлық шотқа аудару;
3) платформаға қатысушының кейіннен қолма-қол емес ақшаның балама сомасын платформаны пайдаланушының банктік шотына есепке жатқыза отырып, пайдаланушының цифрлық шотынан цифрлық теңгені есептен шығаруы.
34. Цифрлық теңге цифрлық шотқа түскен сәттен бастап платформаны пайдаланушының Қағидалардың осы тармағының екінші бөлігінде көзделген жағдайларды қоспағанда, цифрлық теңгеге билік ету және цифрлық теңгемен операциялар жасау құқығы туындайды.
Платформаны пайдаланушының цифрлық шоты бойынша операциялар мынадай:
1) Ұлттық орталық ұсынатын платформаға қатысушының тіркеу куәлігінің қолданысы тоқтатылған немесе кері қайтарып алынған;
2) платформаға қатысушыға платформаға қатысушының қызметі саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган берген рұқсат беру құжаттары тоқтатыла тұрған немесе одан айырған;
3) цифрлық теңгенің смарт-келісімшарттары үшін Қағидаларда көзделген ерекшеліктерді ескере отырып, уәкілетті мемлекеттік органдардың және лауазымды адамдардың шешімдері негізінде цифрлық шот бойынша шығыс операциялары тоқтатыла тұрған;
4) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның талаптарына сәйкес платформаға қатысушы алаяқтықты және қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруды (жылыстатуды), терроризмді қаржыландыруды және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруды анықтау, сондай-ақ болғызбау жөніндегі шараларды қабылдаған;
5) платформаға қатысушының Ұлттық Банктің алаяқтық белгілері бар төлем транзакциялары бойынша деректер алмасу орталығымен (антифрод-орталық) өзара іс-қимылы шеңберінде платформаға қатысушы алаяқтық белгілері бар төлем транзакцияларын анықтау және олардың жүргізілуін болғызбау бойынша шаралар қабылдаған;
6) платформаны пайдаланушы цифрлық шот шартында белгіленген цифрлық теңгені пайдалану шарттары мен тәртібін бұзған жағдайларда;
7) Қағидаларда белгіленген тәртіппен және жағдайларда цифрлық шотқа қызмет көрсететін платформаға қатысушы ауысқан кезде;
8) цифрлық шотқа рұқсатсыз кіру жөнінде күдік туындаған жағдайда платформаны пайдаланушының өтініші бойынша тоқтатыла тұрады.
35. Платформаны пайдаланушының цифрлық теңгені пайдалана отырып төлемдерді жүзеге асыру жөніндегі нұсқауларын орындау платформаны пайдаланушының цифрлық шотындағы цифрлық теңге сомасы шегінде жүзеге асырылады.
36. Платформаға қатысушы платформаны пайдаланушы нұсқауының оған бастама жасалған күні орындалуын қамтамасыз етеді. Платформаға қатысушы нұсқауды алған күні операциялық күн ішінде цифрлық теңгені алушы-платформаны пайдаланушының пайдасына цифрлық теңгені цифрлық шотқа немесе қолма-қол емес ақшаны банктік шотқа есепке жатқызады.
Есепке жатқызу мерзімдері мен шарттары цифрлық теңгенің смарт-келісімшарттарында айқындалатын цифрлық теңгенің смарт-келісімшарттары негізінде ақшаны есепке жатқызу жағдайлары ерекшелік болып табылады.
37. Платформаға қатысушы платформаны пайдаланушыға цифрлық шот шартында белгіленген тәртіппен хабарлама жіберу арқылы оны цифрлық шот бойынша жасалған операциялар туралы хабардар етеді.
38. Цифрлық теңгенің қате берілгені, цифрлық шоттың жоғалғаны, ұрланғаны және рұқсатсыз пайдаланылғаны анықталған кезде платформаны пайдаланушы цифрлық шот шартында белгіленген тәртіппен платформаға қатысушыны бұл туралы дереу хабардар етеді.
Рұқсат етілмеген төлем фактісі анықталған немесе қате нұсқау орындалған жағдайларда, ақшаны қайтаруға қатысты Төлемдер және төлем жүйелері туралы заңның 56 және 57-баптарының ережелері қолданылады.
39. Платформаға қатысушы «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Банктер және банк қызметі туралы заң) 69-бабында көзделген негіздер бойынша және шектерде тұлғаларға платформаны пайдаланушылар және платформаны пайдаланушының цифрлық шотындағы цифрлық теңгенің сомасы туралы, сондай-ақ цифрлық теңгені пайдалана отырып жасалған операциялар туралы мәліметтерді ұсынады.
40. Инкассолық өкімді орындау Төлемдер және төлем жүйелері туралы заңда және «Қазақстан Республикасының аумағында қолма-қол ақшасыз төлемдерді және (немесе) ақша аударымдарын жүзеге асыру қағидаларын бекіту турал» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2016 жылғы 31 тамыздағы № 208 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 14419 болып тіркелген) бекітілген Қазақстан Республикасының аумағында қолма-қол ақшасыз төлемдерді және (немесе) ақша аударымдарын жүзеге асыру қағидаларында (бұдан әрі – № 208 қағидалар) белгіленген тәртіппен және мерзімде цифрлық шоттағы ақша есебінен жүзеге асырылады.
41. Банктік қарыз шарты бойынша берешекті Төлемдер және төлем жүйелері туралы заңда және № 208 қағидаларда белгіленген тәртіппен және мерзімде төлем талабымен платформаны пайдаланушының цифрлық шотындағы ақшаға есебінен өндіріп алуға рұқсат етіледі.
42. Цифрлық шот бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру немесе цифрлық шоттағы ақшаға тыйым салу Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 740-бабына, «Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Қазақстан Республикасы кодексінің 125-бабына, Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің 161-бабына, Қазақстан Республикасы Азаматтық процестік кодексінің 156-бабына, Салық кодексінің 86-бабына, Банктер және банк қызметі туралы заңның 70-бабына, КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның 13-бабына, «Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 32, 62, 123-баптарына, Төлемдер және төлем жүйелері туралы заңның 27-бабының 11-тармағына сәйкес уәкілетті мемлекеттік органдардың немесе лауазымды адамдардың платформаны пайдаланушының цифрлық шоты бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру туралы шешімдері және (немесе) өкімдері немесе платформаны пайдаланушының цифрлық шотындағы ақшаға тыйым салу туралы актілері негізінде жүзеге асырылады.
Цифрлық шот бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру және цифрлық шоттағы ақшаға тыйым салу сыртқы электрондық жеткізгіштердегі цифрлық теңгеге қолданылмайды.
43. Платформаға қатысушыға уәкілетті мемлекеттік органның немесе лауазымды адамның платформаны пайдаланушының цифрлық шоты бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру туралы шешімі және (немесе) өкімі келіп түскен кезде платформаға қатысушы платформаны пайдаланушы мен платформаға қатысушы деректемелерінің уәкілетті мемлекеттік органның немесе лауазымды адамның платформаны пайдаланушының цифрлық шоты бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру туралы шешімінде және (немесе) өкімінде көрсетілген деректемелерге сәйкестігін тексереді, содан кейін платформаны пайдаланушының цифрлық шоты бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұрады.
44. Уәкілетті мемлекеттік органдардың инкассолық өкімін, екінші деңгейдегі банктердің төлем талаптарын орындау Қағидаларда көзделген жағдайларды қоспағанда, платформаға қатысушының цифрлық теңгені пайдаланушының цифрлық шотынан мәжбүрлі түрде есептен шығаруы, кейіннен қолма-қол емес ақшаның балама сомасын цифрлық шот иесінің банктік шотына не платформаны пайдаланушының цифрлық шотына қызмет көрсететін қатысушының цифрлық шотына есепке жатқызу арқылы жүзеге асырылады.
45. Платформаға қатысушы үш операциялық күн ішінде уәкілетті мемлекеттік органның немесе лауазымды адамның платформаны пайдаланушының цифрлық шоты бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру туралы шешімін және (немесе) өкімін тиісті уәкілетті мемлекеттік органға немесе лауазымды адамға мынадай негіздердің бірі бойынша:
1) платформаға қатысушының және платформаны пайдаланушының деректемелері уәкілетті мемлекеттік органның немесе лауазымды адамның платформаны пайдаланушының цифрлық шоты бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру туралы шешімінде және (немесе) өкімінде көрсетілген деректемелерге сәйкес келмеген жағдайда;
2) егер мемлекеттік кірістер органының платформаны пайдаланушының цифрлық шоты бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру туралы өкімі «Өкімдер нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2018 жылғы 8 ақпандағы № 145 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 16533 болып тіркелген) сәйкес келмейтін нысан бойынша ресімделсе және ұсынылса, орындаусыз қайтарады.
46. Клиенттің цифрлық шоты бойынша шығыс операцияларын қайта бастау және платформаны пайдаланушының цифрлық шотындағы ақшаға салынған тыйымды алып тастау Төлемдер және төлем жүйелері туралы заңның 27-бабының 12-тармағында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.
47. Платформаға қатысушы цифрлық шот бойынша нұсқауды және (немесе) шығыс операцияларын орындаудан бас тартуды немесе тоқтата тұруды, алаяқтық белгілері бар төлем транзакциясы анықталған кезде цифрлық шоттағы цифрлық теңге сомасын бұғаттауды Төлемдер және төлем жүйелері туралы заңның 25-1-бабында көзделген тәртіппен жүзеге асырады.
48. Платформаға қатысушы КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның талаптарына сəйкес алаяқтықты жəне қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруды (жылыстатуды), терроризмді қаржыландыруды және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруды анықтау, сондай-ақ олардың алдын алу шараларын қабылдайды, цифрлық шот бойынша нұсқауды және (немесе) шығыс операцияларын орындаудан бас тартуды немесе тоқтата тұруды, цифрлық шоттағы цифрлық теңге сомасын бұғаттауды жүзеге асырады.
49. Платформаға қатысушы КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңның талаптарына сəйкес қаржы мониторингіне жататын операциялар туралы мəліметтер мен ақпаратты қаржы мониторингі жөніндегі уəкілетті органға береді.
50. Цифрлық шот бойынша үзінді-көшірмені беру цифрлық шот шартына сәйкес жүзеге асырылады. Егер бұл цифрлық шот шартында көзделген болса, платформаға қатысушының платформаны пайдаланушыға цифрлық шот бойынша үзінді-көшірмені цифрлық тәсілмен не қолма-қол беру (жеткізу) қызметін ұсынуына рұқсат етіледі.
3-параграф. Цифрлық шотты жабу
51. Цифрлық шотты жабу:
1) егер цифрлық шот шартында және (немесе) Төлемдер және төлем жүйелері туралы заңда өзгеше көзделмесе, платформаны пайдаланушының өтініші негізінде;
2) Төлемдер және төлем жүйелері туралы заңның 29-бабында көзделген тәртіппен цифрлық шот шартының қолданылуы тоқтатылған не оны орындаудан бас тартылған жағдайларда, платформаға қатысушы дербес жүзеге асырады.
52. Мыналар:
1) цифрлық шотқа қойылатын орындалмаған талаптар, оның ішінде уәкілетті мемлекеттік органдардың немесе лауазымды адамдардың платформаны пайдаланушының цифрлық шоты бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру туралы шешімдері және (немесе) өкімдері, сондай-ақ платформаны пайдаланушының цифрлық шотындағы ақшаға тыйым салу туралы актілер болған кезде, оған мыналарға:
платформаны пайдаланушы заңды тұлғаның таратылуына немесе қайта ұйымдастырылуына;
цифрлық шотта бір жылдан астам цифрлық теңгенің болмауына;
платформаны пайдаланушының цифрлық шоты ашылған платформаға қатысушының таратылуына;
жеке және заңды тұлғалардың банктік шоттарын ашуға және жүргізуге берілген лицензиядан айырған жағдайда, платформаны пайдаланушының цифрлық шоты ашылған платформаға қатысушының қайта ұйымдастырылуына;
платформаға қатысушы Банктер және банк қызметі туралы заңда көзделген тәртіппен ислам банкіне конвертациялау нысанында ерікті түрде қайта ұйымдастырылуына байланысты цифрлық шотты жабу жағдайлары қосылмайды;
2) КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚҚ туралы заңға және (немесе) Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарға сәйкес цифрлық шотты жабу жағдайларын қоспағанда, Қазақстан Республикасының валюталық заңнамасына сәйкес платформаны пайдаланушы платформаға қатысушыға ұсынатын экспортты (импортты) көздейтін валюталық шарт бойынша орындалмаған талаптар;
3) цифрлық теңгенің смарт-келісімшартына сәйкес айналыс және өтеу шарттары мен өлшемшарттары қолданылатын цифрлық шотта цифрлық теңге болған кезде цифрлық шотты жабуға рұқсат етілмейді.
53. Платформаны пайдаланушының цифрлық шотында қалдық болған және цифрлық шотын жапқан кезде платформаға қатысушы платформаны пайдаланушыдан цифрлық теңгені сатып алады және оған қолма-қол ақша береді не цифрлық шот шартына сәйкес оның банктік шотына қолма-қол емес ақшаны аударады.
54. Платформаға қатысушының Ұлттық Банкте ашылған шотына қолма-қол емес ақша аударылған сәттен бастап Ұлттық Банк цифрлық теңгені өтеген болып есептеледі.
55. Платформаны пайдаланушының цифрлық шотын жабу кезінде платформаға қатысушы платформаны пайдаланушының цифрлық шотына берілген жеке сәйкестендіру кодының күшін жояды.
56. Платформаны пайдаланушының ісінде платформаны пайдаланушының цифрлық шотын жабу негізі көрсетіледі.
57. Платформаны пайдаланушының цифрлық шотын жабу кезінде платформаға қатысушы Салық кодексінің 55-бабы 2-тармағының 1) тармақшасында айқындалған тәртіппен, жағдайларда және мерзімдерде мемлекеттік кірістер органдарына хабарлайды.
4-параграф. Цифрлық теңгені пайдалана отырып жүргізілетін халықаралық төлемдер және (немесе) аударымдар
58. Қатысушылары Қазақстан Республикасының бейрезидент банктерімен (қаржы институттарымен) цифрлық теңге платформасында жүзеге асыратын халықаралық төлемдермен және (немесе) аударымдармен байланысты қатынастар Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген талаптарды ескере отырып, бір жағынан Оператор және (немесе) Ұлттық орталық арасындағы және екінші жағынан орталық (ұлттық) банк және (немесе) шет мемлекеттің ұлттық цифрлық валютасы жүйесінің операторы арасындағы екіжақты немесе көпжақты шартпен реттеледі.
59. Цифрлық теңгені пайдалана отырып жүргізілетін халықаралық төлемдер және (немесе) аударымдар ұлттық цифрлық валюта платформаларының өзара іс-қимылы арқылы немесе Қағидалардың 58-тармағында көрсетілген шартқа сәйкес қатысушыларды мемлекеттің ұлттық цифрлық валютасының тиісті платформаларына өзара жіберу жолымен жүзеге асырылады.
60. Қағидалардың 58-тармағында көрсетілген халықаралық төлемдерді және (немесе) аударымдарды жүргізудің, айырбастау бағамын белгілеудің және дауларды шешудің ерекшеліктері, форматтары мен тәртібі шартқа сәйкес айқындалады.
4-тарау. Цифрлық теңгені таңбалау және цифрлық теңгенің смарт-келісімшарттарын қолдану
61. Цифрлық теңгенің смарт-келісімшартын таңбалауды және қалыптастыруды цифрлық шоттың иесі не цифрлық шоттың иесі уәкілеттік берген тұлға Қағидаларға, мемлекеттік саясатты жүргізетін және белгілі бір салада (қызмет саласында) реттеуді жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық актілеріне, сондай-ақ цифрлық шот иесі мен цифрлық теңгені алушы арасында жасалған шартқа немесе цифрлық шот шартына сәйкес жүзеге асырады.
62. Цифрлық теңгені таңбалау цифрлық теңгеге оны одан әрі сәйкестендіруді және жүргізілген операциялардың мониторингін қамтамасыз ететін бірегей әріптік-цифрлық немесе графикалық белгілерді беру арқылы жүзеге асырылады.
Смарт-келісімшартты қалыптастыру кезінде таңбаланған цифрлық теңгені пайдалануға рұқсат етіледі.
63. Цифрлық теңгенің смарт-келісімшарты цифрлық теңгенің смарт-келісімшартында белгіленген цифрлық теңгенің айналыс, пайдалану және өтеу қағидаларына, талаптары мен өлшемшарттарына сәйкес орындалады.
64. Қағидалардың 63-тармағында көзделген талаптардан басқа, цифрлық теңгенің смарт-келісімшарты оның орындалу мерзімін және смарт-келісімшарттың талаптары орындалмаған және (немесе) орындалу мерзімі өткен кезде цифрлық теңгені қайтару мүмкіндігін көздейді.
Жеке тұлғалар арасындағы есеп айырысу үшін қалыптастырылған цифрлық теңгенің смарт-келісімшартын орындау мерзімі цифрлық теңгенің смарт-келісімшартына қол қойылған сәттен бастап 10 (он) жұмыс күнінен аспайды.
65. Уәкілетті мемлекеттік органдардың инкассолық өкімін және екінші деңгейдегі банктердің төлем талаптарын орындауға өтініш жасау және өтеу тәртібі тиісті цифрлық теңге смарт-келісімшартының, сондай-ақ сыртқы электрондық жеткізгіштердегі цифрлық теңгенің шарттарымен айқындалған цифрлық шоттағы цифрлық теңге есебінен жол берілмейді.
66. Цифрлық шот бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру және цифрлық шоттағы ақшаға тыйым салу айналыс және өтеу тәртібі цифрлық теңгенің тиісті смарт-келісімшартының талаптарымен айқындалған цифрлық теңгемен жасалатын операцияларға, сондай-ақ сыртқы электрондық жеткізгіштердегі цифрлық теңгеге қолданылмайды.
5-тарау. Цифрлық теңге платформасы, платформаға қатысушылардың және платформаны пайдаланушылардың өзара іс-қимыл тәртібі
1-параграф. Платформаға қатысушыларға қойылатын талаптар
67. Қатысушы мәртебесін алу және цифрлық теңге платформасына қол жеткізу үшін қатысушы:
1) Оператормен цифрлық теңге платформасында қатысу шартын (бұдан әрі – қатысу шарты);
2) Ұлттық орталықпен цифрлық теңге платформасында қызмет көрсету туралы шарт (бұдан әрі – қызмет көрсету туралы шарт) жасайды.
68. Қатысу шарты қатысушы жиынтығында мынадай талаптарға сәйкес келген:
1) заңды тұлға Қазақстан Республикасының резиденті болған;
2) заңды тұлғаның Ұлттық Банкте ұлттық валютада ашылған корреспонденттік шоты болған;
3) уәкілетті мемлекеттік органдардың қолданыстағы рұқсат беру құжаттары болған;
4) заңды тұлғаның қызметі саласында;
5) заңды тұлғаның тәулік бойы режимінде қолжетімді болатын цифрлық теңге платформасында жұмыс істеу бойынша техникалық қолдауды қамтамасыз еткен;
6) заңды тұлға оңалту, банкроттық не тарату процесінде тұрмаған кезде жасалады.
69. Қызмет көрсету туралы шарт жасасу үшін заңды тұлға Ұлттық орталыққа:
1) цифрлық теңге платформасына еркін нысанда қосылуға өтініш;
2) қатысу шартының көшірмесін ұсынады.
Қатысу шартында цифрлық теңгені шығару және өтеу талаптары, цифрлық теңгені төлеу және (немесе) аудару тәртібі қамтылады.
Қызмет көрсету туралы шарт Ұлттық орталықтың қызметтеріне ақы төлеу тәртібін, ақпараттық қауіпсіздік, жасырындылық режимін сақтауды, цифрлық теңге платформасында операциялар жүргізу кезінде банктік құпияны сақтауды және дербес деректерді қорғауды қамтиды.
Қатысушының цифрлық теңге платформасына қолжетімділігі Қағидалардың 67-тармағында көрсетілген шарттар жасалғаннан кейін Ұлттық орталықтың техникалық құжаттамасының талаптары сақталған кезде ұсынылады.
70. Оператор төлемдер және Төлем жүйелері туралы заңның 8-бабында белгіленген төлем жүйесі операторының функцияларына сәйкес цифрлық теңге платформасында қызмет көрсетеді.
71. Оператор пайдаланушылардың нұсқаулары бойынша өз төлемдерін және (немесе) ақша аударымдарын және төлемдерді және (немесе) ақша аударымдарын жүргізу кезінде қатысушы ретінде цифрлық теңге платформасына да қатысады және Ұлттық орталықпен жасалған шарт негізінде Цифрлық теңге платформасын қатысушы мәртебесін алады.
72. Ұлттық орталық платформаға қатысушыларға:
1) цифрлық теңгемен төлемдер және (немесе) ақша аударымдарын жүргізу үшін төлем хабарламаларын қабылдау және өңдеу бойынша;
2) платформаға қатысушыларға жасалған операциялар бойынша ақпараттық хабарламаларды қабылдау, өңдеу және жіберу бойынша;
3) Төлемдер және төлем жүйелері туралы заңда және Қағидаларда айқындалған цифрлық теңге платформасының жұмыс істеуін қамтамасыз етуде өзге де операциялық және технологиялық функцияларды орындау бойынша қызмет көрсетеді.
2-параграф. Цифрлық теңге платформасына қатысушылардың және пайдаланушылардың өзара іс-қимыл тәртібі
73. Цифрлық теңге платформасында төлем және ақпараттық хабарламаларды беру және қабылдау цифрлық тәсілмен жүзеге асырылады.
74. Пайдаланушылар Оператормен келісу бойынша техникалық құжаттама шеңберінде Ұлттық орталық әзірлеген хабарламалардың айырбастау рәсімдері мен форматтарына сәйкес цифрлық теңге платформасында төлем және ақпараттық хабарламалармен алмасады.
75. Төлем және ақпараттық хабарламалармен алмасу рәсімдерін Ұлттық орталық цифрлық теңге платформасына қатысушыларға Ұлттық орталықтың ресми интернет-ресурсында жариялау арқылы қызмет көрсету туралы шартта белгіленген мерзімде жеткізеді.
76. Цифрлық теңге платформасындағы төлемдер және (немесе) аударымдар Қағидаларда, техникалық құжаттаманың талаптарында, платформаға қатысушының ішкі қағидаларында және қатысу, жүйеде және цифрлық шотта қызмет көрсету шарттарында белгіленген қауіпсіздік рәсімдері сақталған жағдайда жүзеге асырылады.
77. Ұлттық орталық платформаның әрбір қатысушысы және оны пайдаланушылар бойынша цифрлық шоттардағы цифрлық теңгенің жиынтық қалдықтары туралы ақпаратты күнделікті есепке алуды жүзеге асырады.
78. Ұлттық орталық пен платформаға қатысушылар ақпараттың сақталуын қамтамасыз етеді де жіберілетін және алынатын электрондық хабарламалардың мониторингін жүзеге асырады.
Цифрлық теңгені пайдалану кезінде қалыптастырылатын ақпаратты сақтау цифрлық шотты жапқаннан кейін бес жыл ішінде оның тұтастығы мен өзгермейтіндігін сақтай отырып қалыптастырылған, жөнелтілген немесе алынған форматта қамтамасыз етіледі. Ұлттық орталық пен платформаға қатысушылар өңдеген барлық төлем және ақпараттық хабарламалар Ұлттық орталықтың және платформаға қатысушылардың бағдарламалық жүйелерінде аудиторлық із қалдырады.
79. Ұлттық орталық платформаға қатысушының цифрлық шотындағы цифрлық теңге сомасының қалдығын ескере отырып, платформаға қатысушылардың цифрлық шоттары бойынша цифрлық теңге төлемдерін және (немесе) аударымдарын өңдеуді қамтамасыз етеді.
80. Төлем хабарламаларын Ұлттық орталық өңдеген кезде оларды өзгертуге рұқсат етілмейді.
81. Төлем және ақпараттық хабарламалармен алмасу кезінде Ұлттық орталық пен платформаға қатысушылары аутентификация құралдарын, ақпаратты криптографиялық қорғауды және платформаға қатысушыға Ұлттық орталық ұсынатын тіркеу куәліктерін пайдаланады.
82. Цифрлық теңге платформасында операциялық күнді ашу және жабу Оператор белгілеген цифрлық теңге платформасының жұмыс кестесіне сәйкес жүзеге асырылады.
83. Ұлттық орталық платформаға қатысушының сұратуы бойынша цифрлық теңге платформасының операциялық күні ішінде және операциялық күні жабылған кезде оның цифрлық шотының жай-күйі туралы үзінді көшірме түрінде ақпараттық хабарлама ұсынылады.
84. Төлемдердің және (немесе) ақша аударымдарының аяқталуы (аяқталуы) Төлемдер және төлем жүйелері туралы Заңның 7-бабымен реттеледі.
85. Қатысушы Қағидалардың, қатысу шартының, жүйеде қызмет көрсету туралы шарттың талаптарын, Қағидаларда айқындалған және Ұлттық орталық айқындаған ақпараттық қауіпсіздік шараларын бұзған кезде, оның ішінде пайдаланушы рұқсат етілмеген төлемдерді және (немесе) ақша аударымдарын жүргізген кезде Ұлттық Банк қатысушыға мынадай шаралардың бірін қолданады:
1) анықталған бұзушылықтар жойылғанға дейін қатысушының жүйеге қатысуын тоқтата тұру;
2) цифрлық теңге платформасында қатысу шартын және қызмет көрсету туралы шартты бұзу.
3-параграф. Платформаға қатысушының цифрлық шоттарына қызмет көрсету жөніндегі қызметті жүзеге асыруды тоқтата тұру және тоқтату
86. Қатысушыға берілген рұқсат беру құжаттарын тоқтата тұру туралы сот шешімі немесе платформаға қатысушының қызметі саласындағы уәкілетті органның ұйғарымы заңды күшіне енген жағдайда, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында, Қағидаларда, қатысу және қызмет көрсету шарттарында белгіленген жағдайларда Ұлттық орталық Оператордың жазбаша хабарламасы негізінде платформаға қатысушының цифрлық теңге платформасында цифрлық шоттарға қызмет көрсету жөніндегі қызметін тоқтата тұрады.
87. Платформаға қатысушының цифрлық теңге платформасында цифрлық шоттарға қызмет көрсету жөніндегі қызметін тоқтата тұру оны платформаға қатысушы мәртебесінен айырмайды және Қағидалардың 86-тармағында көрсетілген жағдайлар жойылғанға дейін жарамды болады.
88. Платформаға қатысушының цифрлық теңге платформасында цифрлық шоттарға қызмет көрсету жөніндегі қызметі:
1) соттың заңды күшіне енген шешімі немесе уәкілетті органның платформаға қатысушының қызметі саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган берген рұқсат беру құжатынан айыру (күшін жою) туралы нұсқамасы болған кезде;
2) платформаға қатысушы террорлық іс-қимылға қатысы бар адамдар тізіміне, сондай-ақ жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға байланысты ұйымдар мен тұлғалар тізбесіне және (немесе) терроризм мен экстремизмді қаржыландыруға байланысты ұйымдар мен тұлғалар тізбесіне енгізілген, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында, Қағидаларда, қатысу және қызмет көрсету шарттарында белгіленген жағдайларда тоқтатылады.
Қатысушының цифрлық теңге сақталатын цифрлық теңге платформасында цифрлық шоттарға қызмет көрсету жөніндегі қызметі, цифрлық теңгенің айналыс және өтеу тәртібі цифрлық теңгенің тиісті смарт-келісімшартының талаптарында айқындалған, цифрлық теңгенің смарт-келісімшарты орындалғаннан кейін не оның мерзімі өткен соң тоқтатылады.
89. Платформаға қатысушы цифрлық теңге платформасында цифрлық шоттарға қызмет көрсету жөніндегі қызметін тоқтата тұрған не тоқтатқан кезде Оператор Ұлттық орталыққа және платформаға қатысушыға қызметті тоқтата тұру не тоқтату күні мен себептері туралы жазбаша хабарлайды.
90. Платформаға қатысушы платформа пайдаланушыларының цифрлық шоттарына қызмет көрсету жөніндегі қызметті тоқтатқаны туралы Операторға және Ұлттық орталыққа дереу, бірақ 1 (бір) жұмыс күнінен кешіктірмей жазбаша хабарлайды. Платформаға қатысушы Операторға және Ұлттық орталыққа цифрлық теңге платформасында цифрлық шоттарға қызмет көрсету жөніндегі қызметті тоқтату фактісі туралы уақтылы хабарламаған не хабарламаған жағдайда, қатысу шартында көзделген жауаптылықта болады.
91. Платформаға қатысушы үшінші тұлғалардың платформаға қатысушының бағдарламалық қамтылымы арқылы оның Цифрлық шотына рұқсатсыз кіруі, сондай-ақ платформаға қатысушының бағдарламалық қамтылымындағы қателер немесе ақаулар салдарынан платформаны пайдаланушыға келтірілген залал үшін цифрлық шот шартының талаптарына сәйкес платформаны пайдаланушылар алдында жауапты болады.
92. Ұлттық орталық пен платформаға қатысушы электрондық хабарларды дұрыс бағыттауға, цифрлық теңгемен жасалатын операциялар бойынша ақпаратты қорғауға, Қағидалардың және Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын сақтауға жауапты болады.
6-тарау. Цифрлық теңге платформасындағы ақпараттық қауіпсіздік рәсімдер
93. Цифрлық теңге платформасында қолданылатын қауіпсіздік және ақпаратты қорғау рәсімдері цифрлық теңгені шығарудың, айналыстың және өтеудің барлық кезеңдерінде ақпаратты үздіксіз қорғауды қамтамасыз етеді, оның ішінде:
1) платформаға қатысушының не пайдаланушының операцияларды жасау кезінде цифрлық теңгені пайдалану құқығын дұрыс белгілеу;
2) цифрлық теңгені пайдалану кезінде жасалатын электрондық хабардың мазмұнында бұрмаланудың және (немесе) өзгерістің бар-жоғын анықтау;
3) ақпаратқа рұқсатсыз қол жеткізуден қорғауды қамтамасыз ету және осы ақпараттың тұтастығын қамтамасыз ету;
4) цифрлық теңгені пайдалануға байланысты оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру кезінде дәлелдемелерді қамтамасыз ету.
94. Ұлттық орталық:
1) ақпараттық және төлем хабарларын аутентификациялау тәртібін әзірлейді және бекітеді, оның сақталуын және рұқсат етілмеген төлемдерден қорғау іс-қимылдары рәсімдерінің реттілігін бақылайды;
2) ақпаратты криптографиялық қорғаудың сертификатталған құралдарын және тіркеу куәліктері мен криптографиялық кілттерді пайдалану тәртібін айқындайды.
95. Ұлттық орталық пен платформаға қатысушылар электрондық хабардың жасырындылығын, тұтастығын қамтамасыз ету үшін, авторлықты және түпнұсқалықты растау үшін ақпаратты криптографиялық қорғау құралын қолданады.
96. Цифрлық теңге платформасында платформаға қатысушыны және Ұлттық орталықты аутентификациялауға мүмкіндік беретін екіжақты аутентификацияның крипто-протоколына құрылған цифрлық теңге платформасына қатысушылардың аутентификациясы қолданылады.
Платформаға қатысушының аутентификациясынан кейін Ұлттық орталық пен платформаға қатысушы арасында электрондық хабар алмасу жүреді. Үшінші тұлғалар тарапынан рұқсатсыз кіруден қорғау мақсаты үшін Ұлттық орталық пен платформаға қатысушылар сақталатын және берілетін электрондық хабарларды шифрлауды қамтамасыз етеді.
97. Цифрлық теңге платформасына қатысушының бағдарламалық қамтылымы:
1) жабдықтың кез келген учаскесінде кез келген уақытта электрмен жабдықтауды толық немесе ішінара ажырату кезінде ақпаратты сенімді сақтау, рұқсатсыз кіруден қорғау, дерекқорлардың тұтастығы және ақпараттың цифрлық архивтер мен дерекқорларда толық сақталуын;
2) кірудің кемінде екі деңгейін: әкімші және пайдаланушы көздейтін бағдарламалық қамтылымда іске асырылған кіру деректеріне, функцияларға, операцияларға, есептерге көп деңгейлі қол жеткізуді;
3) цифрлық теңгемен жасалатын операцияларды жүргізуге және тіркеуге қажетті толтыруға міндетті жолдардың енгізілетін деректерінің толықтығын бақылауды;
4) бес жыл ішінде сұратуды сақтай отырып, өлшемшарттар мен параметрлер бойынша ақпаратты іздеуді, сондай-ақ кез келген параметрлер бойынша ақпаратты сұрыптауды және егер мұндай ақпарат бағдарламалық қамтылымда сақталуға жататын болса, алдыңғы күндердегі ақпаратты қарау мүмкіндігін;
5) цифрлық теңгемен жасалатын операциялар бойынша ақпаратты өңдеуді және оны күні мен уақыты бойынша сақтауды;
6) платформаға қатысушылардың Операторға ұсынатын есептерді, сондай-ақ цифрлық теңгемен жасалған операциялар туралы есептерді автоматтандырылған қалыптастыруды;
7) платформаны пайдаланушылардың сәйкестендіру нөмірін және платформаны пайдаланушының жеке сәйкестендіру кодын көрсете отырып, цифрлық шоттардағы цифрлық теңгемен операциялар және цифрлық шоттардағы цифрлық теңгенің қалдықтары бойынша жүйеішілік журналдарды жүргізу және автоматтандырылған түрде қалыптастыру;
8) есепке алу жүйелерінде сақталатын деректерді резервтеу және қалпына келтіру мүмкіндігін;
9) шығыс құжаттарын экранға, принтерге немесе файлға шығару мүмкіндігін;
10) электрондық құжаттармен алмасу мүмкіндігін;
11) бағдарламалық қамтылымда өңделетін цифрлық теңгемен жасалатын операцияларды тіркеуді және сәйкестендіруді;
12) ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымды қорғау периметрінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету құралдарының алдын ала орнатылған есептік жазбаларының парольдерін ұсынылатын өзгертуді қамтамасыз етеді.
98. Цифрлық теңге платформасына қатысушы ақпараттық қауіпсіздікті басқару жүйесін құруды және оның жұмыс істеуін қамтамасыз етеді, ақпараттық қауіпсіздікті басқару процесін, оның ішінде ақпараттық қауіпсіздік саясатын регламенттейтін ішкі құжаттарды бекітеді.
99. Цифрлық теңге платформасына қатысушы цифрлық теңгемен жасалатын операциялар бойынша ақпараттың жасырындылығы мен тұтастығын қамтамасыз етеді.
100. Цифрлық теңге платформасына қатысушы ақпараттық активтерге қатысты тәуекелдің қолайлы деңгейінің өлшемшарттарын көрсете отырып, ақпараттық қауіпсіздік тәуекелдерін басқарады. Ақпараттық қауіпсіздік тәуекелдерін іске асыру кезінде осындай тәуекелдердің туындауын барынша азайтуға бағытталған іс-шаралар жоспары әзірленеді.
101. Ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету қызметін мониторингтеу барысында алынған ақпараттық қауіпсіздіктің оқыс оқиғалары туралы ақпарат шоғырландыруға, жүйелеуге және сақталуға тиіс. Ақпараттық қауіпсіздіктің оқыс оқиғалары туралы ақпаратты сақтау мерзімі кемінде 5 (бес) жылды құрайды.
102. Цифрлық теңге платформасына қатысушы ақпараттық қауіпсіздіктің оқыс оқиғаларын, оның себептері мен салдарын жоюға шұғыл шаралар қабылдау тәртібін айқындайды.
103. Цифрлық теңге платформасына қатысушы ақпараттық қауіпсіздіктің оқыс оқиғалары, қабылданған шаралар мен ұсынылатын түзету шаралары туралы барлық ақпаратты көрсете отырып, ақпараттық қауіпсіздіктің оқыс оқиғаларын есепке алу журналын жүргізеді.
7-тарау. Цифрлық теңге платформасындағы тәуекелдерді басқару жүйесі
104. Операциялық тәуекелдерді анықтау, өлшеу және мониторингтеу мақсатында Оператор цифрлық теңге платформасын қадағалауды (оверсайт), оның ішінде жүйенің жұмыс істеуін халықаралық стандарттарға сәйкестігін талдауды және бағалауды жүзеге асырады;
105. Ақпараттық қауіпсіздік тәуекелдерін басқару үшін заңнамалық және реттеуші талаптарға, қолданылатын халықаралық және мемлекеттік стандарттардың талаптарына, сондай-ақ техникалық құжаттаманың талаптарына сәйкес ұйымдастырушылық және техникалық шаралар қолданылады.
106. Операциялық тәуекелді анықтау, өлшеу, мониторингтеу және басқару үшін мынадай әдістер қолданылады:
1) Ұлттық орталықтың Операциялық тәуекелді басқару жөніндегі ұлттық орталықтың ішкі құжаттарында айқындалған әдістерге сәйкес цифрлық теңге платформасының бағдарламалық-техникалық кешенінің үздіксіз жұмысына тұрақты мониторингтеу және қолдау;
2) толық жарамдылығын және тұрақты дайындығын қамтамасыз ету үшін цифрлық теңге платформасының жабдығына тиісті техникалық қызмет көрсетуді қамтамасыз ету, ескірген жабдықты сатып алуды жоспарлау және ауыстыру;
3) цифрлық теңге платформасын жетілдіру және ақауларды жою бойынша қажетті әзірлемелер мен пысықтаулардың орындалуын қамтамасыз ету;
4) цифрлық теңге платформасының қолданбалы (жалпы жүйелік) бағдарламалық қамтылымның тұрақты нұсқаларын тестілеу және жаңартуларды тұрақты орнату;
5) цифрлық теңге платформасы қолжетімсіз болған жағдайда, уақытылы анықтауды, тіркеуді, ден қоюды және талдауды, сондай-ақ тоқтап қалуды есепке алуды қоса алғанда, оқиғалар мен оқыс оқиғаларды басқару;
6) жүйенің жұмысын тоқтатудың ықтимал сценарийлерін ескере отырып, Цифрлық теңге платформасының жұмыс істеуін қалпына келтіру жоспарын жаңартылған күйде ұстау және Ұлттық орталықтың осы жоспарды тестілеуі;
7) деректерді өңдеудің негізгі және резервтік орталықтарының жұмысқа қабілеттілігін қамтамасыз ету;
8) деректерді өңдеудің негізгі орталығында қалпына келтіруге жатпайтын цифрлық теңге платформасының бағдарламалық-техникалық кешенінің жұмысында іркілістер немесе тоқтап қалулар болған кезде цифрлық теңге платформасының жұмысын деректерді өңдеудің негізгі орталығынан деректерді өңдеудің резервтік орталығына ауыстыру.
107. Оператор тәуекелдерді басқарудың пайдаланылатын әдістерін талдауды Ұлттық орталықпен және платформаға қатысушылармен бірлесіп 2 (екі) жыл ішінде кемінде 1 (бір) рет жүргізеді. Талдау нәтижелері бойынша тәуекелдерді басқару әдістерін сақтау немесе өзгерту туралы шешім қабылданады.
Цифрлық теңгені шығару,
айналысқа жіберу
және өтеу қағидаларына
1-қосымша
Цифрлық шот ашуға өтініш
1. Өтініш берушінің жеке мәліметтері
ЗТ/ЖК атауы _____________________________
Тегі: _________________________________________
Аты: _____________________________________________
Әкесінің аты (ол болған жағдайда): ______________________________
Туған күні: ____ / ____ / _______
Азаматтығы: ______________________________________
Жеке басын куәландыратын құжат:
Құжат түрі: _______________________________
Сериясы және нөмірі: ______________________________
Кім берді: __________________________________
Берілген күні: ____ / ____ / _______
ЖСН/БСН: _______________________________
2. Байланыс мәліметтері
Тіркелген мекенжайы: ________________________________
Нақты тұратын мекенжайы (егер өзгеше болса): ________________________________
Ұялы телефоны: _______________________________
Email: ____________________________________________
3. Қосымша қызметтер
☐ Интернет-банк/мобильді қосымша
☐ Банк картасы
☐ SMS-хабарламалар
☐ Автотөлемдер
Басқасы: ___________________________________________
4. Дербес деректерді өңдеуге берілетін келісім
Осы арқылы Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес менің дербес деректерімді өңдеуге келісімімді беремін.
Өтініш берушінің қолы: ____________________
Толтырылған күн: ____ / ____ / _______
Цифрлық теңгені шығару,
айналысқа жіберу
және өтеу қағидаларына
2-қосымша
Цифрлық шот иелерінің операцияларына қызмет көрсеткені үшін цифрлық теңге платформасына қатысушылардың комиссиялық сыйақысының түрлері мен шекті мөлшері
| № | Операция түрі | Сыйақы мөлшері |
| Жеке тұлғалардың операцияларына қызмет көрсетуге арналған тарифтер | ||
| 1 | Цифрлық шот ашу | тегін |
| 2 | Клиенттің цифрлық теңгені сатып алуы | тегін |
| 3 | Банктік шотқа цифрлық теңгені өтеу | тегін |
| 4 | Қолма-қол ақша беру арқылы цифрлық теңгені өтеу | қатысушы банктік шотты пайдалана отырып, қолма-қол ақша беру бойынша ұқсас қызметтерге қатысушының тарифтері шегінде дербес белгілейді |
| 5 | Қатысушының клиенттері арасында цифрлық шоттарды пайдалана отырып жасалатын аударымдар | қатысушы банктік шотты пайдалана отырып, өз клиенттері арасындағы ұқсас аударым қызметтеріне қатысушының тарифтері шегінде дербес белгілейді |
| 6 | Басқа қатысушылардың клиенттерінің пайдасына цифрлық шоттарды пайдалана отырып жасалатын аударымдар | қатысушы банктік шотты пайдалана отырып, басқа төлем жүйелеріндегі басқа қатысушылардың клиенттерінің пайдасына аударымдардың ұқсас қызметтеріне қатысушының тарифтері шегінде дербес белгілейді |
| 7 | Қатысушының клиенттері арасындағы цифрлық шоттарды пайдалана отырып жасалатын төлемдер | тегін |
| 8 | Басқа қатысушылардың клиенттерінің пайдасына цифрлық шоттарды пайдалана отырып жасалатын төлемдер | тегін |
| 9 | Цифрлық теңгені таңбалау және смарт-келісімшартын жасау | қатысушы дербес белгілейді |
| Заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлердің операцияларына қызмет көрсетуге арналған тарифтер | ||
| 1 | Цифрлық шот ашу | тегін |
| 2 | Клиенттің цифрлық теңгені сатып алуы | тегін |
| 3 | Банктік шотқа цифрлық теңгені өтеу | тегін |
| 4 | Қолма-қол ақша беру арқылы цифрлық теңгені өтеу | қатысушы банк шотын пайдалана отырып, қолма-қол ақша беру бойынша ұқсас қызметтер үшін қатысушы белгілейтін тарифтер шегінде дербес белгілейді |
| 5 | Қатысушының клиенттері арасындағы цифрлық шоттарды пайдалана отырып жасалатын төлемдер | қатысушы банктік шотты пайдалана отырып, басқа төлем жүйелерінде өз клиенттері арасындағы ұқсас көрсетілетін төлем қызметтеріне қатысушының тарифтері шегінде дербес белгілейді |
| 6 | Басқа қатысушылардың клиенттерінің пайдасына цифрлық шоттарды пайдалана отырып жасалатын төлемдер | қатысушы банктік шотты пайдалана отырып, басқа төлем жүйелеріндегі басқа қатысушылардың клиенттерінің пайдасына ұқсас көрсетілетін төлем қызметтеріне қатысушының тарифтері шегінде дербес белгілейді |
| 7 | Цифрлық теңгені таңбалау және смарт-келісімшартын жасау | қатысушы дербес белгілейді |
| Мемлекеттік органдардың операцияларына қызмет көрсету үшін тарифтер | ||
| 1 | Цифрлық шот ашу | тегін |
| 2 | Клиенттің цифрлық теңгені сатып алуы | тегін |
| 3 | Цифрлық теңгені өтеу | тегін |
| 4 | Аударымдар | тегін |
| 5 | Төлемдер | тегін |
| 6 | Цифрлық теңгені таңбалау және смарт-келісімшартын жасау | тегін |
Цифрлық теңгені шығару,
айналысқа жіберу
және өтеу қағидаларына
3-қосымша
Цифрлық шот нөмірінің бірыңғай құрылымы
1. Цифрлық шот нөмірінің бірыңғай құрылымының ұзындығы белгіленген KZССБББDTХХХХХХХХХХХ жиырма разрядтан тұрады, мұндағы:
1) бірінші және екінші разрядтар – Қазақстан Республикасының коды. KZ халықаралық коды қолданылады;
2) үшінші және төртінші разрядтар – цифрлық шот нөмірінің шынайы болуын және оны төлем және өзге де құжаттарда дұрыс көрсетілуін бақылауға, қамтамасыз етуге арналған бақылау разряды;
3) бесінші, алтыншы және жетінші разрядтар – Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі беретін қатысушының коды;
4) сегізінші және тоғызыншы разрядтар – DT цифрлық шот белгісі қолданылады;
5) оннан жиырмаға дейінгі разрядтар – бір қатысушының ақпараттық (операциялық және өзге) жүйесінде бірегей болып табылатын және платформаны пайдаланушыны бір мәнді сәйкестендіруді қамтамасыз ететін қатысушының не платформаны пайдаланушының цифрлық шотының жүйеішілік нөмірі.
Цифрлық шоттың жүйеішілік нөмірінің разрядтары қатысушының қалауы бойынша пайдаланылады. Бос белгілер нөлдермен белгіленеді және нөмірдің алдында сол жақта пайдаланылмаған разрядтарда орналасады. Цифрлық шоттарды нөмірлеуде «І», «Q», «O» әріптерін қоспағанда, латын әліпбиінің цифрлық немесе әріптік-цифрлық символдары пайдаланылады. Цифрлық шоттың жүйеішілік нөмірінде әріптік символдар болған кезде бақылау разрядын есептеу осы қосымшада көзделген әріптік символдарды цифрлық символдарға айырбастау кестесін пайдалана отырып жүргізіледі.
2. Цифрлық шот нөмірін көзбен шолып қабылдауды оңайлату мақсатында төлем құжаттарында және қағаз жеткізгіштегі өзге де құжаттарда аралықпен бөлінген төрт таңбалы символдардан тұратын цифрлық шот нөмірін мынадай түрде көрсетуге жол беріледі:
KZСС БББD TХХХ ХХХХ ХХХХ.
3. Электрондық түрде ресімделген төлем және өзге де құжаттарда цифрлық шоттың нөмірі белгілердің үздіксіз реттілігі түрінде көрсетіледі.
Әріптік символдарды цифрлық символдарға айырбастау кестесі
| A=10 | G=16 | N=23 | V=31 |
| B=11 | H=17 | P=25 | W=32 |
| C=12 | J=19 | R=27 | X=33 |
| D=13 | K=20 | S=28 | Y=34 |
| E=14 | L=21 | T=29 | Z=35 |
| F=15 | M=22 | U=30 |
4. Бақылау разрядын есептеу кезінде санды 97-ге бөлуді көздейтін халықаралық стандарт (Modulus 97-10, ISO-7064) қолданылады, бөлуден алынған қалдық 98-ден шегеріледі. Егер нәтиже бір таңбалы сан болса, алдыңғы бір нөл қосылады.
Цифрлық теңгені шығару,
айналысқа жіберу
және өтеу қағидаларына
4-қосымша
Цифрлық теңге платформасына қатысушыны ауыстыру туралы өтініштің үлгі нысаны
Өтініш беруші: ____________________________________________ (заңды тұлғаның атауы / жеке тұлғаның тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)
БСН / ЖСН: __________________________________________________________________
Цифрлық теңгені шығару, айналысқа жіберу және өтеу қағидаларының 28-тармағына сәйкес цифрлық шотқа қызмет көрсететін қатысушыны ауыстыруды жүзеге асыруды сұраймын.
Өтініш берушінің цифрлық шоты туралы мәліметтер: Цифрлық шот нөмірі: ________________________________
Қолданыстағы (ауыстырылатын) қызмет көрсететін банк туралы мәліметтер: Атауы: _______________________________________________________________ БСН: ________________________________________________________________________ БСК: ________________________________________________________________________
Өтініште көрсетілген мәліметтердің дәйектілігін растаймын және оларды пайдалануға келісім білдіремін.
Күні: 20__ жылғы «___» __________
Өтініш берушінің / уәкілетті адамның қолы: ______________________________________ Т.А.Ә.: ______________________________________________________________________ (бар болса – мөр)
