БҰЙЫРАМЫН:

      1. "Автоматтандырылған өлшеу станцияларының жұмысын ұйымдастыру қағидаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің міндетін атқарушының 2013 жылғы 05 қыркүйектегі № 689 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8788 болып тіркелген) мынадай өзгерістер мен толықтыру енгізілсін:

      көрсетілген бұйрықпен бекітілген Автоматтандырылған өлшеу станцияларының жұмысын ұйымдастыру қағидаларында:

      8-тармақта:

      1) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

      "1) жүріп өтетін автокөлік құралдарын тіркеу, кейін тиісті мәліметтерді интеллектуалды көлік жүйесіне (бұдан әрі - ИКЖ) және/немесе көлік дерекқорының ақпараттық-талдамалық жүйесіне (бұдан әрі – КДҚ АТЖ) жіберу;";

      4) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

      "4) маршрут бойынша тасымалдау қашықтығын айқындамай, автокөлік құралдарының (автобустарды, шағын автобустарды және жеңіл автомобильдерді қоспағанда) рұқсат етілген салмақтық және/немесе габариттік параметрлерінің асып кетуін анықтау;";

      6) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

      "6) деректерді Қазақстан Республикасы Көлік министрлігі Автомобиль көлігі және көліктік бақылау комитетінің Ахуалдық орталыққа (бұдан әрі – Ахуалдық орталық), ИКЖ және/немесе КДҚ АТЖ-ге жіберу;";

      9-тармақта:

      2) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

      "2) нақты уақыт режимінде автокөлік құралының түрі айқындалады, мемлекеттік тіркеу нөмірлік белгісі оқылады, салмақтық және/немесе габариттік параметрлері айқындалады, көлік құралын толық қамту үшін жүріп өтуді фотофиксациялау және мемлекеттік тіркеу нөмірлік белгісінің фотосуретінің тіркелуі жүргізіледі (алдынан көрініс, бүйірден көрініс, алдынан мемлекеттік тіркеу нөмірі);";

      5) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

      "5) өлшеу нәтижелері бойынша жүргізушіні немесе тасымалдаушыны хабардар ету мақсатында автоматтандырылған өлшеу станциясы орнатылған жерде визуалды шолу үшін қолжетімді жерде орналасқан ауыспалы ақпарат тақтасында автокөлік құралының (автокөлік құралының мемлекеттік тіркеу белгісі және салмақтық-габариттік параметрлердің асып кетуі туралы ақпарат);";

      9-1 тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "9-1. Техникалық рұқсат етілген ең жоғары массасы он екі тоннадан асатын автокөлік құралдарының иелері автоматтандырылған өлшеу станциялары жұмыс істейтін аймақ арқылы жүріп өткен кезде, стационарлық типтегі автоматтандырылған өлшеу станцияларының жұмысын ұйымдастыру қағидаларында айқындалған тәртіппен автоматтандырылған өлшеу станциясында осындай автокөлік құралының нақты салмақтық және габариттік параметрлерінің өлшенуін қамтамасыз етеді:

      1) белгіленген жол белгілеріне сәйкес бөлінген жолақ бойынша жүру;

      2) автоматтандырылған өлшеу станциясында автокөлік құралының салмақтық габариттік өлшемінен өту;

      3) автоматтандырылған өлшеу станцияларымен анықтаған бұзушылықтарды жою автомобиль жолының жақын маңындағы жол жиегінде немесе автотұрақта жүзеге асырылады.";

      14 тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

      "14. Ұлттық оператор және жергілікті атқарушы органдар:

      1) стационарлық типтегі автоматтандырылған өлшеу станциялары орналасқан аумақты;

      2) автокөлік құралдарының салмақтық габариттік параметрлерін өлшеу нәтижелері туралы (автокөлік құралының мемлекеттік тіркеу белгісі және салмақтық габариттік параметрлердің асып кетуі туралы ақпарат) автокөлік құралының жүргізушісін көзбен шолып хабардар етуді қамтамасыз ететін жабдықтар орнатуды;

      3) осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес ауыспалы ақпарат тақтасы параметрлеріне сәйкес ауыспалы ақпарат таблосын;

      4) автоматтандырылған өлшеу станцияларының қолдану аймағында жол белгілерін орнатуды;

      5) автоматты режимде жұмыс істейтін және автокөлік құралының мемлекеттік тіркеу белгісін, фронтальды бейнесін, жалпы түрін (алдыңғы көрінісі, бүйірлік көрінісі, алдыңғы мемлекеттік тіркеу белгісі) анықтай отырып, фото - және бейнежазба функциялары бар арнайы техникалық құралдарды (сервері қорғалған қалқанда орналастырылған) автоматтандырылған өлшеу станциялары арқылы өту сәтінде орнатуды;

      6) жол жабынының қаттылығын қамтамасыз ететін таразы жабдығын орнату орнына дейін ұзындығы 100 метрден кем емес бөлінген жолақ бойынша бетондалған және/немесе асфальтталған, сондай-ақ автомобиль жолының жиегіне автокөлік құралы доңғалақтарының шығуын жүзеге асыруға мүмкіндік бермейтін автоматтандырылған өлшеу станциясы орнатылған жерге дейін және одан кейін екі жағынан таразы жабдығы бойымен ұзындығы кемінде 7 метр қоршауды қамтамасыз ететін жол жабыны.";

      мынадай мазмұндағы 16 тармақпен толықтырылсын:

      "16. Автоматтандырылған өлшеу станциясының дұрыс жұмыс істемеу фактілері анықталған жағдайда және/немесе техникалық жұмыстарды жүргізу кезінде Ұлттық оператор және/немесе жергілікті атқарушы органдар мынадай шараларды қабылдайды:

      1) жабдықты дереу өшіреді;

      2) автомобиль көлігі саласындағы уәкілетті органды ажырату туралы бір жұмыс күні ішінде хабардар етеді;

      3) жабдықтың ақаулары еркін нысанда көрсетіле отырып, "Автоматтандырылған өлшеу станцияның ақауы туралы актіні (атауын)" жасайды;

      4) жабдықтың жұмысқа қабілеттілігін жедел қалпына келтіреді;

      5) автомобиль көлігі саласындағы уәкілетті органды қосылу күні мен уақыты туралы хабардар етеді;

      6) жабдықты осы тармақтың 5) тармақшасына сәйкес хабарламада белгіленген мерзімде қосады.

      Автоматтандырылған өлшеу станциясының дұрыс емес жұмысы туралы уақтылы хабарлауды және қажетті шараларды қабылдауды Ұлттық оператор және/немесе жергілікті атқарушы органдар жүзеге асырады.";

      1 және 2-қосымшалар осы бұйрыққа 1 және 2-қосымшаларға сәйкес редакцияда жазылсын.

      2. Қазақстан Республикасы Көлік министрлігінің Автомобиль көлігі және көліктік бақылау комитеті заңнамада белгіленген тәртіппен:

      1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

      2) осы бұйрықты ресми жарияланғаннан кейін Қазақстан Республикасы Көлік министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды қамтамасыз етсін.

      3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Көлік вице-министріне жүктелсін.

      4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Автоматтандырылған өлшеу станцияларының негізгі сипаттамалары

      1. АӨС автокөлік құралдарының қозғалысын өлшеуге, мынадай параметрлерін өңдеуге және беруге мүмкіндік беретін сертификатталған арнайы бақылау-өлшеу техникалық құралдарының кешенін, аспаптар мен жабдықтардың, аппараттық-бағдарламалық кешенін қамтиды:

      1) жалпы салмағы;

      2) бір осіне жүктеме;

      3) бір аспасында орналасқан осьтер тобына жүктеме;

      4) осьтер тобындағы әрбір оське жүктеме;

      5) осьтері арасындағы қашықтық;

      6) осьтер саны;

      7) республикалық маңызы бар жолдардағы габариттік параметрлері;

      8) автокөлік құралының сыныбы (типі);

      9) МТНБ тану;

      10) қозғалыс жылдамдығы.

      2. АӨС жабдығы мен бағдарламалық қамтамасыз етуі жол қозғалысына қатысушыларға кедергі келтірмейді және/немесе кедергі жасамайды, оның ішінде белгіленген жылдамдық шеңберінде автокөлік ағынының қозғалыс жылдамдығына әсер етпейді.

      3. Автокөлік құралдарының массасы мен осьтік жүктемелерін өлшеу жолға орнатылған мынадай арнайы өлшеу сенсорларының көмегімен жүзеге асырылады:

      1) көлік құралдарының массасы мен осьтік жүктемелерін дәл өлшеуге қабілетті, дәлдігі жоғары және сенімді құрылғылары бар өлшеу сенсорлары;

      2) жолдың белгілі бір бөлігінде орнатылған сенсорлар жол жамылғысы. Олар дәл өлшеуді қамтамасыз ету үшін автокөліктің әрбір доңғалақ жиегі олардың үстінен өтетіндей етіп орналастырылады;

      3) сенсорлар арнайы датчиктермен жабдықталады, олар салмақ пен осьтік жүктемелерді, сондай-ақ жалпыға ортақ пайдаланылатын жолдармен жүру кезінде көлік құралының мен габариттерін тіркейді;

      4) қоршаған орта әсеріне төзімді, зақымданудан қорғалған және автокөлік құралдарының өтуіне кедергі келтірмейтін сенсорлар.

      4. Өлшеу нәтижелерін қасақана бұрмалау фактілеріне жол бермеу мақсатында таразы жабдығы мен оның бағдарламалық қамтамасыз етуінде автокөлік құралдарының дұрыс жүрмеуін айқындаудың мынадай функциялары болады:

      1) көлік құралының тиісті типі үшін белгіленген шектеулерді ескере отырып, көлік құралының жүру жылдамдығын мониторингілеу және талдау;

      2) жалпыға ортақ пайдаланылатын жолдармен жүру кезінде көлік құралының биіктігі, ені және ұзындығы бойынша бұзушылықтарды анықтауды қоса алғанда, көлік құралының габариттерінің осы жол учаскесі үшін жол берілетін нормаларға сәйкес келмеуін айқындау;

      3) барлық жүрулерді және күні, уақыты, көлік құралының түрі және оның габариттері сияқты тиісті деректерді тіркеу.

      5. АӨС көлік жүктемесін талдауға сәйкес, көлік қозғалысының деңгейі жоғары жол учаскелеріне, әсіресе жүк көлігі көп жүретін учаскелерде, оларды айналып өту, сондай-ақ көлік құралдарының жол жамылғысынан тыс жол жиегіне шығу мүмкіндігін болдырмайтын жерлерде орнатылады.

      6. Жалпыға ортақ пайдаланылатын жолдармен жүру кезінде автокөлік құралдарының нақты габариттік параметрлерін өлшеу оның барлық осьтерінің біркелкі орналасуын қамтамасыз ететін жол төсемінің немесе өзге алаңның бетінен ұзындығы, ені және биіктігі бойынша екі шеткі нүктенің бекітілуін ескере отырып, дәлдігі жоғары лазерлік өлшеу жүйелерінің көмегімен жүргізіледі.

      7. МТНБ тану автоматты түрде автокөлік құралының өлшеу аймағын кесіп өту кезінде бейнекамерадан алынған автомобильдің фотосуреті және/немесе бейне ағыны негізінде жүзеге асырылады.

      8. АӨС өлшеу сенсорлары мен фото-, бейнетіркеу жабдықтарының деректері негізінде жол қозғалысы қағидаларының мынадай бұзушылықтарын автоматты түрде тіркейді:

      1) жалпыға ортақ пайдаланылатын жолдармен жүру кезінде автокөлік құралдарының рұқсат етілген салмақтық және габариттік параметрлерінен асып кетуі;

      2) автокөлік құралдарының белгіленген қозғалыс жылдамдығынан асып кету;

      3) жол белгілерімен немесе жолдың жүру бөлігін белгілеумен белгіленген талаптарды бұзу;

      4) автокөлік құралдарының АӨС арқылы дұрыс өтпеуін айқындау (дұрыс емес өтпеге күрт үдеу және тежеу, бұлғау, жол таңбалау сызығынан және/немесе таразы жабдығының орналасу шекарасынан шығу, қарама-қарсы бағытта жүру, алда келе жатқан көлік құралымен аралықты сақтамау жатады).

      9. Автокөлік құралдарының жол жүруі туралы, оның ішінде жол берілетін, АӨС бекітілген салмақ және габариттік параметрлерден асуы туралы ақпарат ақпараттандыру және ақпараттық қауіпсіздік саласындағы заңнаманың талаптарына сәйкес қолжетімді цифрлық байланыс арналары арқылы автомобиль көлігі саласындағы уәкілетті органның АЖ-не беріледі.

      10. АӨС пайдалану кезінде ақпараттың сақталуы мынадай авариялық жағдайлар кезінде қамтамасыз етіледі:

      1) кернеудің сәтсіздіктері – қуатты тұтынушылардың қосылуына байланысты электр желісіндегі жүктеменің күрт артуы кезінде қысқа мерзімді төмендеулер;

      2) жоғары вольтты импульстар – жақын найзағай разрядынан немесе авариядан кейін қосалқы станцияда кернеудің қосылуынан туындайтын кернеудің қысқа мерзімді елеулі ұлғаюы;

      3) электр энергиясын толық ажырату – электр станциясындағы авариялар, ауыр жүктемелер салдарынан электр энергиясын толық ажырату;

      4) жоғары кернеу – қуатты тұтынушылардың ажыратылуынан туындайтын желідегі кернеудің қысқа мерзімді ұлғаюы;

      5) жиіліктің тұрақсыздығы – әдетте, энергия жүйелеріндегі әртүрлі шамадан тыс жүктемелерден туындайтын;

      6) байланыс арналарының бұзылуы немесе істен шығуы;

      7) қатты магниттік дискілердегі жинақтауыштардың істен шығуы мен істен шығуын қоса алғанда, АӨС толық немесе ішінара істен шығуы;

      8) бағдарламалық қамтамасыз ету жұмысындағы ақау.

      11. Алынған мәліметтер көлік құралының өлшенетін параметрлерін есептеу үшін жергілікті мамандандырылған бағдарламалық жасақтамамен өңделеді.

      12. АӨС таразы жабдығы 1-кестеде көрсетілген таразы жабдығының сипаттамаларына қойылатын негізгі талаптарға сәйкес келеді.

      1-кесте. Таразы жабдығының сипаттамаларына қойылатын негізгі талаптар

      13. АӨС бағдарламалық жасақтамасының функционалдығы:

      1) өлшеу учаскесінде жол жүрісінің белгіленген қағидаларын шектемей, қозғалыстағы АҚ параметрлерін өлшеу.

      2) алынған ақпаратты жергілікті деректер базасында сақтау;

      3) деректерді іргелес жүйелерге беру және интеграциялау;

      4) пайдаланушыны жүйенің жай-күйі туралы кейіннен хабардар ете отырып, жүйе жабдығының автоматтандырылған диагностикасы;

      5) ақпараттық қауіпсіздік саласындағы заңнама талаптарына сәйкестігі;

      6) аппараттық деңгейдегі қорғау деңгейі;

      7) шығыс деректерін ұсыну (ең аз тізбе):

      автокөлік құралының толық салмағы;

      осьтер туралы ақпарат (доңғалақтар мен осьтерге жүктеме, ось аралық қашықтық, осьтер саны);

      жалпыға ортақ пайдаланылатын жолдармен жүру кезіндегі автомобильдің жылдамдығы мен өлшемдері;

      қозғалыс бағыты;

      теңгерімсіздік (%- дағы сол/оң айырмашылық);

      көлік құралдары арасындағы уақыт (қозғалыс тығыздығы);

      дұрыс емес жол жүру және салмақ өлшеуден жалтару;

      автокөлік құралдарының жіктелуі.

      9) әкімшілік құқық бұзушылық бойынша айыппұл төлеу қажеттігі туралы электрондық нұсқама жасау үшін "ӘІБТ" ПО-мен одан әрі интеграциялау үшін КДҚ АТЖ-ға ақпарат беру мүмкіндігі.

      14. АӨС таразы жабдықтары мынадай талаптарға сәйкес келеді:

      1) сыртқы әсерлерге төзімділік:

      сыртқы ортаның климаттық факторларының әсеріне төзімділігі бойынша таразы КСҚ 4.2 санатының МЕМСТ 15150 орындалуына сәйкес келеді;

      қоршаған ортаның әсерінен қорғалған таразы МЕМСТ 12997 стандартына сәйкес келеді.

      2) сенімділік көрсеткіші (таразылардың істен шығу өлшемшарты ретінде олардың жұмыс істеуінің бұзылуы және/немесе метрологиялық сипаттамалардың нормаланатын мәндеріне сәйкес келмеуі қабылданады):

      таразының орташа қызмет ету мерзімі – кемінде 5 жыл;

      2000 сағат ішінде жұмыс істеу ықтималдығы – 0,99 %.

      3) қауіпсіздік:

      таразы конструкциясына қойылатын жалпы қауіпсіздік талаптары МЕМСТ 12.2.003 стандартына сәйкес келеді;

      таразы электр жабдықтарына қойылатын жалпы қауіпсіздік талаптары МЕМСТ 12.2.007.0 стандартына сәйкес келеді;

      таразыны қорғау жерге тұйықтауға қойылатын талаптар МЕМСТ 12.1.030 стандартына сәйкес келеді;

      қалыпты жағдайда МЕМСТ 12997 бойынша қоршаған ауа температурасы минус 45 oС-тан 70 oС-қа дейін және салыстырмалы ылғалдылығы 30%-дан 80%-ға дейін кез келген күштік электр тізбектері мен корпус арасындағы оқшаулаудың электрлік кедергісі кемінде 20 Мом сәйкес келеді;

      минус 45 oС-тан 70 oС-қа дейінгі қоршаған ауа температурасында және 30%-дан 80%-ға дейінгі салыстырмалы ылғалдылықта электр тізбектері мен корпус арасындағы электрлік оқшаулау бір минут ішінде бұзылмай және беттік қабаттасусыз 1500 В айнымалы ток кернеуіне төтеп береді.

      15. АӨС МТНБ-ні кем дегенде 95% дәлдікпен анықтау мүмкіндігіне ие.

      16. Жабдықты дайындаушы зауыт белгілеген жылдамдықта АӨС әрекет ету аймағында автокөлік құралдарының жүруі кезінде салмақ габариттік параметрлерін өлшейді.

      17. АҚ дұрыс емес өтуін анықтаған кезде кескінді өңдеу және компьютерлік көру алгоритмі қолданылады, бұл көлік құралының кадрдағы қозғалысын анықтауға және оның қозғалыс траекториясын дәйекті кадрлар негізінде есептеуге мүмкіндік береді, немесе АӨС қолданылатын аймақта көлік құралының жүріп өтуінің бейнежазбасы пайдаланылады.

      18. Өнеркәсіптік пайдалануға енгізілгенге дейін МЕМСТ ISO/IEC 17025-2019 "Сынақ және калибрлеу зертханаларының құзыреттілігіне қойылатын жалпы талаптар" стандартының талаптарына сәйкес өлшеу құралдарын тексеруді жүргізуге ұлттық аккредиттеу жүйесінде аккредиттелген тексеру зертханасы орындаған көлік құралының динамикалық және статикалық параметрлерін өлшеудің автоматты жүйелерін метрологиялық тексеру туралы оң нәтижелері сертификаттары бар әкімшілік құқық бұзушылық жөніндегі уәкілетті органдардың нұсқамалары.

      19. Республикалық жолдарда АӨС арқылы өту кезінде алдынан қозғалатын көлік құралымен қозғалыс аралығын кемінде 30 метр сақтау талап етіледі.

      Аббревиатуралардың толық жазылуы:

      АӨС – автоматтандырылған өлшеу станциясы;

      МТНБ – мемлекеттік тіркеу нөмірлік белгісі;

      АҚ – ақпараттық жүйе;

      кг – килограмм;

      oС – Цельсий градусы;

      % – пайыз;

      В – вольт;

      Гц – герц;

      Вт – ватт;

      с – секундтар;

      мм – миллиметр;

      БҚ – бағдарламалық қамтамасыз ету;

      Мп – мегапиксель;

      АҚ – автокөлік құралы;

      КДҚ АТЖ – Көліктік деректер қоры ақпараттық-талдамалық жүйесі және тасымалдау қауіпсіздігі динамикасының мониторингі;

      "ӘІБТ" ПО – "Әкімшілік іс жүргізудің бірыңғай тізілімі" процессингтік орталығы;

      ҚСК – қоңыржай және суық климат;

      Мом – мегаом.

Айнымалы ақпарат тақтасының параметрлері