Рус | Қаз | Eng

Об утверждении профессионального стандарта «Наставничество на рабочем месте»

КСК, некоммерческие организации, АВР, услуги, жилое помещение, ЭСФ, неплательщик НДС,

Действующий
Глава 1. Общие положения
1. Область применения: профессиональный стандарт «Наставничество на рабочем месте» (далее - профессиональный стандарт) используется для описания профессиональных требований специалистов предприятий, организаций, которые обучают на рабочем месте рабочих, учащихся обучающих центров, колледжей, вузов, участников профессиональных практик, новых работников и работников предприятий, повышающих свою квалификацию.
Профессиональный стандарт применяется для организации деятельности наставников предприятий, разработки учебной программы подготовки наставников предприятий, организаций и составления квалификационной программы с целью признания квалификации наставников обучения на рабочем месте.
Стандартизация функций и задач наставника предприятий может быть использована для определения трудозатрат наставника, по которым он получает вознаграждение при финансировании, а также оценке и улучшения его деятельности.

2. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие термины и определения:
1) дуальное обучение – форма подготовки кадров, сочетающей обучение в организации образования с обязательными периодами производственного обучения и профессиональной практики на предприятии с предоставлением рабочих мест и компенсационной выплатой обучающимся, при равной ответственности предприятия, учебного заведения и обучающегося;

2) обучение на рабочем месте – это получение знаний и развитие компетенций в реальной рабочей среде (ETF, 2018). Оно включает типичное технологическое, техническое, социальное и экономическое учебное содержание и навыки, которые требуются для работы. Обучение на рабочем месте всегда ориентировано на профессии и связано с передачей профессиональных знаний в результате педагогических отношений между учеником и опытным специалистом-практиком – «мастером» конкретного ремесла;

3) профессиональная практика – вид учебной деятельности, направленный на закрепление теоретических знаний, умений, приобретение и развитие практических навыков и компетенций в процессе выполнения определенных видов работ, связанных с будущей профессиональной деятельностью;

4) учебно-производственная задача – это задание наставника, выполнение которого развивает компетенции обучаемого и даёт реальный производственный результат, полезный предприятию;

5) производственное обучение – обучение, направленное на приобретение теоретических знаний, практических умений обучающимися, на базе организаций образования и предприятий, организаций;

6) производственная задача – это задание наставника обучаемому для обеспечения результата производства, а обучение встроено в реальный процесс выполнения задания;

7) производственная адаптация – включение нового работника в процесс производства, освоение норм, правил, оборудования, корпоративной культуры;

8) наставник – квалифицированный работник предприятия (организации), владеющий технологиями производства или сферы услуг, осуществляющий обучение на рабочем месте, руководство производственным обучением и профессиональной практикой.


3. В настоящем профессиональном стандарте применяются следующие сокращения:
1) ЕТКС – единый тарифно-квалификационный справочник работ и профессий рабочих;

2) ОКЭД – общий классификатор видов экономической деятельности;

3) КС – квалификационный справочник;

4) ТиПО – техническое и профессиональное образование.



Глава 2. Паспорт профессионального стандарта
4. Название профессионального стандарта: Наставничество на рабочем месте.

5. Код профессионального стандарта: N029.

6. Указание секции, раздела, группы, класса и подкласса согласно ОКЭД: «N Деятельность в области административного и вспомогательного обслуживания».
78 Деятельность в области трудоустройства.
78.3 Прочая деятельность по обеспечению трудовыми ресурсами (персоналом).
78.30 Прочая деятельность по обеспечению трудовыми ресурсами (персоналом).
78.30.1 Прочая деятельность по обеспечению трудовыми ресурсами (персоналом), кроме деятельности организаций, учрежденных национальными компаниями.

7. Краткое описание профессионального стандарта: Описаны требования к квалификации наставника на рабочем месте, которая в зависимости от сложности, ответственности работ распределена по трем уровням квалификации.
К 4 уровню квалификации наставника отнесено обучение производственным навыкам новых рабочих, учащихся обучающих центров, студентов колледжей (на уровень подготовки «квалифицированный рабочий»).
На 5 уровне квалификации наставник на рабочем месте обучает профессиональным компетенциям учащихся обучающих центров, студентов колледжей (на уровень подготовки «специалист среднего звена»), вузов.
На 6 уровне квалификации наставник в качестве эксперта передает опыт и обучает в производственных условиях студентов вузов, новых работников и работников, повышающих квалификацию.
Для новых работников у наставника определена трудовая функция производственной адаптации как предварительного этапа перед обучением на рабочем месте.

8. Перечень карточек профессий:
1) наставник обучения на рабочем месте - 4 уровень ОРК;

2) наставник обучения на рабочем месте - 5 уровень ОРК;

3) наставник обучения на рабочем месте - 6 уровень ОРК.



Глава 3. Карточки профессий
9. Карточка профессии «Наставник обучения на рабочем месте»:
Код группы:
2379-9
Код наименования занятия:
-
Наименование профессии:
Наставник обучения на рабочем месте
Уровень квалификации по ОРК:
4
Подуровень квалификации по ОРК:

Уровень квалификации по ЕТКС, КС, типовых квалификационных характеристик:

Уровень профессионального образования:
Уровень образования:
ТиПО (специалист среднего звена)
Специальность:
-
Квалификация:
-
Требования к опыту работы:
Более 2 лет по профессии, квалификации, по которым проводит обучение на рабочем месте, с общим средним образованием. Более 6 месяцев проведения обучения на рабочем месте.
Связь с неформальным и информальным образованием:
Самостоятельное освоение навыков, умений, знаний наставника. Подготовка и повышение квалификации на учебных курсах, стажировках.
Другие возможные наименования профессии:
3115-1-011 - Механик-наставник;
3121-1-010 - Электромеханик-наставник.
Основная цель деятельности:
Обучение производственным навыкам новых рабочих, учащихся обучающих центров, студентов колледжей (на уровень подготовки «квалифицированный рабочий») на рабочих местах предприятия.
Описание трудовых функций
Перечень трудовых функций:
Обязательные трудовые функции:
1. Обучение на рабочем месте учащихся обучающих центров, студентов колледжей и рабочих;
2. Оценка и оформление результатов обучения на рабочем месте.
Дополнительные трудовые функции:

Трудовая функция 1:
Обучение на рабочем месте учащихся обучающих центров, студентов колледжей и рабочих


Навык 1:
Проведение инструктажа о правилах поведения на предприятии, технике безопасности
Умения:
1. Определять условия обучения на рабочем месте;
2. Подготовить материалы, оборудование, инструменты на рабочем месте для обучения;
3. Планировать рабочее время и время для обучения;
4. Отбирать и планировать рабочие операции, производственные задания для выполнения обучаемым;
5. Проводить первичное ознакомление с условиями труда (рабочее место, распорядок дня.);
6. Проводить вводный и первичный инструктаж по технике безопасности, охране труда и поведению на рабочем месте;
7. Использовать наглядные материалы (плакаты, схемы, короткие видео) для улучшения понимания правил безопасности.
Знания:
1. Порядок, продолжительность и условия проведения дуального обучения на предприятии;
2. Основные сведения учебной программы учебного заведения;
3. Технологический процесс и производственные операции рабочего места;
4. История, традиции, производственные показатели и технологический процесс производства, оказания услуг предприятия;
5. Правила и требования техники безопасности и охраны труда на предприятии, на своем рабочем месте;
6. Основы эффективной вербальной и невербальной коммуникации;
7. Процедуры действий в случае чрезвычайной ситуации на своем рабочем месте.
Возможность признания навыка:
не требуется
Навык 2:
Обучение простым производственным заданиям, операциям и трудовым приёмам на рабочем месте
Умения:
1. Выбирать от вспомогательных, простых до сложных, рабочих операций, действий, производственных заданий для обучаемого в текущий производственный период с учетом целей производственного обучения и профессиональной практики;
2. Показывать и рассказывать обучаемому условия и порядок выполнения производственного задания;
3. Демонстрировать операцию в медленном темпе с акцентом на ключевые элементы;
4. Создавать безопасные условия для первых попыток выполнения операции обучаемым;
5. Наблюдать, контролировать, корректировать при необходимости;
6. Оценивать выполнение обучаемым производственного задания, проекта;
7. Проводить учебные беседы.
Знания:
1. Метод «расскажи-покажи-сделай-проверь» (подготовка обучения, показ и объяснение, попытки выполнения, повторение и закрепление);
2. Метод учебных бесед и порядок ведения бесед;
3. Условия, способствующие обучению и условия, сдерживающие обучение;
4. Перечень и содержание документов для составления и заполнения.
Возможность признания навыка:
не требуется
Навык 3:
Получение обратной связи от обучаемого и оценка текущих результатов обучения
Умения:
1. Оценивать результаты, поведение, действия обучаемого при выполнении производственных заданий и давать советы, рекомендации по их улучшению;
2. Проводить беседы со обучаемым о конкретных его результатах, действиях, трудностях, ситуациях, возникших вопросах и давать рекомендации;
3. Формулировать обратную связь по методу «похвала-критика-похвала» (положительный момент - зона роста - положительный момент);
4. Задавать уточняющие вопросы для понимания оснований действий обучаемого.
Знания:
1. Порядок ведения и этапы беседы;
2. Инструменты и способы обратной связи (письменные комментарии, наблюдения, опросы, вопросы, дневники производственного обучения, рабочие тетради, дневники обратной связи и тетради самоконтроля.);
3. Методы оценки результатов обучения, поведения, действий обучаемого при обучении;
4. Базовые принципы конструктивной обратной связи (конкретика, своевременность, ориентация на действия).
Возможность признания навыка:
не требуется
Трудовая функция 2:
Оценка и оформление результатов обучения на рабочем месте


Навык 1:
Итоговая оценка результатов обучаемого, и рекомендации перед практическим экзаменом
Умения:
1. Проводить пробный экзамен или практическое задание по итогам обучения на рабочем месте;
2. Согласовывать ключевые части экзамена, задания с обучаемым;
3. Составлять карту оценки экзаменационного задания с критериями оценивания действий обучаемого.
Знания:
1. Требования и порядок проведения квалификационного экзамена в учебном заведении, методы оценивания;
2. Экзаменационные требования по квалификации, профессии, специальности;
3. Цели и содержание пробного экзамена, практического задания;
4. Основы принципов объективного оценивания (отсутствие предвзятости, опора на критерии);
5. Критерии оценивания теоретической и практической части экзамена;
6. Виды записей, документов для оформления процесса и результатов экзамена.
Возможность признания навыка:
не требуется
Навык 2:
Подготовка объективной характеристики обучаемого
Умения:
1. Объективно оценивать действия, поведение, динамику учебно-производственных результатов и возникающие трудности обучаемого на основе фактов и наблюдений;
2. Грамотно и структурированно отражать результаты обучаемого и проявленные им качества в письменной форме - в отзыве, характеристике или рекомендательном документе;
3. Чётко выделять в характеристике как достигнутые результаты, так и продемонстрированное отношение к работе (старательность, дисциплинированность, ответственность, инициативность, любознательность).
Знания:
1. Критерии оценки поведения и результатов обучаемого, требования к качеству выполнения работ, показатели профессиональной готовности, нормы поведения и корпоративные стандарты;
2. Правила и структуры подготовки официальных характеристик и отзывов, требования к деловому стилю, допустимые формулировки, принципы объективности и доказательности;
3. Основы анализа проявленных качеств обучаемого, способы выявления трудолюбия, дисциплины, ответственности, инициативности, отношения к работе.
Возможность признания навыка:
не требуется
Требования к личностным компетенциям:
Целенаправленное общение и коммуникация берет на себя ответственность за готовность, создание условий для обучаемого, объективную оценку результатов обучения, за достоверное и обоснованное содержание характеристики, и полный анализ обучения.
Беспристрастное и объективное оценивание деятельности обучаемого демонстрирует бесконфликтное поведение.
Коммуникация с обучаемым и проверка понимания требований по технике безопасности оценивает действия, правдиво и доверительно относится к поведению и действиям обучаемого на рабочем месте, создает и поддерживает позитивную атмосферу, уважительно относится к обучаемому при обучении на рабочем месте.
Список технических регламентов и национальных стандартов:
-
Связь с другими профессиями в рамках ОРК:
Уровень ОРК:
Наименование профессии:
4
Специалисты по профессиональному обучению.
4
Специалисты-профессионалы по обучению и развитию персонала.
10. Карточка профессии «Наставник обучения на рабочем месте»:
Код группы:
2379-9
Код наименования занятия:
-
Наименование профессии:
Наставник обучения на рабочем месте
Уровень квалификации по ОРК:
5
подуровень квалификации по ОРК:

Уровень квалификации по ЕТКС, КС, типовых квалификационных характеристик:

Уровень профессионального образования:
Уровень образования:
послесреднее образование (прикладной бакалавриат)
Специальность:
-
Квалификация:
-
Требования к опыту работы:
1. Более 2 лет по профессии, квалификации, по которым проводит обучение на рабочем месте.
2. Более 1 года проведения обучения на рабочем месте.
3. Наличие:
1) рабочей квалификации технического и профессионального образования;
2) завершенного обучение в обучающих центрах по специальностям, квалификациям, которые отсутствуют в классификаторе специальностей, квалификаций ТиПО;
3) подтвержденные результаты неформального и информального обучения, которые превышают содержание профессиональных компетенций рабочей квалификации ТиПО.
Связь с неформальным и информальным образованием:
Самостоятельное освоение навыков, умений, знаний наставника. Подготовка и повышение квалификации на учебных курсах, стажировках.
Другие возможные наименования профессии:
3115-1-011 - Механик-наставник;
2171-2-003 - Багермейстер-наставник;
2171-2-017 - Капитан-наставник;
3121-1-010 - Электромеханик-наставник.
Основная цель деятельности:
Обучение профессиональным компетенциям учащихся обучающих центров студентов, колледжей и вузов на рабочих местах предприятия.
Описание трудовых функций
Перечень трудовых функций:
Обязательные трудовые функции:
1. Планирование обучения на рабочем месте;
2. Обучение на рабочем месте;
3. Анализ обучения, консультирование, отзыв и рекомендации обучаемому.
Дополнительные трудовые функции:

Трудовая функция 1:
Планирование обучения на рабочем месте


Навык 1:
Оценка условий и планирование обучения на рабочем месте
Умения:
1. Определять условия и возможности обучения на рабочем месте;
2. Планировать рабочее время и время для обучения;
3. Отбирать и планировать рабочие операции, производственные задания для выполнения обучаемым;
4. Проводить простейшую диагностику начального уровня знаний и умений обучаемого (наблюдение, беседа, короткое тестовое задание).
Знания:
1. Порядок, продолжительность и условия проведения дуального обучения на предприятии;
2. Основные сведения учебной программы учебного заведения;
3. Технологический процесс и производственные операции рабочего места;
4. Требования техники безопасности и охраны труда на рабочем месте;
5. Основы педагогического проектирования (постановка целей по SMART).
Возможность признания навыка:
не требуется
Навык 2:
Взаимодействие с представителями учебного заведения по учебным программам и заданиям
Умения:
1. Обсуждать с представителями предприятия и учебного заведения вопросы обучения и профессиональной практики обучаемых;
2. Оценивать вклад предприятия, своего рабочего места в практическую часть программ учебных заведений;
3. Составлять и приводить примеры учебно-производственных заданий, выполняемых на рабочем месте и предприятии;
4. Владеть навыками деловой переписки и коммуникации.
Знания:
1. Правила организации дуального обучения;
2. Особенности производственного обучения, обучения на рабочем месте и профессиональной практики;
3. Условия и возможности обучения на предприятии и рабочих местах с учетом сезонности и производственной программы;
4. Примеры и порядок составления учебно-производственных заданий и учебных программ.
Возможность признания навыка:
не требуется
Трудовая функция 2:
Обучение на рабочем месте


Навык 1:
Информирование, проведение инструктажа о правилах поведения на предприятии, технике безопасности
Умения:
1. Рассказывать и информировать об истории, традициях и правилах предприятия, продукции, услугах, процессе производства, о рабочем месте, распорядке дня;
2. Проводить инструктаж по технике безопасности и охране труда на рабочем месте, предприятии;
3. Адаптировать методы подачи информации в зависимости от уровня подготовленности обучающегося.
Знания:
1. История, традиции, производственные показатели и технологический процесс производства, оказания услуг предприятия;
2. Правила и требования техники безопасности и охраны труда на предприятии, на своем рабочем месте;
3. Использование средств индивидуальной защиты, правила обращения с оборудованием;
4. Специфику производственного процесса и потенциальные риски.
Возможность признания навыка:
не требуется
Навык 2:
Поддержка мотивации обучаемого
Умения:
1. Поддерживать интерес и эмоциональную готовность обучаемого выполнять учебные задания и рабочие операции;
2. Определять текущие рабочие цели, задачи, анализировать действия обучаемого и поощрять за их выполнение;
3. Планировать продуктивное рабочее время и время на перерывы, отдых.
Знания:
1. Виды проявления эмоционального и психологического состояний обучаемого, которые могут препятствовать работе;
2. Базовые теории мотивации (например, пирамида Маслоу) и их применение в рабочей среде;
3. Признаки эмоционального выгорания и способы профилактики;
4. Способы оценки деятельности обучаемого и его поощрения;
5. Правила и рекомендации продолжительности рабочего времени и перерывов для отдыха;
6. Рекомендации по эффективному распределению работ в течение рабочего дня.
Возможность признания навыка:
не требуется
Навык 3:
Обучение на рабочем месте и проведение профессиональной практики
Умения:
1. Выбирать от вспомогательных, простых до сложных - производственных заданий, проектов, рабочих операций, действий для обучаемого в текущий производственный период с учетом целей производственного обучения и профессиональной практики;
2. Рассказывать и показывать обучаемому условия и порядок выполнения производственного задания, проверять понимание;
3. Наблюдать, контролировать, корректировать при необходимости и оценивать выполнение обучаемым производственного задания, проекта;
4. Проводить учебные беседы;
5. Вести текущие записи и документирование обучения на рабочем месте.
Знания:
1. Технологии обучения на рабочем месте;
2. 4-хэтапный метод производственного обучения «расскажи-покажи-сделай-проверь» (подготовка обучаемого, показ и объяснение, попытки выполнения, повторение и закрепление ответственности);
3. Метод направляющих текстов;
4. Метод учебных бесед;
5. Порядок ведения и вид бесед: проблемная, консультационная, ориентировочная;
6. Цели и задачи текущего обучения и профессиональной практики;
7. Факторы, способствующие обучению и факторы, сдерживающие обучение;
8. Перечень и содержание документов для составления и заполнения.
Возможность признания навыка:
не требуется
Навык 4:
Предупреждение конфликтов и преодоление затруднительных ситуаций в производственном обучении
Умения:
1. Обнаруживать противостояние, спорные вопросы, противодействие между участниками, реагировать на потенциальные конфликтные ситуации и определять их причины;
2. Обсуждать, предлагать и реализовывать способы и пути предотвращения, преодоления конфликтных, затруднительных ситуаций;
3. Владеть техниками активного слушания для разрешения споров;
4. Распознавать ранние признаки эскалации конфликта.
Знания:
1. Виды проявлений, причины и возможные пути усиления, этапы конфликтов;
2. Примеры типовых противоречий, конфликтных действий;
3. Виды поведения участников конфликта;
4. Способы предотвращения, остановки и преодоления конфликтных ситуаций;
5. Основы неконфликтного общения.
Возможность признания навыка:
не требуется
Навык 5:
Поддержка обратной связи от обучаемого, оценивание текущих учебных результатов
Умения:
1. Проводить беседы со обучаемым о конкретных его результатах, действиях, трудностях, ситуациях, возникших вопросах и давать рекомендации;
2. Оценивать результаты, поведение, действия обучаемого при выполнении производственных заданий и давать советы, рекомендации по их улучшению;
3. Проверять усвоение материала через вопросы и практические задания.
Знания:
1. Порядок ведения и этапы беседы;
2. Инструменты обратной связи (письменные комментарии, наблюдения, опросы, вопросы, дневники производственного обучения, рабочие тетради, дневники обратной связи и тетради самоконтроля.);
3. Методы оценки результатов обучения, поведения, действий обучаемого при обучении.
Возможность признания навыка:
не требуется
Трудовая функция 3:
Анализ обучения, консультирование, отзыв и рекомендации обучаемому


Навык 1:
Консультирование обучаемого перед экзаменом и другими учебными мероприятиями
Умения:
1. Проводить пробный экзамен или практическое задание по итогам обучения на рабочем месте;
2. Согласовывать ключевые части экзамена, задания с обучаемым;
3. Составлять карту, чек-лист оценки экзаменационного задания с критериями оценивания действий обучаемого.
Знания:
1. Требования и порядок проведения квалификационного экзамена в учебном заведении, методы оценивания;
2. Экзаменационные требования по квалификации, профессии, специальности;
3. Цели и содержание пробного экзамена, практического задания
4. Критерии оценивания; теоретической и практической части экзамена;
5. Виды записей, документов для оформления процесса и результатов экзамена.
Возможность признания навыка:
не требуется
Навык 2:
Составление отзывов, характеристик обучаемого и рекомендаций на процесс и результаты обучения
Умения:
1. Объективно оценивать действия, поведение, динамику учебно-производственных результатов и возникающие трудности обучаемого на основе фактов и наблюдений;
2. Грамотно и структурированно отражать результаты обучаемого и проявленные им качества в письменной форме - в отзыве, характеристике или рекомендательном документе;
3. Чётко выделять в характеристике как достигнутые результаты, так и продемонстрированное отношение к работе (старательность, дисциплинированность, ответственность, инициативность, любознательность).
Знания:
1. Критерии оценки поведения и результатов обучаемого, требования к качеству выполнения работ, показатели профессиональной готовности, нормы поведения и корпоративные стандарты;
2. Правила и структуры подготовки официальных характеристик и отзывов, требования к деловому стилю, допустимые формулировки, принципы объективности и доказательности;
3. Основы анализа проявленных качеств обучаемого, способы выявления трудолюбия, дисциплины, ответственности, инициативности, отношения к работе.
Возможность признания навыка:
не требуется
Навык 3:
Анализ обучения
Умения:
1. Оценить весь период обучения на рабочем месте, и выделить свои удачные приемы наставника и собственные трудности, ошибки, с которыми столкнулся наставник;
2. Вырабатывать пути, способы предотвращения ошибок или преодоления трудностей наставника для реализации в следующем периоде обучения на рабочем месте;
3. Формализовывать свой успешный опыт в виде кратких алгоритмов или памяток для других наставников.
Знания:
1. Методика анализа деятельности и самооценки наставника, принципы рефлексии, методы выявления собственных ошибок, подходы к анализу эффективности используемых приёмов обучения;
2. Типовые трудности и ошибки, возникающие при обучении на рабочем месте, распространённые сложности наставников, причины их возникновения и практические способы предупреждения;
3. Методов улучшения процесса обучения и корректировки действий наставника, инструменты планирования изменений, методы оптимизации обучения, техники повышения эффективности взаимодействия с обучаемыми;
4. Правила оформления методических материалов, структурирования кратких алгоритмов, памяток и рекомендаций.
Возможность признания навыка:
не требуется
Требования к личностным компетенциям:
Берет на себя ответственность за готовность, создание условий для обратной связи от обучаемого, объективную оценку результатов обучения и содержание рекомендаций, за правдивое и обоснованное содержание отзыва, характеристики и полезные рекомендации обучаемому, за правдивый и полный анализ обучения и оценку своих действий.
Беспристрастное и объективное оценивание деятельности обучаемого демонстрирует бесконфликтное поведение.
Коммуникация с обучаемым и проверка понимания требований по технике безопасности оценивает действия, правдиво и доверительно относится к поведению и действиям обучаемого на рабочем месте.
Самостоятельно и в сотрудничестве с представителями учебного заведения составляет программу обучения на рабочем месте, самостоятельно ведет беседы с обучаемым и оценивает результаты обучения.
Создает и поддерживает позитивную атмосферу, уважительно относится к обучаемому при обучении на рабочем месте.
Целенаправленное общение и коммуникация,
наставническая мотивация, желание делиться опытом и помогать другим развиваться.
Список технических регламентов и национальных стандартов:
-
Связь с другими профессиями в рамках ОРК:
Уровень ОРК:
Наименование профессии:
4
Специалисты по профессиональному обучению
4
Специалисты-профессионалы по обучению и развитию персонала
11. Карточка профессии «Наставник обучения на рабочем месте»:
Код группы:
2379-9
Код наименования занятия:
-
Наименование профессии:
Наставник обучения на рабочем месте
Уровень квалификации по ОРК:
6
подуровень квалификации по ОРК:

Уровень квалификации по ЕТКС, КС, типовых квалификационных характеристик:

Уровень профессионального образования:
Уровень образования:
высшее образование (бакалавриат, специалитет, ординатура)
Специальность:
-
Квалификация:
-
Требования к опыту работы:
Более 2 лет по профессии, квалификации, по которым проводит обучение на рабочем месте. Более 1 года проведения обучения на рабочем месте.
Связь с неформальным и информальным образованием:
Самостоятельное освоение навыков, умений, знаний наставника. Подготовка и повышение квалификации на учебных курсах, стажировках.
Другие возможные наименования профессии:
3121-1-010 - Электромеханик-наставник;
2171-2-003 - Багермейстер-наставник;
2171-2-017 - Капитан-наставник;
3152-1-003 - Командир-наставник.
Основная цель деятельности:
Обучение и передача опыта в производственных условиях студентам вузов, новым работникам и работникам, повышающих квалификацию.
Описание трудовых функций
Перечень трудовых функций:
Обязательные трудовые функции:
1. Производственная адаптация нового работника;
2. Оценка компетенций работника и планирование обучения;
3. Обучение работника;
4. Анализ достижений работника и процесса обучения;
5. Обучение студента вуза.
Дополнительные трудовые функции:

Трудовая функция 1:
Производственная адаптация нового работника


Навык 1:
Введение работника в рабочую среду и требования безопасности
Умения:
1. Проводить первичное ознакомление с условиями труда (рабочее место, распорядок дня.);
2. Проводить вводный и первичный инструктаж по технике безопасности, охране труда и поведению на рабочем месте;
3. Проводить наблюдение и оценку понимания, усвоения информации работником с предоставлением обратной связи.
Знания:
1. Требования охраны труда, техники безопасности и производственных инструкций, включая порядок проведения вводного и первичного инструктажа;
2. Правила организации рабочего места и условий труда, эксплуатации оборудования, инструментов, режимы работы, правила поведения на территории;
3. Риски и типичные ошибки новичков на рабочем месте, а также мер предотвращения нарушений и безопасных способов выполнения работ.
Возможность признания навыка:
не требуется
Навык 2:
Пояснение производственных задач и требований, сопровождение работника в процессе их выполнения через наблюдение, консультации и корректирующую поддержку
Умения:
1. Структурировать информацию о выполняемом задании и излагать её точными, ясными и однозначными формулировками;
2. Фиксировать факты, действия и поведенческие проявления работника для последующей обратной связи и консультирования;
3. Корректировать действия работника в атмосфере доверия, обеспечивая конструктивную поддержку и содействуя совместному поиску решений в возникающих ситуациях.
Знания:
1. Требования и стандартов выполнения производственных заданий, алгоритмы работ, критерии правильности, допустимые отклонения, типичные ошибки;
2. Подходы в коммуникации и методы обратной связи, способы структурирования информации, правила ясного объяснения, приёмы фиксации наблюдений и корректного их показа работнику;
3. Поддерживающие методы корректировки действий, техники совместного поиска решений и предотвращения конфликтов.
Возможность признания навыка:
не требуется
Навык 3:
Подведение итогов адаптации и составление рекомендаций работнику
Умения:
1. Системно собирать и анализировать объективные данные о ходе и результатах адаптационного периода, включая факты поведения, динамику освоения задач и качество выполнения работ;
2. Оценивать степень готовности работника к самостоятельному выполнению должностных функций, уровень освоения производственных заданий и соответствие установленным требованиям;
3. Формулировать реалистичные и адресные рекомендации по дальнейшему развитию работника, определяя приоритетные направления, необходимые шаги и оптимальные методы обучения.
Знания:
1. Требования к должности, показатели освоения функциональных обязанностей, нормы качества и безопасности, признаки успешного вхождения в рабочую среду;
2. Методы анализа и интерпретации результатов деятельности, способы сбора фактов, инструменты наблюдения, оценки, самоотчётов, методы выявления дефицитов и сильных сторон работника;
3. Принципы планирования профессионального развития, подходы к формулированию рекомендаций, виды обучающих мероприятий, порядок построения индивидуальной траектории развития.
Возможность признания навыка:
не требуется
Трудовая функция 2:
Оценка компетенций работника и планирование обучения


Навык 1:
Оценка уровня компетенции работника и составление цели, плана обучения
Умения:
1. Проводить комплексную диагностику фактического уровня знаний, трудовых умений и поведенческих проявлений работника, используя наблюдение, опрос, пробные задания и анализ результатов работы;
2. Сопоставлять выявленный уровень подготовки работника с требованиями должностной инструкции, производственных стандартов и критериев качества выполнения задач;
3. Определять нехватку знаний, навыков, опыта или мотивации, различать их влияние на выполнение работы;
4. Формулировать конкретные, измеримые и достижимые цели обучения, согласованные с требованиями рабочей функции и уровнем готовности работника
5. Подбирать эффективные методы и форматы обучения, структурировать темы и задания по этапам, устанавливать последовательность, сроки и контрольные точки освоения.
Знания:
1. Квалификационные требования по профессии, должности;
2. Компетенции, требуемые на рабочем месте, должности;
3. Методы и критерии оценки компетенций;
4. Методы и виды обучения на рабочем месте;
5. Методы построения целей и планов обучения;
6. Модели ключевых компетенций предприятия.
Возможность признания навыка:
не требуется
Навык 2:
Подготовка материалов и составление учебных и производственных задач и заданий
Умения:
1. Определять ключевые операции и типовые рабочие ситуации, наиболее подходящие для обучения и формирования необходимых компетенций обучаемого;
2. Определять уровень сложности производственного, аналитического, экспертного задания в соответствии с подготовкой работника;
3. Проектировать процесс обучения по этапам;
4. Составлять учебно-производственные и производственные, или аналитические, или экспертные задачи, задания с этапами от демонстрации до самостоятельного выполнения, и условиями выполнения;
5. Разрабатывать усложненные задания для постепенного повышения уровня компетенции;
6. Поддерживать в обучении на рабочем месте социально уязвимых работников и с особыми потребностями;
7. Разрабатывать кейсы, основанные на реальных производственных ситуациях;
8. Организовывать самостоятельную работу обучаемого с использованием коротких руководств и чек-листов.
Знания:
1. Производственные процессы и технологии;
2. Виды производственных заданий (вводные, тренировочные, без риска; реальные с под контролем наставника; автономные);
3. Виды аналитических, экспертных задач, заданий;
4. Методы обучения на рабочем месте (демонстрация, инструктаж, тренировка, разбор ошибок);
5. Принципы постановки задач: от простых к сложным, от наблюдения к самостоятельному выполнению;
6. Формы заданий: индивидуальные и групповые, учебные (тренировочные), производственные (реальные);
7. Принципы адаптации контента для людей с разными типами восприятия.
Возможность признания навыка:
не требуется
Трудовая функция 3:
Обучение работника


Навык 1:
Предоставление работнику полной информации, постановка задач (производственных, аналитических, экспертных) и выдача заданий с усложнением
Умения:
1. Чётко разъяснять работнику цели и содержание задач (производственных, аналитических или экспертных), описывать правила выполнения, нормы поведения и требования безопасности;
2. Формулировать задачу в структурированной форме, что выполнить, в какой срок, в каких условиях, с какими ресурсами и по каким критериям будет оцениваться результат;
3. Применять активное слушание и проверять понимание работником поставленной задачи, уточняя, что он услышал и как планирует действовать;
4. Постепенно повышать сложность заданий, увеличивать объём или скорость выполнения, добавлять новые элементы, смежные операции или расширять диапазон ситуации;
5. Постепенно снижать степень контроля, передавая работнику больше самостоятельности и ответственности за планирование и выполнение задания;
6. Комбинировать задания и включать работника в выполнение взаимосвязанных процессов, работу в связке с коллегами, параллельные операции, последовательные этапы;
7. Структурировать обучающую информацию, дозировать объём и выделять необходимое время для освоения каждой темы, избегая информационной перегрузки;
8. Интегрировать обучение с выполнением реальных рабочих задач, подбирая задания, которые одновременно развивают навыки и дают производственный результат;
9. Использовать подходы и методы постановки целей, обеспечивая понимание, достижимость и измеримость ожидаемых результатов.
Знания:
1. Последовательность операций технологического процесса, оборудование, режимы работы;
2. Технологии цифровизации, ЧПУ, ИИ, применяемые на производстве;
3. Методы и способы решения аналитических, экспертных задач и проблем;
4. Порядок проведения научно-технической экспертизы документации;
5. Экологические подходы, применяемые на производстве;
6. Методы наставничества: показ, объяснение, совместное выполнение, самостоятельная тренировка, разбор ошибок;
7. Подходы поэтапности в выполнении заданий - от простого к сложному, от наблюдения к самостоятельному выполнению;
8. Типичные ошибки и риски;
9. Приёмы усложнения, увеличение объёма работы, сокращение времени на выполнение, усложнение условий (работа в связке, многозадачность), добавление элементов анализа и принятия решений.
Возможность признания навыка:
не требуется
Навык 2:
Оценка выполнения работником учебно-производственных, производственных, аналитических, экспертных задач и заданий
Умения:
1. Оценивать результат выполнения производственных, аналитических, экспертных задач по согласованным с работником критериям;
2. Давать развивающую обратную связь, отмечать успехи, корректировать ошибки конструктивно;
3. Мотивировать работника к продолжению обучения, подчеркивая его достижения;
4. Корректировать план обучения в зависимости от прогресса, усложнять или облегчать задания.
Знания:
1. Стандарты качества и нормативы на производстве;
2. Правильная последовательности операций, методов и техник выполнения работы;
3. Порядок проведения оценочной беседы;
4. Этапы оценивания - наблюдение, фиксация, анализ, обратная связь.
Возможность признания навыка:
не требуется
Навык 3:
Консультирование и корректировка действий работника
Умения:
1. Выявлять скрытые трудности, сомнения и причины неправильных или неуверенных действий;
2. Формулировать понятные и прикладные рекомендации, объясняя логично и доступно, почему действие должно выполняться определённым образом;
3. Чётко разъяснять правила, стандарты, требования безопасности и критерии качества, связывая их с конкретными ситуациями работы;
4. Подбирать уместные примеры, аналогии и ситуации из практики, которые помогают работнику быстрее понять принцип выполнения задания и избежать ошибок;
5. Демонстрировать правильный способ выполнения операции через показ и объяснение;
6. Организовывать повторное выполнение совместно или под контролем наставника;
7. Применять технику обратной связи (контекст - наблюдение - последствие - предложение).
Знания:
1. Методики консультирования, активное слушание (выявление реальных причин затруднений), уточняющие вопросы, пошаговое разъяснение правильных действий;
2. Приёмы визуализации, использование схем, рисунков, наглядных примеров;
3. Методы разбора ситуаций и ошибок, что было сделано, что должно быть, как улучшить;
4. Принципы усложнения заданий для развития компетенции работника.
Возможность признания навыка:
не требуется
Трудовая функция 4:
Анализ достижений работника и процесса обучения


Навык 1:
Анализ проведенного обучения работника и предложения для улучшения
Умения:
1. Сравнивать достигнутые результаты с целями и планом обучения;
2. Оценивать динамику развития компетенций, рост навыков, знаний, самостоятельности;
3. Выявлять затруднительные места, темы или задания, где работник чаще всего ошибался или испытывал трудности;
4. Анализировать причины пробелов, недостаточная наглядность, сложность материала, нехватка времени, несоответствие метода;
5. Формулировать рекомендации по улучшению программы, изменить последовательность подачи материала, усложнить, упростить задания;
6. Предлагать изменения в методике, использовать больше практики, вводить контрольные точки, делать разбор ошибок;
7. Предлагать меры по адаптации материалов под разный уровень подготовленности работников.
Знания:
1. Требуемые компетенции, квалификационные требования по профессии, разряду, уровню квалификации;
2. Методы сравнения начального и конечного уровня, выявление пробелов, количественный и качественный анализ результатов;
3. Типичные ошибки в знаниях, навыках, мотивации, организационные причины;
4. Примеры лучших практик организации наставничества, кейсы коллег и отраслевые рекомендации.
Возможность признания навыка:
не требуется
Навык 2:
Оценка достижений работника, составление отчета об обучении, отзыва, характеристики и рекомендации для работника
Умения:
1. Сопоставлять результаты работника с требованиями программы обучения, стандартами и нормами;
2. Выявлять сильные стороны, освоенные навыки, успешные задания, улучшение производительности;
3. Определять зоны для развития;
4. Оценивать поведенческие компетенции, ответственность, инициативность, командное взаимодействие;
5. Способность понять, почему сотрудник достиг результата (благодаря личным качествам, поддержке, упорству) или не достиг его (пробелы в знаниях, недостаток мотивации, внешние обстоятельства);
6. Составлять отчет об обучении с указанием целей, содержания, результатов и рекомендаций;
7. Описывать профессиональные качества, достижения, уровень компетенции в отзыве или характеристике;
8. Формулировать рекомендации по дальнейшему развитию, какие курсы пройти, какие задачи давать дальше;
9. Использовать стандартизированные формы предприятия для отзывов, характеристик.
Знания:
1. Стандарты качества и нормативы на производстве;
2. Правильная последовательности операций, методов и техник выполнения работы;
3. Порядок проведения оценочной беседы;
4. Этапы оценивания – наблюдение, фиксация, анализ, обратная связь;
5. Методы контроля: тесты, собеседования, практические задания, наблюдение, самооценка;
6. Методы сравнения: как сопоставить начальный уровень компетенций и достигнутый результат;
7. Методы анализа ошибок: как классифицировать отклонения, чтобы рекомендации были конструктивными;
8. Структура характеристики и отзыва, разделы - сильные стороны, результаты обучения, рекомендации;
9. Программы дальнейшего развития: внутренние курсы, наставничество следующего уровня, повышение квалификации;
10. Организационные возможности: перевод на более сложные участки, расширение функций, карьерный рост.
Возможность признания навыка:
не требуется
Навык 3:
Консультирование работника перед квалификационным экзаменом
Умения:
1. Давать рекомендации по подготовке, что повторить, какие упражнения выполнить, какие документы изучить;
2. Объяснять структуру экзамена, порядок проведения, этапы (теория, практика), критерии оценки, время;
3. Разъяснять требования к качеству выполнения заданий и правила безопасности;
4. Отвечать на вопросы работника, помогая снять неопределённость и тревожность;
5. Моделировать условия экзамена, ограничение времени, реальное оборудование, типовые задачи.
Знания:
1. Квалификационные требования по профессии, разряду, уровню квалификации;
2. Критерии оценивания, нормы времени, качество, порядок выполнения операций, количество допускаемых ошибок и т.д.;
3. Правила допуска к экзамену;
4. Типичные ошибки на экзаменах;
5. Полезные материалы, учебники, онлайн-курсы, внутренние базы знаний;
Возможность признания навыка:
не требуется
Трудовая функция 5:
Обучение студента вуза


Навык 1:
Планирование и выполнение учебного мероприятия на предприятии
Умения:
1. Анализировать цели учебного мероприятия, какие компетенции студент должен развить по итогам, по учебному плану вуза;
2. Определять содержание и задачи, выбирать производственные участки, темы, виды деятельности, которые соответствуют целям;
3. Составить план учебного мероприятия для студента на предприятии;
4. Давать структурированное и понятное представление об истории, ценностях, традициях и правилах предприятия, знакомить студента с продукцией и услугами, особенностями производственного процесса, устройством рабочего места и ежедневным регламентом;
5. Проводить чёткие и доступные инструкции для студента, демонстрировать способы выполнения задач, сопровождать его в процессе работы, обеспечивая своевременные разъяснения, консультации и корректирующую поддержку;
6. Организовывать пошаговое освоение задач от простых наблюдений до самостоятельного выполнения операций;
7. Контролировать выполнение плана, отслеживать прогресс, корректировать задания при необходимости;
8. Поддерживать в обучении на рабочем месте социально уязвимых и с особыми потребностями студентов.
Знания:
1. Учебный план вуза, объём часов, тематические разделы, требования к отчётности;
2. Учебные цели, компетенции, которые студент должен сформировать - знания, умения, ответственность, самостоятельность;
Планируемый результат:
1. Отчёт по практике, курсовая или дипломная работа, защита проекта, освоение конкретных операций;
2. Программы практик и стажировок, форма дневников, порядок проведения, содержание заданий;
3. Методы обучения на рабочем месте, инструктаж, показ, тренировка, наставничество, совместное выполнение.
Возможность признания навыка:
не требуется
Навык 2:
Понимание потребности, заказ вуза и студента на учебное мероприятие (курсовая, дипломная работа, практика, и стажировка.)
Умения:
1. Определять потребности предприятия в компетенциях, навыках, исследованиях и технологических задачах, которые могут быть эффективно реализованы студентами в рамках учебных мероприятий;
2. Формулировать производственные проблемы в виде учебно-производственных задач (например, тема диплома как решение конкретной задачи);
3. Изучать учебные планы вуза, цели практики, требования к курсовым и дипломам, ожидаемые результаты;
4. Понимать уровень знаний и навыков студентов, которые они должны иметь на момент практики, курсовой, дипломной работы;
5. Выявлять совмещение интересов между учебными целями и потребностями предприятия.
Знания:
1. Стратегические и производственные приоритеты предприятия, какие направления работы, проекты или исследования нужны предприятию;
2. Проблемы, которые можно решать силами студентов;
3. Требования к компетенциям будущего сотрудника;
4. Учебные планы и программы, цели практик, курсовых и дипломных работ, требования к отчетности.
Возможность признания навыка:
не требуется
Навык 3:
Подведение итогов, составление отчета, характеристики и рекомендаций для студента
Умения:
1. Анализировать результаты обучения, сопоставлять цели и фактические достижения;
2. Составлять отзыв или характеристику на студента, описывать освоенные компетенции, сильные стороны и рекомендации;
3. Составлять предложения по улучшению, корректировка программы, содержания, методов;
4. Заполнять итоговые документы, отчет о практике, индивидуальные планы, дневник.
Знания:
1. Цели и планируемые результаты практики, проекта;
2. Методы анализа выполнения плана;
3. Причины отклонений от плана;
4. Методы выявления сильных сторон, успехи студента, проявленная инициатива, самостоятельность;
5. Методы выявления зон развития, ошибки, требующие дополнительной подготовки.
Возможность признания навыка:
не требуется
Требования к личностным компетенциям:
Высокая степень личной ответственности за результаты обучения и развитие компетенций работников или студентов;
готовность принимать решения в нестандартных и неопределённых ситуациях, связанных с обучением и производством;
самостоятельность в организации процесса обучения, умение составлять планы, адаптировать программы под конкретные условия;
развитые навыки общения, умение объяснять сложные вещи простыми словами, быть понятным разным категориям обучаемых;
уважение к обучаемому, учет его индивидуальных особенностей, культурных различий;
гибкость в управлении процессом, быстрое реагирование на изменения;
открытость к новому, готовность осваивать новые технологии, методы обучения, цифровые инструменты;
саморазвитие, стремление повышать собственную квалификацию и педагогические компетенции;
профессиональная этика, корректность, объективность, честность в оценке достижений обучаемого;
социальная ответственность, понимание значимости своей роли в подготовке квалифицированных кадров.
Список технических регламентов и национальных стандартов:
-
Связь с другими профессиями в рамках ОРК:
Уровень ОРК:
Наименование профессии:
4
Специалисты по профессиональному обучению
4
Специалисты-профессионалы по обучению и развитию персонала


Глава 4. Технические данные профессионального стандарта
12. Наименование государственного органа:
Министерство труда и социальной защиты населения Республики Казахстан.
Исполнитель:
Сафарова С.А. - руководитель управления нормирования труда и национальной системы квалификаций Департамента труда и социального партнерства
E-mail: s.safarova@enbek.gov.kz.
Номер телефона: +7 (717) 274 28 52

13. Организации (предприятия) участвующие в разработке:
Национальная палата предпринимателей РК «Атамекен».
Руководитель проекта:
Азамат Бейсенбенов
E-mail: a.beysenbenov@atameken.kz.
Номер телефона: +7 (717) 291 93 27
Исполнители:
Марат Исабеков
E-mail: m.issabekov@kazlogistics.kz.
Номер телефона: +7 (717) 260 04 40

14. Отраслевой совет по профессиональным квалификациям (протокол от 12 ноября 2025 года).

15. Национальный орган по профессиональным квалификациям (заключение от 23 декабря 2025 года).

16. Национальная палата предпринимателей Республики Казахстан «Атамекен» (рекомендация от 13 октября 2025 года).

17. Номер версии и год выпуска: версия 1, 2026 г.

18. Дата ориентировочного пересмотра: 19.03.2029 г.



Об утверждении профессионального стандарта «Наставничество на рабочем месте»
В соответствии с пунктом 5 статьи 5 Закона Республики Казахстан «О профессиональных квалификациях» ПРИКАЗЫВАЮ:

1. Утвердить профессиональный стандарт «Наставничество на рабочем месте» согласно приложению к настоящему приказу.

2. Департаменту труда и социального партнерства Министерства труда и социальной защиты населения Республики Казахстан в установленном законодательством порядке обеспечить:
1) в течение пяти календарных дней после подписания настоящего приказа направление его на казахском и русском языках в Республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения «Институт законодательства и правовой информации Республики Казахстан» Министерства юстиции Республики Казахстан для официального опубликования и включения в Эталонный контрольный банк нормативных правовых актов Республики Казахстан;

2) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Министерства труда и социальной защиты населения Республики Казахстан.


3. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего первого вице-министра труда и социальной защиты населения Республики Казахстан.

4. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Министр
А. Ертаев




бұйрығына қосымша

«Жұмыс орнындағы тәлімгерлік» кәсіптік стандарты»
1-тарау. Жалпы ережелер
1. Кәсіптік стандарттың қолданылу саласы: «Жұмыс орнындағы тәлімгерлік» (бұдан әрі - Кәсіптік стандарты) жұмыс орындарында жұмысшыларды, оқу орталықтарының, колледждердің, жоғары оқу орындарының оқушыларын, кәсіптік практикаларға қатысушыларды, өз біліктілігін арттыратын кәсіпорындардың жаңа жұмыскерлері мен жұмыскерлерін оқытатын кәсіпорындарындар, ұйымдар мамандарының кәсіптік талаптарын сипаттау үшін пайдаланылады.
Кәсіптік стандарт кәсіпорын тәлімгерлерінің қызметін ұйымдастыруға, кәсіпорындардың, ұйымдардың тәлімгерлерін даярлаудың оқу бағдарламасын әзірлеу және жұмыс орнында оқыту тәлімгерлерінің даярлаудың оқу бағдарламасын әзірлеу және жұмыс орнында оқыту тәлімгерлерінің біліктілік тану мақсатында біліктілік бағдарламасын жасау үшін қолданылады. Кәсіпорын тәлімгерінің функциялары мен міндеттерін стандарттау тәлімгердің қаржыландыру кезінде сыйақы алатын еңбек шығындарын аңықтау, сондай-ақ оның қызметін бағалау және жақсарту үшін пайдаланылуы мүмкін.

2. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады:
1) дуальды оқыту – кәсіпорынның, оқу орнының және білім алушының жауапкершілігі тең болған кезде білім беру ұйымдарында оқытуды кәсіпорында жұмыс орындарын ұсына отырып және білім алушыларға өтемақы төлей отырып, өндірістік оқыту мен кәсіптік практиканың міндетті кезеңдерімен ұштастыратын кадрлар даярлау нысаны;

2) жұмыс орнында оқыту – бұл нақты жұмыс ортасында білім алу және құзыреттілікті дамыту (Еуропалық білім қоры, 2018). Оған әдеттегі технологиялық, техникалық, әлеуметтік және экономикалық оқу мазмұны мен жұмыс істеу үшін қажет дағдылар кіреді. Жұмыс орнындағы оқыту әрдайым мамандыққа бағытталған және оқушы мен тәжірибелі маман – практик-белгілі бір қолөнердің шебері арасындағы педагогикалық қатынастар нәтижесінде кәсіптік білімді берумен байланысты;

3) кәсіптік практика – болашақ кәсіптік қызметпен байланысты жұмыстардың белгілі бір түрлерін орындау процесінде теориялық білімді, машықты бекітуге, практикалық дағдылар мен құзыреттерді игеруге және дамытуға бағытталған оқу қызметінің түрі;

4) оқу-өндірістік міндет – бұл тәлімгердің тапсырмасы, оның орындалуы білім алушының құзыретін дамытады және кәсіпорынға пайдалы нақты өндірістік нәтиже береді;

5) өндірістік оқыту – білім беру ұйымдары мен кәсіпорындар, ұйымдар базасында білім алушылардың теориялық білімдерін, практикалық дағдыларын игеруге бағытталған оқыту;

6) өндірістік міндет – бұл өндірістің нәтижесін қамтамасыз ету үшін оқытушыға тәлімгердің тапсырмасы, ал оқыту тапсырманы орындаудыңнақты процесіне енгізілген;

7) өндірістік бейімдеу – жаңа жұмыскерді өндіріс процесіне қосу, нормаларды, қағидаларды, жабдықтары, корпоративтік мәдениетті игеру;

8) тәлімгер – кәсіпорынның (ұйымның) өндіріс немесе қызметтер көрсету саласының технологияларын меңгерген, жұмыс орнында оқытуды, өндірістік оқыту мен кәсіптік практикаға басшылықты жүзеге асыратын білікті жұмыскер.


3. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар қолданылады:
1) БТБА – жұмысшылардың жұмыстары мен кəсіптерінің Бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы;

2) ЭҚЖЖ – экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуші;

3) БА – біліктілік анықтамалығы;

4) ТжКБ – техникалық және кәсіптік білім беру.



2-тарау. Кәсіптік стандарттың төлқұжаты
4. Кәсіптік стандарттың атауы: Жұмыс орнындағы тәлімгерлік.

5. Кәсіптік стандарттың коды: N029.

6. ЭҚЖЖ секциясын, бөлімін, тобын, сыныбын және кіші сыныбын көрсету: «N Әкімшілік және қосалқы қызмет көрсету саласындағы қызмет».
78 Жұмысқа орналастыру саласындағы қызмет.
78.3 Еңбек ресурстарымен (персоналмен) қамтамасыз ету бойынша өзге де қызмет.
78.30 Еңбек ресурстарымен (персоналмен) қамтамасыз ету бойынша өзге де қызмет.
78.30.1 Ұлттық компаниялар құрған ұйымдар қызметінен басқа, еңбек ресурстарымен (персоналмен) қамтамасыз ету бойынша өзге де қызмет.

7. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: жұмыс орнындағы тәлімгердің біліктілігіне қойылатын талаптар сипатталған. Ол жұмыстың күрделілігіне, жауапкершілігіне қарай біліктіліктің үш деңгейіне бөлінеді. Тәлімгердің біліктілігін 4 деңгейіне жаңа жұмысшыларды, оқыту орталықтарының оқушыларын, колледж студенттерін өндірістік дағдыларға оқыту («білікті жұмысшы» даярлық деңгейіне) жатқызылды. Біліктіліктің 5 деңгейінде тәлімгер жұмыс орнында лоқыту орталықтарының оқушыларын, колледж студенттерін («Орта буын маманы» даярлау деңгейіне), жоғары оқу орындарының кәсіптік құзыреттіліктеріне оқытады. Біліктіліктің 6 деңгейінде тәлімгер сарапшы ретінде жоғары оқу орындарының студенттерін, жаңа жұмыскерлер мен біліктілікті арттыратын жұмыскерлерді өндірістік жағдайда оқытады және тәжірибе береді. Жаңа жұмысшылар үшін тәлімгер жұмыс орнында оқытудың алдын-ала кезеңі ретінде өндірістік бейімделудің еңбек функциясын аңықтайды.

8. Кәсіптер карточкаларының тізімі:
1) Жұмыс орнындағы оқыту тәлімгері - СБШ 4-деңгейі;

2) Жұмыс орнындағы оқыту тәлімгері - СБШ 5-деңгейі;

3) Жұмыс орнындағы оқыту тәлімгері - СБШ 6-деңгейі.



3-тарау. Кәсіптер карточкалары
9. Кә­сіп­тің кар­точ­ка­сы «Жұ­мыс ор­нын­да­ғы оқы­ту тә­лім­ге­рі»:
Топ­тың ко­ды:
2379-9
Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
-
Кә­сіп­тің ата­уы:
Жұ­мыс ор­нын­да­ғы оқы­ту тә­лім­ге­рі
СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
4
СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік іш­кі дең­гейі:

БТ­БА, БА, үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:

Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
Бі­лім дең­гейі:
ТжКБ (ор­та дең­гей­де­гі ма­ман)
Ма­ман­дық:
-
Бі­лік­ті­лік:
-
Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
Кә­сіп, бі­лік­ті­лік бой­ын­ша 2 жыл­дан астам өті­лі, ол бой­ын­ша жал­пы ор­та бі­лі­мі бар жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту жүр­гі­зі­ле­ді. 6 ай астам жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту.
Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
Тә­лім­гер­дің дағ­ды­ла­рын, ма­шы­ғын, бі­лі­мін өзді­гі­нен иге­ру. Оқу кур­ста­рын­да, та­ғы­лым­да­ма­лар­да да­яр­лау және бі­лік­ті­лі­гін арт­ты­ру.
Кә­сіп­тің бас­қа ба­ла­ма­лы ата­у­ла­ры:
3115-1-011 - Ме­ха­ник-тә­лім­гер;
3121-1-010 - Элек­тро­ме­ха­ник-тә­лім­гер.
Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
Жа­ңа жұ­мыс­шы­лар­ды, оқы­ту ор­та­лық­та­ры­ның оқу­шы­ла­рын, кол­ледж сту­дент­те­рін («бі­лік­ті жұ­мыс­шы» да­яр­лау дең­гей­іне) өн­ді­рі­стік дағ­ды­лар­ға оқы­ту.
Ең­бек функ­ци­я­лар­дың си­патта­ма­сы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
1. Оқу ор­та­лық­та­ры оқу­шы­ла­рын, кол­ледж сту­дент­те­рін және; жұ­мыс­шы­лар­ды жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту;
2. Жұ­мыс ор­нын­да­ғы оқы­ту нәти­же­ле­рін ба­ға­лау және рә­сім­деу.
Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:

Ең­бек функ­ци­я­сы 1:
Оқу ор­та­лық­та­ры тың­да­у­шы­ла­рын, кол­ледж сту­дент­те­рін және жұ­мыс­шы­лар­ды жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту


Дағ­ды 1:
Кә­сі­по­рын­да­ғы мі­нез-құлық ере­же­ле­рі және тех­ни­ка­лық қа­уіп­сіз­дік жө­нін­де нұс­қа­улық жүр­гі­зу
Ма­шық­тар:
1. Жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту шар­тта­рын анық­тау;
2. Оқу үшін жұ­мыс ор­нын­да ма­те­ри­ал­дар­ды, жаб­дық­тар­ды, құ­рал­дар­ды дай­ын­дау;
3. Оқу үшін жұ­мыс уа­қы­ты мен уа­қы­тын жос­пар­лау;
4. Бі­лім алушы­лар­дың орын­да­уы үшін жұ­мыс опе­ра­ци­я­ла­рын, өн­ді­рі­стік тап­сыр­ма­лар­ды ірік­теу және жос­пар­лау;
5. Ең­бек жағ­дай­ла­ры­мен (жұ­мыс ор­ны, күн тәр­ті­бі және т. б.) ал­ғаш­қы та­ны­су­ды өт­кі­зу;
6. Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы, ең­бек­ті қор­ғау және жұ­мыс ор­нын­да­ғы мі­нез-құлық бой­ын­ша кірі­спе және ба­стап­қы нұс­қа­ма жүр­гі­зу;
7. Қа­уіп­сіз­дік ере­же­ле­рін тү­сі­ну­ді жақ­сар­ту үшін көр­не­кі ма­те­ри­ал­дар­ды (пла­кат­тар, схе­ма­лар, қы­сқа бей­не­лер) пай­да­ла­ну.
Бі­лі­мі:
1. Кә­сі­по­рын­да ду­аль­ды оқы­ту­ды жүр­гі­зу тәр­ті­бі, ұз­ақ­тығы және шар­тта­ры;
2. Оқу ор­ны­ның оқу бағ­дар­ла­ма­сы­ның негіз­гі мә­лі­мет­те­рі;
3. Жұ­мыс ор­ны­ның тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сі және өн­ді­рі­стік опе­ра­ци­я­ла­ры;
4. Өн­ді­ріс та­рихы, дәс­түр­ле­рі, көр­сет­кіш­те­рі және өн­ді­ріс, қыз­мет көр­се­ту­дің тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сі;
5. Кә­сі­по­рын­да, өз жұ­мыс ор­нын­да ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және ең­бек­ті қор­ғау тех­ни­ка­сы­ның ере­же­ле­рі мен та­лап­та­ры;
6. Ти­ім­ді вер­бал­ды және вер­бал­ды емес қа­рым-қа­ты­нас негіз­де­рі;
7. Өз жұ­мыс ор­нын­да тө­тен­ше жағ­дай ке­зін­де­гі іс-қи­мыл рә­сім­де­рі.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Дағ­ды 2:
Жұ­мыс ор­нын­да қа­ра­пай­ым өн­ді­рі­стік тап­сыр­ма­лар­ға, опе­ра­ци­я­лар­ға және ең­бек тә­сіл­де­ріне үй­ре­ту
Ма­шық­тар:
1. Өн­ді­рі­стік оқы­ту мен кә­сіп­тік прак­ти­ка­ның мақ­сат­та­рын ес­ке­ре оты­рып, ағым­да­ғы өн­ді­рі­стік ке­зең­де бі­лім алушы­ға кө­мек­ші, қа­ра­пай­ым­нан күр­де­лі­ге дей­ін, жұ­мыс опе­ра­ци­я­ла­рын, іс-қи­мыл­дар­ды, өн­ді­рі­стік тап­сыр­ма­лар­ды таң­дау;
2. Бі­лім алушы­ға өн­ді­рі­стік тап­сыр­ма­ны орын­дау шар­тта­ры мен тәр­ті­бін көр­се­ту және ай­ту;
3. Негіз­гі эле­мент­тер­ге на­зар ауда­ра оты­рып, опе­ра­ци­я­ны ба­яу қар­қы­н­мен көр­се­ті­ңіз;
4. Оқу­шы­лар­дың опе­ра­ци­я­ны орын­да­удың ал­ғаш­қы әре­кет­те­рі үшін қа­уіп­сіз жағ­дай­лар жа­сау;
5. Ба­қы­лау, ба­қы­лау, қа­жет болған жағ­дай­да тү­зе­ту;
6. Бі­лім алушы­ның өн­ді­рі­стік тап­сыр­ма­ны, жо­ба­ны орын­да­уын ба­ға­лау;
7. Оқу әң­гі­ме­ле­су­ін өт­кі­зу.
Бі­лі­мі:
1. «Айт-көр­сет-жа­сап көр-тек­сер» әді­сі (оқы­ту­ға дай­ын­дық, көр­се­ту және тү­сін­ді­ру, орын­дап кө­ру, қай­та­лау және бе­кі­ту);
2. Оқу әң­гі­ме­ле­рі­нің әді­сі және олар­ды жүр­гі­зу тәр­ті­бі;
3. Оқы­ту­ды же­ңіл­де­те­тін және қиын­да­та­тын жағ­дай­лар;
4. Құ­ра­с­ты­ры­луы және тол­ты­ры­луы ти­іс құ­жат­тар­дың ті­зі­мі мен маз­мұ­ны.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Дағ­ды 3:
Оқы­ты­ла­тын адам­нан ке­рі бай­ла­ныс алу
және ағым­да­ғы оқу нәти­же­ле­рін ба­ға­лау
Ма­шық­тар:
1. Өн­ді­рі­стік тап­сыр­ма­лар­ды орын­дау ке­зін­де оқу­шы­ның нәти­же­ле­рін, мі­нез-құл­қын, іс-әре­кет­те­рін ба­ға­лау және олар­ды жақ­сар­ту бой­ын­ша ке­ңе­стер, ұсы­ны­стар бе­ру;
2. Бі­лім алушы­мен оның нақ­ты нәти­же­ле­рі, іс-әре­кет­те­рі, қиын­дық­та­ры, жағ­дай­ла­ры, туын­да­ған мә­се­ле­ле­рі ту­ра­лы әң­гі­ме­лер жүр­гі­зу және ұсы­ны­стар бе­ру;
3. «Ма­дақ­тау-сын-ма­дақ­тау» әді­сі бой­ын­ша ке­рі бай­ла­ны­сты тұ­жы­рым­дау (оң сәт-өсу ай­ма­ғы - оң сәт);
4. Бі­лім алушы­ның іс-әре­ке­ті­нің негіз­де­рін тү­сі­ну үшін нақ­ты­лай­тын сұ­рақ­тар қою.
Бі­лі­мі:
1. Әң­гі­ме­ле­су тәр­ті­бі мен ке­зең­де­рі;
2. Ке­рі бай­ла­ны­стың құ­рал­да­ры мен тә­сіл­де­рі (жа­з­ба­ша тү­сі­нік­те­ме­лер, ба­қы­ла­у­лар, са­у­ал­на­ма­лар, сұ­рақ­тар, өн­ді­рі­стік оқы­ту күн­де­лік­те­рі, жұ­мыс дәп­тер­ле­рі, ке­рі бай­ла­ныс күн­де­лік­те­рі, өзін-өзі ба­қы­лау дәп­тер­ле­рі және т.б.);
3. Оқы­ту нәти­же­ле­рін, оқу­шы­ның оқу ке­зін­де­гі мі­нез-құл­қын, іс-әре­ке­тін ба­ға­лау әді­сте­рі;
4. Сын­дар­лы ке­рі бай­ла­ны­стың негіз­гі қа­ғи­дат­та­ры (нақ­ты­лы­ғы, уақ­ты­лы­ғы, іс-әре­кет­ке бағ­дар­ла­нуы).
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Ең­бек функ­ци­я­сы 2:
Жұ­мыс ор­нын­да­ғы оқы­ту нәти­же­ле­рін ба­ға­лау және ре­сім­деу


Дағ­ды 1:
Оқы­ты­ла­тын адам­ның нәти­же­ле­рін
қо­ры­тын­ды ба­ға­лау және прак­ти­ка­лық ем­ти­хан ал­дын­да ұсы­ны­стар бе­ру
Ма­шық­тар:
1. Жұ­мыс ор­нын­да­ғы оқы­ту нәти­же­ле­рі бой­ын­ша бай­қау ем­ти­ха­нын неме­се прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма жүр­гі­зу;
2. Ем­ти­хан­ның негіз­гі бө­лім­де­рін, тап­сыр­ма­ла­рын оқы­ты­ла­тын адам­мен ке­лі­су;
3. Оқы­ты­ла­тын адам­ның әре­кет­те­рін ба­ға­лау кри­те­рий­ле­рі көр­се­ті­л­ген ем­ти­хан тап­сыр­ма­сын ба­ға­лау кар­та­сын әзір­леу.
Бі­лі­мі:
1. Оқу ор­нын­да бі­лік­ті­лік ем­ти­ха­нын өт­кі­зу­дің та­лап­та­ры мен тәр­ті­бі, ба­ға­лау әді­сте­рі;
2. Бі­лік­ті­лі­гі, кә­сі­бі, ма­манды­ғы бой­ын­ша ем­ти­хан та­лап­та­ры;
3. Сы­нақ ем­ти­ха­ны­ның, прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­ның мақ­сат­та­ры мен маз­мұ­ны;
4. Объ­ек­тив­ті ба­ға­лау қа­ғи­дат­та­ры­ның негіз­де­рі (бір­жақ­ты­лық­тың бол­мауы, өл­шем­шар­ттар­ға сүй­е­ну);
5. Ем­ти­хан­ның тео­ри­я­лық және прак­ти­ка­лық бө­лі­гін ба­ға­лау өл­шем­шар­тта­ры;
6. Ем­ти­хан про­це­сі мен нәти­же­ле­рін ре­сім­де­у­ге ар­нал­ған жа­з­ба­лар­дың, құ­жат­тар­дың түр­ле­рі.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Дағ­ды 2:
Оқы­ты­ла­тын адам­ға объ­ек­тив­ті мі­нез­де­ме дай­ын­дау
Ма­шық­тар:
1. Фак­ті­лер мен ба­қы­ла­у­лар негі­зін­де оқу­шы­ның іс-әре­ке­тін, мі­нез-құл­қын, оқу-өн­ді­рі­стік нәти­же­ле­рі­нің қар­қы­нын және туын­дай­тын қиын­дық­та­рын объ­ек­тив­ті ба­ға­лау;
2. Бі­лім алушы­ның нәти­же­ле­рін және оның көр­сет­кен қа­си­ет­те­рін жа­з­ба­ша ны­сан­да - пі­кір­де, мі­нез­де­ме­де неме­се ұсы­ным­дық құ­жат­та са­у­ат­ты және құ­ры­лым­дық түр­де көр­се­ту;
3. Си­патта­ма­да қол жет­кі­зі­л­ген нәти­же­лер­ді де, жұ­мысқа де­ген көз­қа­рас­ты да (ең­бек­қор­лық, тәр­тіп­ті­лік, жа­у­ап­кер­ші­лік, ба­ста­ма­шы­лық, қызығ­у­шы­лық) нақ­ты ажы­ра­ту.
Бі­лі­мі:
1. Оқу­шы­ның мі­нез-құл­қы мен нәти­же­ле­рін ба­ға­лау өл­шем­шар­тта­ры, жұ­мыстар­ды орын­дау са­па­сы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар, кә­сі­би дай­ын­дық көр­сет­кіш­те­рі, мі­нез-құлық нор­ма­ла­ры және кор­по­ра­тив­тік стан­дарт­тар;
2. Ре­сми си­патта­ма­лар мен шо­лу­лар­ды дай­ын­дау ере­же­ле­рі мен құ­ры­лым­да­ры, іс­кер­лік стиль­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар, рұқ­сат еті­л­ген тұ­жы­рым­дар, объ­ек­тив­ті­лік және дәлел­ді­лік қа­ғи­дат­та­ры;
3. Бі­лім алушы­ның көр­се­ті­л­ген қа­си­ет­те­рін тал­дау негіз­де­рі, ең­бек­қор­лық­ты, тәр­тіп­ті, жа­у­ап­кер­ші­лік­ті, ба­ста­ма­шы­лық­ты, жұ­мысқа де­ген көз­қа­рас­ты анық­тау тә­сіл­де­рі.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
Мақ­сат­ты бай­ла­ныс және қа­рым-қа­ты­нас дай­ынды­ғы, бі­лім алушы­ға жағ­дай жа­сау, оқу нәти­же­ле­рін объ­ек­тив­ті ба­ға­лау, си­патта­ма­ның шы­найы және негіз­дел­ген маз­мұ­ны, оқы­ту­дың шы­найы және то­лық тал­да­у­ға жа­у­ап бе­ре­ді.
Қыз­мет­ті бей­та­рап және объ­ек­тив­ті ба­ға­лау жан­жал­сыз мі­нез-құлық­ты көр­се­те­ді.
Оқу­шы­мен бай­ла­ныс және қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­рын тү­сі­ну­ді тек­се­ру оқу­шы­ның іс-әре­ке­тін ба­ға­лай­ды, жұ­мыс ор­нын­да­ғы мі­нез-құл­қы мен іс-әре­ке­тіне шы­найы және се­нім­ді қа­рай­ды по­зи­тив­ті аху­ал ту­ды­ра­ды және қол­дай­ды жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту ке­зін­де бі­лім алушы­ға құр­мет­пен қа­рай­ды.
Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
-
СБШ ішін­де­гі бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
СБШ дең­гейі:
Кә­сіп­тің ата­уы:
4
Кә­сіп­тік да­яр­лау жө­нін­де­гі ма­ман­дар.
4
Пер­со­нал­ды оқы­ту және да­мы­ту жө­нін­де­гі кә­сі­би ма­ман­дар.
10. Кә­сіп­тің кар­точ­ка­сы «Жұ­мыс ор­нын­да­ғы оқы­ту тә­лім­ге­рі»:
Топ­тың ко­ды:
2379-9
Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
-
Кә­сіп­тің ата­уы:
Жұ­мыс ор­нын­да­ғы оқы­ту тә­лім­ге­рі
СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
5
СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік іш­кі дең­гейі:

БТ­БА, БА, үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:

Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
Бі­лім дең­гейі:
ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі (қол­дан­ба­лы ба­ка­лаври­ат)
Ма­ман­дық:
-
Бі­лік­ті­лік:
-
Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
1. Ма­манды­ғы, бі­лік­ті­лі­гі бой­ын­ша 2 жыл­дан астам жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту жүр­гі­зе­ді.
2. 1 жыл­дан астам жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту.
3. Бо­луы:
1) Жұ­мыс бі­лік­ті­лі­гі тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік бі­лім бе­ру;
2) ТжКБ ма­ман­дық­та­ры­ның, бі­лік­ті­лік­те­рі­нің сы­нып­та­уы­шын­да жоқ ма­ман­дық­тар, бі­лік­ті­лік­тер бой­ын­ша оқы­ту ор­та­лық­та­рын­да аяқ­тал­ған оқы­ту;
3) ТжКБ жұ­мыс бі­лік­ті­лі­гі­нің кә­сіп­тік құ­зы­рет­те­рі­нің маз­мұ­ны­нан аса­тын бей­ре­сми және ақ­па­рат­тық оқы­ту­дың рас­тал­ған нәти­же­ле­рі.
Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
Тә­лім­гер­дің дағ­ды­ла­рын, ше­бер­лік­те­рін, бі­лім­де­рін өзді­гі­нен мең­ге­ру. Оқу кур­ста­рын­да, та­ғы­лым­да­ма­лар­да дай­ын­дық және бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру.
Кә­сіп­тің бас­қа ық­ти­мал ата­у­ла­ры:
3115-1-011 - Ме­ха­ник-тә­лім­гер;
2171-2-003 - Ба­гер­мей­стер-тә­лім­гер;
2171-2-017 - Ка­пи­тан-тә­лім­гер;
3121-1-010 - Элек­тро­ме­ха­ник-тә­лім­гер.
Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
Оқу ор­та­лық­та­ры тың­да­у­шы­ла­ры­ның, кол­ледж және жо­ға­ры оқу орын­да­ры сту­дент­те­рі­нің кә­сі­би құ­зы­рет­те­рін кә­сі­по­рын­да­ғы жұ­мыс орын­да­рын­да қа­лып­та­сты­ру және да­мы­ту.
Ең­бек функ­ци­я­лар­дың си­патта­ма­сы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
1. Жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту­ды жос­пар­лау;
2. Жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту;
3. Оқы­ту­ды тал­дау, ке­ңес бе­ру, пі­кір және ұсы­ны­стар бе­ру.
Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:

Ең­бек функ­ци­я­сы 1:
Жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту­ды жос­пар­лау


Дағ­ды 1:
Жұ­мыс ор­нын­да­ғы оқы­ту жағ­дай­ла­рын ба­ға­лау және оқы­ту­ды жос­пар­лау
Ма­шық­тар:
1. Жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту шар­тта­ры мен мүм­кін­дік­те­рін анық­тау;
2. Оқу үшін жұ­мыс уа­қы­ты мен уа­қы­тын жос­пар­лау;
3. Бі­лім алушы­лар­дың орын­да­уы үшін жұ­мыс опе­ра­ци­я­ла­рын, өн­ді­рі­стік тап­сыр­ма­лар­ды ірік­теу және жос­пар­лау;
4. Бі­лім алушы­ның бі­лі­мі мен дағ­ды­ла­ры­ның ба­стап­қы дең­гей­іне қа­ра­пай­ым ди­а­гно­сти­ка жүр­гі­зу (ба­қы­лау, әң­гі­ме­ле­су, қы­сқа тест тап­сыр­ма­сы).
Бі­лі­мі:
1. Кә­сі­по­рын­да ду­аль­ды оқы­ту­ды жүр­гі­зу тәр­ті­бі, ұз­ақ­тығы және шар­тта­ры;
2. Оқу ор­ны­ның оқу бағ­дар­ла­ма­сы­ның негіз­гі мә­лі­мет­те­рі;
3. Жұ­мыс ор­ны­ның тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сі және өн­ді­рі­стік опе­ра­ци­я­ла­ры;
4. Жұ­мыс ор­нын­да­ғы ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және ең­бек­ті қор­ғау тех­ни­ка­сы­ның та­лап­та­ры;
5. Пе­да­го­ги­ка­лық жо­ба­лау негіз­де­рі (SMART бой­ын­ша мақ­сат қою).
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Дағ­ды 2:
Оқу бағ­дар­ла­ма­ла­ры және тап­сыр­ма­лар бой­ын­ша бі­лім бе­ру ұй­ы­мы­ның
өкіл­де­рі­мен өза­ра әре­кет­те­су
Ма­шық­тар:
1. Кә­сі­по­рын және оқу ор­ны­ның өкіл­де­рі­мен бі­лім алушы­лар­ды оқы­ту және кә­сіп­тік прак­ти­ка мә­се­ле­ле­рін тал­қы­лау;
2. Кә­сі­по­рын­ның, оның жұ­мыс ор­ны­ның оқу орын­да­ры бағ­дар­ла­ма­ла­ры­ның прак­ти­ка­лық бө­лі­гіне қо­с­қан үле­сін ба­ға­лау;
3. Жұ­мыс ор­нын­да және кә­сі­по­рын­да орын­да­ла­тын оқу-өн­ді­рі­стік тап­сыр­ма­лар­ды құ­ра­с­ты­ру және мы­сал­дар кел­ті­ру;
4. Іс­кер­лік хат ал­ма­су және ком­му­ни­ка­ция дағ­ды­ла­рын мең­ге­ру.
Бі­лі­мі:
1. Ду­аль­ды оқы­ту­ды ұй­ым­да­сты­ру қа­ғи­да­ла­ры;
2. Өн­ді­рі­стік оқы­ту­дың, жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту­дың және кә­сі­би прак­ти­ка­ның ерекше­лік­те­рі;
3. Мау­сым­ды­лық пен өн­ді­рі­стік бағ­дар­ла­ма­ны ес­ке­ре оты­рып, кә­сі­по­рын­да­ғы және жұ­мыс орын­да­рын­да­ғы оқы­ту шар­тта­ры мен мүм­кін­дік­те­рі;
4. Оқу-өн­ді­рі­стік тап­сыр­ма­лар­ды және оқу бағ­дар­ла­ма­ла­рын құ­ра­с­ты­ру­дың мы­сал­да­ры мен тәр­ті­бі.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Ең­бек функ­ци­я­сы 2:
Жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту


Дағ­ды 1:
Кә­сі­по­рын­да­ғы мі­нез-құлық ере­же­ле­рі және тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі бой­ын­ша ақ­па­рат бе­ру және нұс­қа­улық өт­кі­зу
Ма­шық­тар:
1. Кә­сі­по­рын­ның та­рихы, дәс­түр­ле­рі, ере­же­ле­рі, өнім­де­рі, қыз­мет­те­рі, өн­ді­ріс про­це­сі, жұ­мыс ор­ны және күн тәр­ті­бі ту­ра­лы тү­сін­ді­ру және ақ­па­рат бе­ру;
2. Жұ­мыс ор­нын­да және кә­сі­по­рын­да тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі мен ең­бек­ті қор­ғау бой­ын­ша нұс­қа­улық жүр­гі­зу;
3. Оқы­ту­шы­ның дай­ын­дық дең­гей­іне қа­рай ақ­па­рат­ты жет­кі­зу әді­сте­рін бей­ім­деу.
Бі­лі­мі:
1. Кә­сі­по­рын­ның та­рихы, дәс­түр­ле­рі, өн­ді­рі­стік көр­сет­кіш­те­рі, өнім өн­ді­ру және қыз­мет көр­се­ту тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сі;
2. Кә­сі­по­рын­да және жұ­мыс ор­нын­да тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі мен ең­бек­ті қор­ғау та­лап­та­ры және қа­ғи­да­ла­ры;
3. Же­ке қор­ға­ныс құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну, жаб­дық­пен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­лар;
4. Өн­ді­рі­стік про­це­стің ерекше­лі­гі мен мүм­кін тәу­е­кел­дер.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Дағ­ды 2:
Оқы­ты­ла­тын адам­ның ын­та­сын арт­ты­ру
Ма­шық­тар:
1. Оқы­ты­ла­тын адам­ның оқу тап­сыр­ма­ла­рын және жұ­мыс опе­ра­ци­я­ла­рын орын­да­у­ға де­ген қызығ­у­шы­лы­ғы мен эмо­ци­о­нал­ды дай­ынды­ғын қол­дау;
2. Ағым­да­ғы жұ­мыс мақ­сат­та­рын, тап­сыр­ма­ла­рын анық­тау, оқы­ты­ла­тын адам­ның әре­кет­те­рін тал­дау және олар­ды орын­да­ға­ны үшін қол­дау көр­се­ту;
3. Жұ­мыс уа­қы­тын және үзі­лі­стер мен де­ма­лы­сқа бө­лі­не­тін уа­қыт­ты ти­ім­ді жос­пар­лау.
Бі­лі­мі:
1. Жұ­мысқа ке­дер­гі кел­ті­руі мүм­кін оқу­шы­ның эмо­ци­о­нал­ды және пси­хо­ло­ги­я­лық жай- күй­ле­рі­нің кө­рі­ні­сте­рі;
2. Ын­та­лан­ды­ру­дың негіз­гі тео­ри­я­сы (мы­са­лы, Мас­лоу пи­ра­ми­да­сы) және олар­ды жұ­мыс ор­та­сын­да қол­да­ну;
3. Эмо­ци­о­нал­ды кү­ю­дің бел­гі­ле­рі және оның ал­дын алу тә­сіл­де­рі;
4. Оқы­ты­ла­тын адам­ның әре­ке­тін ба­ға­лау және ын­та­лан­ды­ру тә­сіл­де­рі;
5. Жұ­мыс уа­қы­ты мен де­ма­лыс үзі­лі­сте­рі­нің ұз­ақ­тығ­ы­на қа­ты­сты ере­же­лер мен ұсы­ны­стар;
6. Жұ­мыс кү­нін ти­ім­ді жос­пар­лау жө­нін­де­гі ұсы­ным­дар.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Дағ­ды 3:
Жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту және кә­сі­би прак­ти­ка­ны жүр­гі­зу
Ма­шық­тар:
1. Өн­ді­рі­стік оқы­ту мен кә­сі­би прак­ти­ка­ның мақ­сат­та­рын ес­ке­ре оты­рып, оқы­ты­ла­тын адам үшін кө­мек­ші, қа­ра­пай­ым­нан ба­стап күр­де­лі­ге дей­ін­гі өн­ді­рі­стік тап­сыр­ма­лар­ды, жо­ба­лар­ды, жұ­мыс опе­ра­ци­я­ла­рын таң­дау;
2. Өн­ді­рі­стік тап­сыр­ма­ны орын­дау шар­тта­ры мен тәр­ті­бін тү­сін­ді­ру, көр­се­ту және тү­сін­ге­нін тек­се­ру;
3. Қа­жет болған жағ­дай­да ба­қы­лау, қа­да­ға­лау, тү­зе­ту ен­гі­зу және тап­сыр­ма неме­се жо­ба­ның орын­да­луын ба­ға­лау;
4. Оқу әң­гі­ме­ле­рін жүр­гі­зу;
5. Жұ­мыс ор­нын­да­ғы оқы­ту бой­ын­ша ағым­да­ғы жа­з­ба­лар­ды жүр­гі­зу және құ­жат­тау.
Бі­лі­мі:
1. Жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту тех­но­ло­ги­я­ла­ры;
2. Өн­ді­рі­стік оқы­ту­дың төрт ке­зең­ді әді­сі «айт–көр­сет–жа­сап көр–тек­сер» (оқы­ту­ға дай­ын­дық, көр­се­ту және тү­сін­ді­ру, орын­дап кө­ру, қай­та­лау және бе­кі­ту);
3. Ба­ғыт­та­у­шы мәт­ін­дер әді­сі;
4. Оқу әң­гі­ме­ле­рі әді­сі;
5. Әң­гі­ме­лер­дің түр­ле­рі мен жүр­гі­зу тәр­ті­бі: про­бле­ма­лық, кон­суль­та­ци­я­лық, ба­ғыт­та­у­шы;
6. Ағым­да­ғы оқы­ту мен кә­сіп­тік прак­ти­ка­ның мақ­сат­та­ры мен мін­дет­те­рі;
7. Оқы­ту­ға ық­пал ете­тін және ке­дер­гі кел­ті­ре­тін фак­тор­лар;
8. Жа­сау және тол­ты­ру үшін құ­жат­тар­дың тіз­бе­сі мен маз­мұ­ны.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Дағ­ды 4:
Өн­ді­рі­стік оқы­ту­да­ғы жан­жал­дар­дың ал­дын алу және қиын жағ­дай­лар­ды ше­шу
Ма­шық­тар:
1. Қар­сы тұ­ру, да­у­лы мә­се­ле­лер­ді, қа­ты­су­шы­лар ара­сын­да­ғы кел­іс­пе­у­ші­лік­ті анық­тау, ық­ти­мал жан­жал­ды жағ­дай­лар­ды бай­қау және олар­дың се­беп­те­рін бел­гі­леу;
2. Жан­жал­ды неме­се қиын жағ­дай­лар­ды бол­дыр­мау, же­ңу жол­да­рын тал­қы­лау, ұсы­ну және іс­ке асы­ру;
3. Да­у­лар­ды ше­шу үшін бел­сен­ді тың­дау тех­ни­ка­сын қол­да­ну;
4. Жан­жал­дың ушы­ғуы­ның ер­те бел­гі­ле­рін анық­тау.
Бі­лі­мі:
1. Ушы­ғу­дың кө­рі­ну түр­ле­рі, се­беп­те­рі, мүм­кін жол­да­ры, жан­жал­дың ке­зең­де­рі;
2. Тип­тік қай­шы­лық­тар­дың, жан­жал­ды әре­кет­тер­дің мы­сал­да­ры;
3. Жан­жал­ға қа­ты­су­шы­лар­дың мі­нез-құлық түр­ле­рі;
4. Жан­жал­дық жағ­дай­ды бол­дыр­мау, тоқ­та­ту және ең­се­ру мүм­кін­дік­те­рі;
5.Қақ­тығ­ыс­сыз ком­му­ни­ка­ци­я­ның негіз­де­рі.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Дағ­ды 5:
Оқы­ты­ла­тын адам­нан ке­рі бай­ла­ныс алу және ағым­да­ғы оқу нәти­же­ле­рін ба­ға­лау
Ма­шық­тар:
1. Оқы­ты­ла­тын адам­мен оның нақ­ты нәти­же­ле­рі, әре­кет­те­рі, қиын­дық­та­ры, туын­да­ған жағ­дай­ла­ры мен сұ­рақ­та­ры ту­ра­лы әң­гі­ме өт­кі­зу және ұсы­ны­стар бе­ру;
2. Өн­ді­рі­стік тап­сыр­ма­лар­ды орын­дау ба­ры­сын­да оқы­ты­ла­тын адам­ның нәти­же­ле­рін, мі­нез-құл­қын, әре­кет­те­рін ба­ға­лау және олар­ды жақ­сар­ту бой­ын­ша ке­ңес, ұсы­ны­стар бе­ру;
3. Сұ­рақ­тар мен прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар ар­қы­лы ма­те­ри­ал­ды иге­ру­ді тек­се­ру.
Бі­лі­мі:
1. Әң­гі­ме жүр­гі­зу тәр­ті­бі және ке­зең­де­рі;
2. Ке­рі бай­ла­ныс құ­рал­да­ры (жа­з­ба­ша пі­кір­лер, ба­қы­ла­у­лар, са­у­ал­на­ма­лар, сұ­рақ­тар, өн­ді­рі­стік оқы­ту күн­де­лік­те­рі, жұ­мыс дәп­тер­ле­рі, ке­рі бай­ла­ныс күн­де­лік­те­рі, өзін-өзі ба­қы­лау дәп­тер­ле­рі және т.б.);
3. Оқу нәти­же­ле­рін, мі­нез-құлық пен әре­кет­тер­ді ба­ға­лау әді­сте­рі.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Ең­бек функ­ци­я­сы 3:
Оқы­ту­ды тал­дау, ке­ңес бе­ру, пі­кір
және ұсы­ны­стар бе­ру


Дағ­ды 1:
Ем­ти­хан ал­дын­да және бас­қа оқу іс-ша­ра­ла­ры ал­дын­да оқы­ты­ла­тын адам­ға ке­ңес бе­ру
Ма­шық­тар:
1. Жұ­мыс ор­нын­да­ғы оқы­ту нәти­же­ле­рі бой­ын­ша бай­қау ем­ти­ха­нын неме­се прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма жүр­гі­зу;
2. Ем­ти­хан­ның негіз­гі бө­лім­де­рін, тап­сыр­ма­ла­рын оқы­ты­ла­тын адам­мен ке­лі­су;
3. Ба­ға­лау өл­шем­шар­тта­ры көр­се­ті­л­ген ем­ти­хандық тап­сыр­ма­ның ба­ға­лау кар­та­сын неме­се чек-па­ра­ғын әзір­леу.
Бі­лі­мі:
1. Бі­лім бе­ру ұй­ы­мын­да­ғы бі­лік­ті­лік ем­ти­ха­нын өт­кі­зу та­лап­та­ры мен тәр­ті­бі, ба­ға­лау әді­сте­рі;
2. Кә­сіп­ке, бі­лік­ті­лік­ке, ма­ман­дық­қа қой­ы­ла­тын ем­ти­хан та­лап­та­ры;
3. Бай­қау ем­ти­хан­ның және прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­ның мақ­са­ты мен маз­мұ­ны;
4. Ем­ти­хан­ның тео­ри­я­лық және прак­ти­ка­лық бө­лік­те­рін ба­ға­лау кри­те­рий­ле­рі;
5. Ем­ти­хан про­це­сін және нәти­же­ле­рін ре­сім­деу үшін қа­жет­ті жа­з­ба­лар­дың, құ­жат­тар­дың түр­ле­рі.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Дағ­ды 2:
Оқы­ты­ла­тын адам­ға пі­кір, мі­нез­де­ме және оқу нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ұсы­ны­стар дай­ын­дау
Ма­шық­тар:
1. Фак­ті­лер мен ба­қы­ла­у­лар негі­зін­де оқы­ты­ла­тын адам­ның әре­кет­те­рін, мі­нез-құл­қын, оқу-өн­ді­рі­стік нәти­же­ле­рі­нің ди­на­ми­ка­сын және туын­да­ған қиын­дық­та­рын объ­ек­тив­ті ба­ға­лау;
2. Оқы­ты­ла­тын адам­ның нәти­же­ле­рі мен көр­сет­кен қа­си­ет­те­рін са­у­ат­ты әрі құ­ры­лым­ды түр­де жа­з­ба­ша құ­жат­та көр­се­ту (пі­кір, мі­нез­де­ме, ұсы­ным­дық құ­жат);
3. Мі­нез­де­ме­де жет­кі­зі­л­ген нәти­же­лер­ді де, жұ­мысқа де­ген көз­қа­рас­ты (ұқып­ты­лық, тәр­тіп­ті­лік, жа­у­ап­кер­ші­лік, ба­ста­ма­шыл­дық, қызығ­у­шы­лық) де нақ­ты көр­се­ту.
Бі­лі­мі:
1. Оқы­ты­ла­тын адам­ның мі­нез-құл­қын және нәти­же­ле­рін ба­ға­лау өл­шем­шар­тта­ры, жұ­мыс са­па­сы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар, кә­сі­би дай­ынды­ғы­ның көр­сет­кіш­те­рі, мі­нез-құлық нор­ма­ла­ры және кор­по­ра­тив­тік стан­дарт­тар;
2. Ре­сми мі­нез­де­ме мен пі­кір дай­ын­да­удың ере­же­ле­рі мен құ­ры­лы­мы, іс­ке­ри стиль та­лап­та­ры, дұ­рыс тұ­жы­рым­дар, объ­ек­тив­ті­лік пен дәлел­ді­лік қа­ғи­дат­та­ры;
3. Оқы­ты­ла­тын адам­ның көр­сет­кен қа­си­ет­те­рін тал­дау негіз­де­рі, оның ең­бек­қор­лы­ғын, тәр­тіп­ті­лі­гін, жа­у­ап­кер­ші­лі­гін, ба­ста­ма­шыл­ды­ғын, жұ­мысқа де­ген қа­ты­на­сын анық­тау тә­сіл­де­рі.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Дағ­ды 3:
Оқы­ту­ды тал­дау
Ма­шық­тар:
1. Жұ­мыс ор­нын­да­ғы оқы­ту ке­зе­ңін то­лы­ғы­мен ба­ға­лау, тә­лім­гер ре­т­ін­де қол­дан­ған сәт­ті тә­сіл­дер­ді және кез­дескен қиын­дық­тар мен қа­те­лік­тер­ді анық­тау;
2. Ке­ле­сі оқы­ту ке­зе­ңін­де қол­да­ну үшін қа­те­лік­тер­дің ал­дын алу неме­се олар­ды ең­се­ру жол­да­рын әзір­леу;
3. Өзі­нің та­бысты тә­жі­ри­бе­сін бас­қа тә­лім­гер­лер­ге ар­нал­ған қы­сқа ал­го­ритмдер неме­се жады­на­ма­лар тү­рін­де ре­сім­деу.
Бі­лі­мі:
1. Тә­лім­гер­дің қыз­ме­тін тал­дау және өзін-өзі ба­ға­лау әді­сте­ме­сі, ре­флек­сия қа­ғи­дат­та­ры, қа­те­лік­тер­ді анық­тау тә­сіл­де­рі, оқы­ту әді­сте­рі­нің ти­ім­ді­лі­гін тал­дау амал­да­ры;
2. Жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту ке­зін­де кез­де­се­тін тип­тік қиын­дық­тар мен қа­те­лік­тер, тә­лім­гер­лер жиі кез­де­се­тін мә­се­ле­лер, олар­дың се­беп­те­рі және ал­дын алу тә­сіл­де­рі;
3. Оқы­ту про­це­сін жақ­сар­ту және тә­лім­гер­дің әре­кет­те­рін тү­зе­ту әді­сте­рі, өзге­рі­стер­ді жос­пар­лау құ­рал­да­ры, оқы­ту­ды оң­тай­лан­ды­ру тә­сіл­де­рі, оқы­ты­ла­тын адам­мен өза­ра әре­кет­те­су­дің ти­ім­ді­лі­гін арт­ты­ру әді­сте­рі;
4. Әді­сте­ме­лік ма­те­ри­ал­дар­ды ре­сім­деу ере­же­ле­рі, қы­сқа ал­го­ритмдер мен жады­на­ма­лар­ды құ­ры­лым­дау қа­ғи­дат­та­ры.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
Дай­ынды­ғы, бі­лім алушы­дан ке­рі бай­ла­ныс үшін жағ­дай жа­сау, оқы­ту нәти­же­ле­рін объ­ек­тив­ті ба­ға­лау және ұсы­ным­дар­дың маз­мұ­ны, оқу­шы­ның пі­кі­рі­нің шы­найы және негіз­дел­ген маз­мұ­ны, си­патта­ма­ла­ры мен пай­да­лы ұсы­ны­ста­ры, оқы­ту­ды шы­найы және то­лық тал­дау және оның әре­кет­те­рін ба­ға­лау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ті өз мой­ны­на ала­ды.
Оқу­шы­ның іс-әре­ке­тін бей­та­рап және объ­ек­тив­ті ба­ға­лау жан­жал­сыз мі­нез-құлық­ты көр­се­те­ді.
Оқу­шы­мен қа­рым-қа­ты­нас және қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­рын тү­сі­ну­ді тек­се­ру іс-әре­кет­тер­ді ба­ға­лай­ды, оқу­шы­ның жұ­мыс ор­нын­да­ғы мі­нез-құл­қы мен іс-әре­кет­те­ріне шы­найы және се­нім­ді қа­рай­ды.
Өз бе­тін­ше және оқу ор­ны­ның өкіл­де­рі­мен бір­ле­сіп жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту бағ­дар­ла­ма­сын жа­сай­ды, бі­лім алушы­мен өз бе­тін­ше әң­гі­ме жүр­гі­зе­ді және оқу нәти­же­ле­рін ба­ға­лай­ды.
По­зи­тив­ті аху­ал қа­лып­та­сты­ра­ды және қол­дай­ды, жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту ке­зін­де оқу­шы­ға құр­мет­пен қа­рай­ды.
Мақ­сат­ты бай­ла­ныс және қа­рым-қа­ты­нас, тә­лім­гер­лік мо­ти­ва­ция, тә­жі­ри­бе­мен бө­лі­су­ге және бас­қа­лар­дың да­муы­на кө­мек­те­су­ге де­ген ұм­ты­лыс.
Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
-
СБШ ішін­де­гі бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
СБШ дең­гейі:
Кә­сіп­тің ата­уы:
4
Кә­сіп­тік да­яр­лау жө­нін­де­гі ма­ман­дар
4
Пер­со­нал­ды оқы­ту және да­мы­ту жө­нін­де­гі кә­сі­би ма­ман­дар
11. Кә­сіп­тің кар­точ­ка­сы «Жұ­мыс ор­нын­да­ғы оқы­ту тә­лім­ге­рі»:
Топ­тың ко­ды:
2379-9
Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
-
Кә­сіп­тің ата­уы:
Жұ­мыс ор­нын­да­ғы оқы­ту тә­лім­ге­рі
СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
6
СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік іш­кі дең­гейі:

БТ­БА, БА, үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:

Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
Бі­лім дең­гейі:
жо­ға­ры бі­лім (ба­ка­лаври­ат, ма­ман дә­ре­же­сі, ор­ди­на­ту­ра)
Ма­ман­дық:
-
Бі­лік­ті­лік:
-
Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
Жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту­ды жүр­гі­зе­тін кә­сіп, бі­лік­ті­лік бой­ын­ша ке­мін­де 2 жыл тә­жі­ри­бе. Жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту жүр­гі­зу бой­ын­ша ке­мін­де 1 жыл тә­жі­ри­бе.
Фор­мал­ды емес және ин­фор­ма­лы бі­лім­мен бай­ла­ныс:
Тә­лім­гер­дің дағ­ды­ла­рын, ше­бер­лік­те­рін, бі­лім­де­рін өзді­гі­нен мең­ге­ру. Оқу кур­ста­рын­да, та­ғы­лым­да­ма­лар­да дай­ын­дық және бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру.
Кә­сіп­тің бас­қа ба­ла­ма­лы ата­у­ла­ры:
3121-1-010 - Элек­тро­ме­ха­ник-тә­лім­гер;
2171-2-003 - Ба­гер­мей­стер-тә­лім­гер;
2171-2-017 - Ка­пи­тан-тә­лім­гер;
3152-1-003 - Ко­ман­дир-тә­лім­гер.
Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
Жо­ға­ры оқу орын­да­ры­ның сту­дент­те­ріне, жа­ңа жұ­мыс­кер­лер­ге және бі­лік­ті­лі­гін арт­ты­ра­тын жұ­мыс­кер­лер­ге өн­ді­рі­стік жағ­дай­да оқы­ту және тә­жі­ри­бе бе­ру.
Ең­бек функ­ци­я­лар­дың си­патта­ма­сы
Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
1. Жа­ңа жұ­мыс­кер­дің өн­ді­рі­стік бей­ім­де­луі;
2. Жұ­мыс­кер­дің құ­зы­рет­те­рін ба­ға­лау және оқы­ту­ды жос­пар­лау;
3. Жұ­мыс­кер­ді оқы­ту;
4. Жұ­мыс­кер­дің же­ті­стікте­рін және оқы­ту про­це­сін тал­дау;
5. Жо­ға­ры оқу ор­ны сту­ден­тін оқы­ту.
Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:

Ең­бек функ­ци­я­сы 1:
Жа­ңа жұ­мыс­кер­дің өн­ді­рі­стік бей­ім­де­луі


Дағ­ды 1:
Жұ­мыс­кер­ді жұ­мыс ор­та­сы­на ен­гі­зу және қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры­мен та­ны­сты­ру
Ма­шық­тар:
1. Жұ­мыс жағ­дай­ла­ры­мен ба­стап­қы та­ны­сты­ру­ды жүр­гі­зу (жұ­мыс ор­ны, күн тәр­ті­бі және т.б.);
2. Тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі, ең­бек­ті қор­ғау және жұ­мыс ор­нын­да­ғы мі­нез-құлық бой­ын­ша кірі­спе және ба­стап­қы нұс­қа­улық өт­кі­зу;
3. Жұ­мыс­кер­дің ақ­па­рат­ты тү­сі­ну­ін және мең­ге­ру­ін ба­қы­лау, ба­ға­лау және ке­рі бай­ла­ныс бе­ру.
Бі­лі­мі:
1. Ең­бек­ті қор­ғау, тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі және өн­ді­рі­стік нұс­қа­улық та­лап­та­ры, оның ішін­де кірі­спе және ба­стап­қы нұс­қа­улық өт­кі­зу тәр­ті­бі;
2. Жұ­мыс ор­нын ұй­ым­да­сты­ру және ең­бек жағ­дай­ла­ры­ның ере­же­ле­рі, жаб­дық пен құ­рал­дар­ды пай­да­ла­ну, жұ­мыс ре­жим­де­рі, аумақ­та­ғы мі­нез-құлық нор­ма­ла­ры;
3. Жа­ңа жұ­мыс­кер­лер­ге тән тәу­е­кел­дер мен жиі кез­де­се­тін қа­те­лік­тер, олар­ды бол­дыр­мау ша­ра­ла­ры және жұ­мысты қа­уіп­сіз орын­дау тә­сіл­де­рі.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Дағ­ды 2:
Өн­ді­рі­стік тап­сыр­ма­лар­ды және та­лап­тар­ды тү­сін­ді­ру, жұ­мыс­кер­ді олар­ды орын­дау ба­ры­сын­да ба­қы­лау, ке­ңес бе­ру және тү­зе­ту­ші қол­дау көр­се­ту
Ма­шық­тар:
1. Орын­дай­тын тап­сыр­ма ту­ра­лы ақ­па­рат­ты құ­ры­лым­дау және оны нақ­ты, тү­сі­нік­ті, бірм­ән­ді тұ­жы­рым­дар­мен жет­кі­зу;
2. Жұ­мыс­кер­дің нақ­ты әре­кет­те­рін, мі­нез-құлық бел­гі­ле­рін және орын ал­ған жағ­дай­лар­ды кей­ін тал­дау, ке­рі бай­ла­ныс және ке­ңес бе­ру мақ­са­тын­да жүй­е­лі түр­де жа­зып оты­ру;
3. Жұ­мыс­кер­дің әре­кет­те­рін се­нім ат­мо­сфе­ра­сын­да тү­зе­ту, кон­струк­тив­ті қол­дау көр­се­ту және туын­да­ған жағ­дай­лар­да бір­ле­сіп ше­шім із­де­у­ге жәр­дем­де­су.
Бі­лі­мі:
1. Өн­ді­рі­стік тап­сыр­ма­лар­ды орын­дау та­лап­та­ры мен стан­дарт­та­ры, жұ­мыс ал­го­ритмде­рі, дұ­ры­стық өл­шем­шар­тта­ры, рұқ­сат еті­ле­тін ауыт­қу­лар, жиі кез­де­се­тін қа­те­лік­тер;
2. Ком­му­ни­ка­ция тә­сіл­де­рі және ке­рі бай­ла­ныс әді­сте­рі, ақ­па­рат­ты құ­ры­лым­дау жол­да­ры, нақ­ты тү­сін­ді­ру қа­ғи­да­ла­ры, ба­қы­ла­у­лар­ды тір­кеу және олар­ды жұ­мыс­кер­ге дұ­рыс көр­се­ту әді­сте­рі;
3. Әре­кет­тер­ді тү­зе­ту­дің қол­да­у­шы әді­сте­рі, бір­ле­сіп ше­шім із­деу тех­ни­ка­ла­ры және қақ­тығ­ы­стар­дың ал­дын алу тә­сіл­де­рі.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Дағ­ды 3:
Бей­ім­деу қо­ры­тын­ды­ла­рын шы­ға­ру және жұ­мыс­кер­ге ұсы­ным­дар жа­сау
Ма­шық­тар:
1. Жүй­е­лі түр­де жұ­мыс­кер­дің бей­ім­де­лу ке­зе­ңі­нің ба­ры­сы мен нәти­же­ле­рі ту­ра­лы объ­ек­тив­ті де­ректер­ді жи­нау және тал­дау, оның ішін­де мі­нез-құлық фак­ті­ле­рі, тап­сыр­ма­лар­ды мең­ге­ру ди­на­ми­ка­сы және жұ­мыстың орын­да­лу са­па­сы;
2. Жұ­мыс­кер­дің ла­у­а­зым­дық функ­ци­я­лар­ды өзді­гі­нен орын­да­у­ға дай­ынды­ғын, өн­ді­рі­стік тап­сыр­ма­лар­ды мең­ге­ру дең­гей­ін және бел­гі­лен­ген та­лап­тар­ға сәй­кест­і­гін ба­ға­лау;
3. Жұ­мыс­кер­дің одан әрі да­муы­на қа­ты­сты нақ­ты, шы­найы және мақ­сат­ты ұсы­ны­стар тұ­жы­рым­дау, оның ішін­де ба­сым ба­ғыт­тар­ды, қа­жет­ті қа­дам­дар­ды және ти­ім­ді оқы­ту әді­сте­рін анық­тау.
Бі­лі­мі:
1. Ла­у­а­зым­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар, функ­ци­о­нал­дық мін­дет­тер­ді мең­ге­ру көр­сет­кіш­те­рі, са­па және қа­уіп­сіз­дік нор­ма­ла­ры, жұ­мыс ор­та­сы­на сәт­ті бей­ім­де­лу­дің бел­гі­ле­рі;
2. Қыз­мет нәти­же­ле­рін тал­дау және ин­тер­пре­та­ци­я­лау әді­сте­рі, фак­ті­лер­ді жи­нау тә­сіл­де­рі, ба­қы­лау, ба­ға­лау, өзін-өзі есеп бе­ру құ­рал­да­ры, жұ­мыс­кер­дің әл­сіз және кү­ш­ті тұ­ста­рын анық­тау әді­сте­рі;
3. Кә­сі­би да­му жос­пар­лау қа­ғи­дат­та­ры, ұсы­ны­стар­ды тұ­жы­рым­дау тә­сіл­де­рі, оқы­ту іс-ша­ра­ла­ры­ның түр­ле­рі, же­ке да­му тра­ек­то­ри­я­сын құ­ру тәр­ті­бі.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Ең­бек функ­ци­я­сы 2:
Жұ­мыс­кер­дің құ­зы­рет­те­рін ба­ға­лау және оқы­ту­ды жос­пар­лау


Дағ­ды 1:
Жұ­мыс­кер­дің құ­зы­рет дең­гей­ін ба­ға­лау және оқы­ту мақ­са­ты мен жос­па­рын әзір­леу
Ма­шық­тар:
1. Жұ­мыс­кер­дің нақ­ты бі­лім дең­гей­ін, ең­бек дағ­ды­ла­рын және мі­нез-құлық кө­рі­ні­сте­рін ке­шен­ді ди­а­гно­сти­ка­лау (ба­қы­лау, сұх­бат, проб­ный тап­сыр­ма­лар, жұ­мыс нәти­же­ле­рін тал­дау ар­қы­лы);
2. Жұ­мыс­кер­дің дай­ын­дық дең­гей­ін ла­у­а­зым­дық нұс­қа­улық та­лап­та­ры­мен, өн­ді­рі­стік стан­дарт­тар­мен және тап­сыр­ма­лар­ды орын­дау са­па­сы­ның кри­те­рий­ле­рі­мен са­лы­сты­ру;
3. Бі­лім, дағ­ды, тә­жі­ри­бе неме­се мо­ти­ва­ция же­тіс­пе­у­ші­лі­гін анық­тау, олар­дың жұ­мысты орын­да­у­ға әсе­рін ажы­ра­ту;
4. Жұ­мыс функ­ци­я­сы­ның та­лап­та­ры­на және жұ­мыс­кер­дің дай­ынды­ғы­на сәй­кес нақ­ты, өл­ше­не­тін және қол жет­кі­зі­ле­тін оқы­ту мақ­сат­та­рын тұ­жы­рым­дау;
5. Ти­ім­ді оқы­ту әді­сте­рі мен фор­мат­та­рын таң­дау, та­қы­рып­тар мен тап­сыр­ма­лар­ды ке­зең-ке­зе­ңі­мен құ­ры­лым­дау, орын­да­лу ре­тін, мер­зім­де­рін және ба­қы­лау нүк­те­ле­рін бел­гі­леу.
Бі­лі­мі:
1. Кә­сіп­ке, ла­у­а­зым­ға қой­ы­ла­тын бі­лік­ті­лік та­лап­та­ры;
2. Жұ­мыс ор­нын­да және ла­у­а­зым­да та­лап еті­ле­тін құ­зы­рет­тер;
3. Құ­зы­рет­тер­ді ба­ға­лау әді­сте­рі мен кри­те­рий­ле­рі;
4. Жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту­дың әді­сте­рі мен түр­ле­рі;
5. Оқы­ту мақ­сат­та­ры мен жос­пар­ла­рын құ­ру әді­сте­рі;
6. Кә­сі­по­рын­ның негіз­гі құ­зы­рет­тер мо­дель­де­рі.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Дағ­ды 2:
Ма­те­ри­ал­дар­ды дай­ын­дау және оқу-өн­ді­рі­стік, өн­ді­рі­стік, ана­ли­ти­ка­лық, экс­перт­тік тап­сыр­ма­лар­ды
әзір­леу
Ма­шық­тар:
1. Оқы­ты­ла­тын адам­ның қа­жет­ті құ­зы­рет­те­рін қа­лып­та­сты­ру­ға ең қо­лай­лы негіз­гі опе­ра­ци­я­лар­ды және тип­тік жұ­мыс жағ­дай­ла­рын анық­тау;
2. Өн­ді­рі­стік, ана­ли­ти­ка­лық неме­се са­рап­та­ма­лық тап­сыр­ма­ның күр­де­лі­лік дең­гей­ін жұ­мыс­кер­дің дай­ынды­ғы­на сәй­кес бел­гі­леу;
3. Оқы­ту про­це­сін ке­зең­дер бой­ын­ша жо­ба­лау;
4. Де­мон­стра­ци­ядан ба­стап өзді­гі­нен орын­да­у­ға дей­ін­гі ке­зең­де­рі және орын­да­лу шар­тта­ры көр­се­ті­л­ген оқу-өн­ді­рі­стік, өн­ді­рі­стік, неме­се тал­да­ма­лық неме­се са­рап­та­ма­лық тап­сыр­ма­лар­ды құ­ра­с­ты­ру;
5. Құ­зы­рет­ті­лік­ті бір­т­ін­деп арт­ты­ру­ға ар­нал­ған күр­де­лі­лен­ді­рі­л­ген тап­сыр­ма­лар әзір­леу;
6. Жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту ба­ры­сын­да әле­умет­тік осал топ­та­ғы неме­се ерекше қа­жет­ті­лік­те­рі бар жұ­мыс­кер­лер­ге қол­дау көр­се­ту;
7. Нақ­ты өн­ді­рі­стік жағ­дай­лар­ға негіз­дел­ген кей­стер әзір­леу;
8. Қы­сқа нұс­қа­улық­тар мен чек-ли­ст­тер­ді пай­да­ла­на оты­рып, оқы­ты­ла­тын адам­ның дер­бес жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ру.
Бі­лі­мі:
1. Өн­ді­рі­стік про­це­стер мен тех­но­ло­ги­я­лар;
2. Өн­ді­рі­стік тап­сыр­ма­лар түр­ле­рі (кірі­спе, жат­тық­ты­ру, тәу­е­кел­сіз; тә­лім­гер ба­қы­ла­у­ы­мен орын­да­ла­тын; ав­то­ном­ды);
3. Тал­да­ма­лық, са­рап­та­ма­лық тап­сыр­ма­лар­дың түр­ле­рі;
4. Жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту әді­сте­рі (көр­се­ту, ин­струк­таж, жат­тық­ты­ру, қа­те­лер­ді тал­дау);
5. Тап­сыр­ма­лар­ды қою қа­ғи­дат­та­ры: қа­ра­пай­ым­нан күр­де­лі­ге, ба­қы­ла­удан өзді­гі­нен орын­да­у­ға;
6. Тап­сыр­ма ны­сан­да­ры: же­ке және топ­тық; оқу (жат­тық­ты­ру) және өн­ді­рі­стік (нақ­ты);
7. Әр­түр­лі қа­был­дау түр­ле­ріне бей­ім­деу қа­ғи­дат­та­ры.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
Қа­жет ет­пей­ді
Ең­бек функ­ци­я­сы 3:
Жұ­мыс­кер­ді оқы­ту


Дағ­ды 1:
Жұ­мыс­кер­ге то­лық ақ­па­рат бе­ру, тап­сыр­ма­лар­ды (өн­ді­рі­стік, ана­ли­ти­ка­лық, экс­перт­тік) бел­гі­леу және күр­де­лен­ді­ре оты­рып бе­ру
Ма­шық­тар:
1. Жұ­мыс­кер­ге тап­сыр­ма­ның мақ­са­ты мен маз­мұ­нын, орын­дау ере­же­ле­рін, мі­нез-құлық нор­ма­ла­рын және қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­рын нақ­ты тү­сін­ді­ру;
2. Тап­сыр­ма­ны құ­ры­лым­ды түр­де тұ­жы­рым­дау: не орын­дау ке­рек, қан­дай мер­зім­де, қан­дай шар­ттар­да, қан­дай ре­сур­стар­мен және нәти­же­ні қан­дай кри­те­рий­лер бой­ын­ша ба­ға­лау;
3. Бел­сен­ді тың­дау қол­да­ну және жұ­мыс­кер­дің тап­сыр­ма­ны қа­лай тү­сін­ге­нін тек­се­ру;
4. Тап­сыр­ма­лар­дың күр­де­лі­лі­гін ке­зең-ке­зе­ңі­мен арт­ты­ру, кө­ле­мін, жыл­дамды­ғын, жағ­дай­ла­рын қиын­да­ту неме­се жа­ңа эле­мент­тер ен­гі­зу;
5. Ба­қы­лау дең­гей­ін бір­т­ін­деп тө­мен­де­тіп, жұ­мыс­кер­дің дер­бес­ті­гін арт­ты­ру;
6. Тап­сыр­ма­лар­ды бі­рік­ті­ріп, жұ­мыс­кер­ді өза­ра бай­ла­ны­сты про­це­стер­ге, ко­ман­да­лық жұ­мысқа, па­рал­лель опе­ра­ци­я­лар­ға қо­су.
7. Ақ­па­рат кө­ле­мін рет­теу, ша­ма­дан тыс жүк­те­ме бол­дыр­май, ма­те­ри­ал­ды құ­ры­лым­дау;
8. Нақ­ты жұ­мыс тап­сыр­ма­ла­рын орын­да­уды оқы­ту­мен ин­те­гра­ци­я­лау;
9. Қой­ы­л­ған мақ­сат­тар­дың тү­сі­нік­ті, қол­же­тім­ді және өл­ше­не­тін бо­луын қам­та­ма­сыз ету.
Бі­лі­мі:
1. Тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стің опе­ра­ци­я­лар рет­ті­лі­гі, жаб­дық, жұ­мыс ре­жим­де­рі;
2. Өн­ді­рі­сте қол­да­ны­ла­тын цифр­лан­ды­ру тех­но­ло­ги­я­ла­ры, сан­дық бағ­дар­ла­ма­лы бас­қа­ру, жа­сан­ды ин­тел­лект;
3. Тал­да­ма­лық және са­рап­та­ма­лық тап­сыр­ма­лар­ды ше­шу әді­сте­рі
4. Ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық са­рап­та­ма жүр­гі­зу тәр­ті­бі;
5. Эко­ло­ги­я­лық тә­сіл­дер;
6. Тә­лім­гер­лік әді­стер: көр­се­ту, тү­сін­ді­ру, бір­лес­кен орын­дау, өзді­гі­нен жат­тығу, қа­те­лер­ді тал­дау;
7. Ке­зең­дік тә­сіл: қа­ра­пай­ым­нан күр­де­лі­ге, ба­қы­ла­удан дер­бес орын­да­у­ға;
8. Тип­ті қа­те­лер мен тәу­е­кел­дер;
9. Күр­де­лен­ді­ру тә­сіл­де­рі: кө­лем­ді арт­ты­ру, уа­қыт­ты қы­сқар­ту, жағ­дай­ды қиын­да­ту, кө­п­мін­дет­ті­лік, тал­дау және ше­шім қа­был­дау эле­мент­те­рін қо­су.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Дағ­ды 2:
Жұ­мыс­кер­дің оқу-өн­ді­рі­стік, өн­ді­рі­стік, ана­ли­ти­ка­лық, экс­перт­тік тап­сыр­ма­лар­ды орын­да­уын ба­ға­лау
Ма­шық­тар:
1. Тап­сыр­ма нәти­же­сін жұ­мыс­кер­мен ке­лі­сі­л­ген өл­шем­шар­ттар бой­ын­ша ба­ға­лау;
2. Да­мы­ту­шы ке­рі бай­ла­ныс бе­ру, же­ті­стіктер­ді атап өту, қа­те­лер­ді кон­струк­тив­ті тү­зе­ту;
3. Жұ­мыс­кер­ді ын­та­лан­ды­ру, оның про­гре­сін көр­се­ту;
4. Оқы­ту жос­па­рын про­грес­ске қа­рай тү­зе­ту, тап­сыр­ма­лар­ды же­ңіл­де­ту неме­се күр­де­лен­ді­ру.
Бі­лі­мі:
1. Өн­ді­рі­сте­гі са­па стан­дарт­та­ры мен нор­ма­тив­те­рі;
2. Опе­ра­ци­я­лар мен әді­стер­дің дұ­рыс рет­ті­лі­гі;
3. Ба­ға­лау әң­гі­ме­сін жүр­гі­зу тәр­ті­бі;
4. Ба­ға­лау ке­зең­де­рі: ба­қы­лау, жа­зып алу, тал­дау, ке­рі бай­ла­ныс.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Дағ­ды 3:
Жұ­мыс­кер­дің іс-әре­ке­тіне ке­ңес бе­ру және тү­зе­ту
Ма­шық­тар:
1. Жа­сы­рын қиын­дық­тар мен се­нім­сіз­дік­тер­ді анық­тау;
2. Тү­сі­нік­ті, қол­дан­ба­лы ұсы­ны­стар бе­ру;
3. Қа­ғи­да­лар­ды, стан­дарт­тар­ды, қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­рын, са­па өл­шем­шар­тта­рын нақ­ты тү­сін­ді­ру;
4. Прак­ти­ка­лық мы­сал­дар, ана­ло­ги­я­лар кел­ті­ру;
5. Дұ­рыс орын­дау тә­сі­лін көр­се­ту;
6. Қай­та орын­да­уды ұй­ым­да­сты­ру;
7. Ке­рі бай­ла­ны­стың «кон­текст – ба­қы­лау – сал­дар – ұсы­ныс» мо­де­лін қол­да­ну.
Бі­лі­мі:
1. Ке­ңес бе­ру әді­сте­ме­сі, бел­сен­ді тың­дау, нақ­ты­лау сұ­рақ­та­ры;
2. Ви­зу­а­ли­за­ция тә­сіл­де­рі, схе­ма­лар мен көр­не­кі­лік­тер;
3. Қа­те­лер­ді тал­дау әді­сте­рі;
4. Құ­зы­рет­ті­лік­ті да­мы­ту­ға ар­нал­ған күр­де­лен­ді­ру прин­ципте­рі.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Ең­бек функ­ци­я­сы 4:
Жұ­мыс­кер­дің же­ті­стікте­рін және оқы­ту про­це­сін тал­дау


Дағ­ды 1:
Жұ­мыс­кер­дің оқы­ту нәти­же­ле­рін тал­дау және жақ­сар­ту бой­ын­ша ұсы­ны­стар дай­ын­дау
Ма­шық­тар:
1. Қол жет­кі­зі­л­ген нәти­же­лер­ді оқы­ту мақ­сат­та­ры және жос­па­ры бой­ын­ша са­лы­сты­ру;
2. Құ­зы­рет­тер­дің да­му ди­на­ми­ка­сын, дағ­ды­лар­дың, бі­лім­нің және дер­бес­тіктің өсу­ін ба­ға­лау;
3. Жұ­мыс­кер жиі қа­те­ле­се­тін неме­се қиын­дық кө­ре­тін та­қы­рып­тар­ды, тап­сыр­ма­лар­ды, ке­зең­дер­ді анық­тау;
4. Қиын­дық­тар­дың се­беп­те­рін тал­дау: жет­кі­лік­сіз көр­не­кі­лік, ма­те­ри­ал­дың күр­де­лі­лі­гі, уа­қыт­тың же­тіс­пе­уі, әді­сте­ме­нің сәй­кес кел­ме­уі және т.б.;
5. Бағ­дар­ла­ма­ны жақ­сар­ту бой­ын­ша ұсы­ны­стар әзір­леу: ма­те­ри­ал бе­рі­лу ре­тін өзгер­ту, тап­сыр­ма­лар­ды күр­де­лен­ді­ру неме­се же­ңіл­де­ту;
6. Әді­сте­ме­ні же­тіл­ді­ру бой­ын­ша ұсы­ны­стар ен­гі­зу: прак­ти­ка­ны арт­ты­ру ба­қы­лау нүк­те­ле­рін қо­су, қа­те­лер­ді тал­да­уды жүй­е­лі түр­де жүр­гі­зу;
7. Әр­түр­лі дең­гей­де­гі жұ­мыс­кер­лер­ге бей­ім­деу ша­ра­ла­рын ұсы­ну, ма­те­ри­ал­ды қол­же­тім­ді фор­мат­қа бей­ім­деу.
Бі­лі­мі:
1. Кә­сіп, са­нат, бі­лік­ті­лік дең­гейі бой­ын­ша та­лап еті­ле­тін құ­зы­рет­тер, бі­лік­ті­лік та­лап­та­ры;
2. Ба­стап­қы және соң­ғы дең­гей­ді са­лы­сты­ру әді­сте­рі, ол­қы­лық­тар­ды анық­тау тә­сіл­де­рі, нәти­же­лер­дің сан­дық және са­па­лық тал­да­уы;
3. Бі­лім­де­гі, дағ­ды­лар­да­ғы, мо­ти­ва­ци­яда­ғы тип­тік қа­те­лер, сон­дай-ақ ұй­ым­да­сты­ру­шы­лық се­беп­тер;
4. Са­лад­а­ғы үз­дік тә­лім­гер­лік тә­жі­ри­бе­лер, әріп­те­стер­дің кей­сте­рі және са­ла­лық ұсы­ным­дар.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Дағ­ды 2:
Же­ті­стіктер­ді ба­ға­лау, оқу ту­ра­лы есеп, пі­кір, мі­нез­де­ме және ұсы­ны­стар дай­ын­дау
Ма­шық­тар:
1. Жұ­мыс­кер нәти­же­ле­рін оқу бағ­дар­ла­ма­сы­ның та­лап­та­ры­мен, стан­дарт­та­ры­мен және нор­ма­ла­ры­мен са­лы­сты­ру са­лы­сты­ру;
2. Кү­ш­ті жақ­та­рын, мең­ге­рі­л­ген дағ­ды­лар­ды, та­бысты орын­дал­ған тап­сыр­ма­лар­ды, өнім­ді­лік­ті жақ­сар­ту­ды анық­тау;
3. Да­мы­ту ай­мақ­та­рын бел­гі­леу;
4. Мі­нез-құлық­тық құ­зы­рет­ті­лі­гін, жа­у­ап­кер­ші­лік­ті, ба­ста­ма­шыл­дық­ты, ко­ман­да­лық өза­ра әре­кет­те­стікті ба­ға­лау;
5. Жұ­мыс­кер­дің нелік­тен нәти­же­ге қол жет­кіз­ге­нін (же­ке қа­си­ет­те­рі­нің, қол­да­уы­ның, та­бан­ды­лы­ғы­ның ар­қа­сын­да) неме­се оған қол жет­кіз­бе­ге­нін (бі­лім­де­гі ол­қы­лық­тар, ын­та­ның бол­мауы, сырт­қы жағ­дай­лар) тү­сі­ну қа­бі­ле­ті;
6. Мақ­сат­та­рын, маз­мұ­нын, нәти­же­ле­рі мен ұсы­ным­да­рын көр­се­те оты­рып, оқу ту­ра­лы то­лық есеп дай­ын­дау;
7. Мі­нез­де­ме неме­се пі­кір­де кә­сі­би қа­си­ет­тер­ді, же­ті­стіктер­ді, құ­зы­рет дең­гей­ін си­паттау;
8. Әрі қа­рай да­му, қан­дай кур­стар­дан өту ке­рек, кей­ін қан­дай тап­сыр­ма­лар бе­ру ке­рек бой­ын­ша нақ­ты ұсы­ны­стар тұ­жы­рым­дау;
9. Мі­нез­де­ме­лер және пі­кір­лер үшін кә­сі­по­рын­ның стан­дарт­тал­ған фор­ма­ла­рын қол­да­ну.
Бі­лі­мі:
1. Өн­ді­рі­сте­гі са­па стан­дарт­та­ры мен нор­ма­тив­тер;
2. Жұ­мысты орын­да­удың дұ­рыс опе­ра­ци­я­лар рет­ті­лі­гі, әді­сте­рі мен тех­ни­ка­ла­ры;
3. Ба­ға­лау әң­гі­ме­сін өт­кі­зу тәр­ті­бі;
4. Ба­ға­лау ке­зең­де­рі: ба­қы­лау, тір­кеу, тал­дау, ке­рі бай­ла­ныс;
5. Ба­қы­лау әді­сте­рі: те­сттер, сұх­бат, прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар, ба­қы­лау, өзін-өзі ба­ға­лау;
6. Са­лы­сты­ру әді­сте­рі: құ­зы­рет­тер­дің ба­стап­қы дең­гейі мен қол жет­кі­зі­л­ген нәти­же­ні са­лы­сты­ру жол­да­ры;
7. Қа­те­лер­ді тал­дау әді­сте­рі: ауыт­қу­лар­ды жік­теу және ұсы­ным­дар­ды кон­струк­тив­ті ету тә­сіл­де­рі;
8. Мі­нез­де­ме мен пі­кір­дің құ­ры­лы­мы: кү­ш­ті жақ­тар, оқы­ту нәти­же­ле­рі, ұсы­ным­дар;
9. Одан әрі да­мы­ту бағ­дар­ла­ма­ла­ры: іш­кі кур­стар, ке­ле­сі дең­гей­де­гі тә­лім­гер­лік, бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру;
10. Ұй­ым­да­сты­ру­шы­лық мүм­кін­дік­тер: күр­де­лі­рек учас­ке­лер­ге ауы­сты­ру, функ­ци­я­лар­ды ке­ңей­ту, ман­сап­тық өсу.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Дағ­ды 3:
Бі­лік­ті­лік ем­ти­ха­ны­на дай­ын­дау үшін жұ­мыс­кер­ге ке­ңес
бе­ру
Ма­шық­тар:
1. Не қай­та­лау ке­рек, қан­дай жат­тығ­у­лар орын­дау қа­жет еке­нін тү­сін­ді­ре оты­рып ұсы­ны­стар бе­ру;
2. Ем­ти­хан құ­ры­лы­мы мен ке­зең­де­рін тү­сін­ді­ру;
3. Са­па та­лап­та­ры мен қа­уіп­сіз­дік ере­же­ле­рін нақ­ты тү­сін­ді­ру;
4. Сұ­рақ­тар­ға жа­у­ап бе­ру, бел­гі­сіз­дік пен қо­бал­жу­ды азай­ту;
5. Ем­ти­хан жағ­дай­ла­рын мо­дель­деу.
Бі­лі­мі:
1. Кә­сіп­ке, раз­ряд­қа, бі­лік­ті­лік дең­гей­іне қой­ы­ла­тын та­лап­тар;
2. Ба­ға­лау кри­те­рий­ле­рі, уа­қыт нор­ма­ла­ры, са­па та­лап­та­ры, жі­бе­рі­ле­тін қа­те­лер са­ны;
3. Ем­ти­хан тап­сы­ру­ға рұ­сат бе­ру қа­ғи­да­ла­ры;
4. Тип­ті қа­те­лер;
5. Пай­да­лы ма­те­ри­ал­дар: оқу құ­рал­да­ры, он­лайн-кур­стар, іш­кі ба­за.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Ең­бек функ­ци­я­сы 5:
Жо­ға­ры оқу ор­ны сту­ден­тін оқы­ту


Дағ­ды 1:
Кә­сі­по­рын­да оқу іс-ша­ра­сын жос­пар­лау және орын­дау
Ма­шық­тар:
1. Жо­ға­ры оқу ор­ны­ның оқу жос­па­ры­на сәй­кес оқу іс-ша­ра­сы­ның мақ­сат­та­рын, сту­дент қо­ры­тындыс­ын­да қан­дай құ­зы­рет­тер­ді да­мы­туы ти­іс еке­нін тал­дау;
2. Маз­мұ­нын мен мін­дет­те­рін ай­қын­дау, мақ­сат­тар­ға сәй­кес ке­ле­тін өн­ді­рі­стік учас­ке­лер­ді, та­қы­рып­тар­ды және қыз­мет түр­ле­рін таң­дау;
3. Сту­дент үшін кә­сі­по­рын­да­ғы оқу іс-ша­ра­сы­ның жос­па­рын әзір­леу;
4. Кә­сі­по­рын­ның та­рихы, құн­ды­лық­та­ры, дәс­түр­ле­рі мен ере­же­ле­рі ту­ра­лы құ­ры­лым­дал­ған әрі тү­сі­нік­ті мә­лі­мет бе­ру, сту­дент­ті өнім­дер мен қыз­мет­тер­мен, өн­ді­рі­стік про­це­стің ерекше­лік­те­рі­мен, жұ­мыс ор­ны­ның құ­ры­лы­мы­м­ен және күн­де­лік­ті ре­гла­мент­пен та­ны­сты­ру;
5. Сту­дент­ке нақ­ты және қол­же­тім­ді нұс­қа­улық­тар бе­ру, тап­сыр­ма­лар­ды орын­дау тә­сіл­де­рін көр­се­ту, жұ­мыс ба­ры­сын­да оны сүй­е­мел­деу, уақ­ты­лы тү­сін­ді­ру­лер, кон­суль­та­ци­я­лар және тү­зе­ту­ші қол­дау көр­се­ту;
6. Тап­сыр­ма­лар­ды қа­ра­пай­ым ба­қы­ла­удан ба­стап опе­ра­ци­я­лар­ды өз бе­тін­ше орын­да­у­ға дей­ін ке­зең-ке­зе­ңі­мен мең­ге­ру­ді ұй­ым­да­сты­ру;
7. Жос­пар­дың орын­да­луын ба­қы­лау, іл­ге­рі­ле­уді қа­да­ға­лау, қа­жет болған жағ­дай­да тап­сыр­ма­лар­ды тү­зе­ту;
8. Жұ­мыс ор­нын­да оқы­ту ба­ры­сын­да әле­умет­тік тұр­ғы­дан осал және ерекше қа­жет­ті­лік­те­рі бар сту­дент­тер­ге қол­дау көр­се­ту.
Бі­лі­мі:
1. Жо­ға­ры оқу ор­ны­ның оқу жос­па­ры, са­ғат­тар кө­ле­мі, та­қы­рып­тық бө­лім­дер, есеп­ті­лік­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар;
2. Оқу мақ­сат­та­ры, сту­дент қа­лып­та­сты­руы ти­іс құ­зы­рет­тер: бі­лім, бі­лік, жа­у­ап­кер­ші­лік, дер­бес­тік;
Кү­ті­ле­тін нәти­же:
1. Прак­ти­ка бой­ын­ша есеп, кур­стық неме­се ди­плом­дық жұ­мыс, жо­ба­ны қор­ғау, нақ­ты опе­ра­ци­я­лар­ды мең­ге­ру;
2. Прак­ти­ка мен та­ғы­лым­да­ма­лар бағ­дар­ла­ма­ла­ры, күн­де­лік ны­сан­да­ры, өт­кі­зу тәр­ті­бі, тап­сыр­ма­лар­дың маз­мұ­ны;
3. Жұ­мыс ор­нын­да­ғы оқы­ту әді­сте­рі: нұс­қа­ма бе­ру, көр­се­ту, жат­тық­ты­ру, тә­лім­гер­лік, бір­ле­сіп орын­дау.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Дағ­ды 2:
Жо­ға­ры оқу ор­ны­ның мен сту­дент­тің оқу іс-ша­ра­сы­на (кур­стық жұ­мыс, ди­плом­дық жұ­мыс, та­ғы­лым­да­ма және т.б.) қа­ты­сты сұ­ра­ны­сы мен қа­жет­ті­лі­гін тү­сі­ну
Ма­шық­тар:
1. Кә­сі­по­рын­ның оқу іс-ша­ра­ла­ры шең­бе­рін­де сту­дент­тер ти­ім­ді орын­дай ала­тын құ­зы­рет­тер­ге, дағ­ды­лар­ға, зерт­те­улер­ге және тех­но­ло­ги­я­лық мін­дет­тер­ге де­ген қа­жет­ті­лік­те­рін ай­қын­дау;
2. Өн­ді­рі­стік про­бле­ма­лар­ды оқу-өн­ді­рі­стік тап­сыр­ма­лар тү­рін­де тұ­жы­рым­дау (мы­са­лы, ди­плом­дық жұ­мыс та­қы­ры­бын нақ­ты бір мін­дет­ті ше­шу ре­т­ін­де анық­тау);
3. Жо­ға­ры оқу ор­ны­ның оқу жос­пар­ла­рын, прак­ти­ка­ның мақ­сат­та­рын, кур­стық және ди­плом­дық жұ­мыстар­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар­ды, кү­ті­ле­тін нәти­же­лер­ді зер­де­леу;
4. Прак­ти­ка, кур­стық неме­се ди­плом­дық жұ­мыс ба­ста­лар сәт­те сту­дент­тер­де бо­луы ти­іс бі­лім мен дағ­ды­лар дең­гей­ін тү­сі­ну;
5. Оқу мақ­сат­та­ры мен кә­сі­по­рын­ның қа­жет­ті­лік­те­рі ара­сын­да­ғы мүд­де­лер­дің сәй­кест­і­гін анық­тау.
Бі­лі­мі:
1. Кә­сі­по­рын­ның стра­те­ги­я­лық және өн­ді­рі­стік ба­сым­дық­та­ры, кә­сі­по­рын­ға қа­жет жұ­мыс ба­ғыт­та­ры, жо­ба­лар неме­се зерт­те­улер;
2. Сту­дент­тер­дің кү­ші­мен ше­шу­ге бо­ла­тын мә­се­ле­лер;
3. Бо­ла­шақ жұ­мыс­кер құ­зы­рет­те­ріне қой­ы­ла­тын та­лап­тар;
4. Жо­ға­ры оқу ор­ны­ның оқу жос­пар­ла­ры мен бағ­дар­ла­ма­ла­ры, прак­ти­ка­лар­дың, кур­стық және ди­плом­дық жұ­мыстар­дың мақ­сат­та­ры, есеп­ті­лік­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Дағ­ды 3:
Қо­ры­тын­ды жа­сау, есеп, мі­нез­де­ме және сту­дент­ке ұсы­ны­стар дай­ын­дау
Ма­шық­тар:
1. Оқу нәти­же­ле­рін тал­дау, мақ­сат­тар мен нақ­ты же­ті­стіктер­ді са­лы­сты­ру;
2. Сту­дент­ке мі­нез­де­ме неме­се пі­кір дай­ын­дау, мең­гер­ген құ­зы­рет­тер­ді, кү­ш­ті жақ­та­рын және ұсы­ны­стар­ды си­паттау;
3. Бағ­дар­ла­ма­ны, маз­мұн­ды, әді­стер­ді жақ­сар­ту бой­ын­ша ұсы­ны­стар әзір­леу;
4. Қо­ры­тын­ды құ­жат­тар­ды, тә­жі­ри­бе ту­ра­лы есеп­ті, же­ке жос­пар­лар­ды, күн­де­лік­ті тол­ты­ру.
Бі­лі­мі:
1. Тә­жі­ри­бе мақ­сат­та­ры мен кү­ті­ле­тін нәти­же­ле­рі;
2. Жос­пар­дың орын­да­луын тал­дау әді­сте­рі;
3. Жос­пар­дан ауыт­қу се­беп­те­рі;
4. Сту­дент­тің кү­ш­ті жақ­та­рын анық­тау, ба­ста­ма­шыл­ды­ғын, дер­бес­ті­гін, та­быст­а­рын ба­ға­лау әді­сте­рі;
5. Да­муы қа­жет ба­ғыт­тар­ды анық­тау, қо­сым­ша дай­ын­дық­ты та­лап ете­тін қа­те­лер­ді тал­дау.
Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
қа­жет ет­пей­ді
Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
Оқы­ту нәти­же­ле­рі мен жұ­мыс­кер­лер­дің неме­се сту­дент­тер­дің құ­зы­рет­те­рі­нің да­мы­ту үшін же­ке жа­у­ап­кер­ші­лік жо­ға­ры дә­ре­же­сі;
оқы­ту мен өн­ді­ріс­ке бай­ла­ны­сты стан­дарт­ты емес және бел­гі­сіз жағ­дай­лар­да ше­шім қа­был­да­у­ға дай­ын бо­лу;
оқу про­це­сін ұй­ым­да­сты­ру­да­ғы дер­бес­тік, жос­пар құ­ра бі­лу, бағ­дар­ла­ма­лар­ды нақ­ты жағ­дай­лар­ға бей­ім­деу;
жо­ға­ры қа­рым-қа­ты­нас дағ­ды­ла­ры, күр­де­лі нәр­се­лер­ді қа­ра­пай­ым сө­здер­мен тү­сін­ді­ре бі­лу, оқу­шы­лар­дың әр­түр­лі са­нат­та­ры­на тү­сі­нік­ті бо­лу;
оқу­шы­ны құр­мет­теу, оның же­ке ерекше­лік­те­рін, мә­де­ни ай­ыр­ма­шы­лық­та­рын ес­ке­ру;
про­це­сті бас­қа­ру­да­ғы икем­ді­лік, өзге­рі­стер­ге жыл­дам жа­у­ап бе­ру;
жа­ңа­шыл­дық­қа ашық бо­лу, жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лар мен әді­стер­ді мең­ге­ру­ге дай­ын­дық өзін-өзі да­мы­ту, өзі­нің бі­лік­ті­лі­гі мен пе­да­го­ги­ка­лық құ­зы­рет­ті­лі­гін арт­ты­ру­ға ұм­ты­лу;
бі­лім алушы­ның же­ті­стікте­рін ба­ға­ла­уда­ғы кә­сі­би эти­ка, объ­ек­тив­ті­лік, адал­дық;
әле­умет­тік жа­у­ап­кер­ші­лік, бі­лік­ті кадр­лар­ды да­яр­ла­уда­ғы өз рө­лі­нің ма­ңы­зды­лы­ғын тү­сі­ну.
Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
-
СБШ ішін­де­гі бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
СБШ дең­гейі:
Кә­сіп­тің ата­уы:
4
Кә­сіп­тік да­яр­лау жө­нін­де­гі ма­ман­дар.
4
Пер­со­нал­ды оқы­ту және да­мы­ту жө­нін­де­гі кә­сі­би ма­ман­дар.


4-тарау. Кәсіптік стандарттың техникалық деректері
12. Мемлекеттік органның атауы:
Қазакстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қоргау министрлігі.
Орындаушы:
Сафарова С.А. – Еңбек және әлеуметтік әріптестік департаментінің еңбекті нормалау және Ұлттық біліктілік жүйесін дамыту саясаты басқармасының басшысы
E-mail: s.safarova@enbek.gov.kz.
Телефон нөмірі: +7 (717) 274 28 52

13. Әзірлеуге қатысатын ұйымдар (кәсіпорындар):
«Атамекен» ҚР Ұлттық кәсіпкерлер палатасы.
Жоба жетекшісі:
Азамат Бейсенбенов
E-mail: a.beysenbenov@atameken.kz.
Телефон нөмірі: +7 (717) 291 93 27
Орындаушылар:
Марат Исабеков
E-mail: m.issabekov@kazlogistics.kz.
Телефон нөмірі: +7 (717) 260 04 40

14. Кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңес (2025 жылғы 12 қарашадағы хаттама).

15. Кәсіптік біліктілік жөніндегі ұлттық орган (2025 жылғы 23 желтоқсандағы қорытынды).

16. «Атамекен» Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы (2025 жылғы 13 қазандағы ұсыныс).

17. Нұсқа нөмірі және шығарылған жылы: Нұсқа 1, 2026 ж.

18. Болжамды қайта қарау күні: 19.03.2029 ж.



«Жұмыс орнындағы тәлімгерлік» кәсіптік стандартын бекіту туралы
«Кәсіптік біліктілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының 5-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

1. Осы бұйрыққа қосымшаға сәйкес «Жұмыс орнындағы тәлімгерлік» кәсіптік стандарты бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Еңбек және әлеуметтік әріптестік департаменті заңнамада белгіленген тәртіппен:
1) осы бұйрыққа қол қойылған күнінен кейін күнтізбелік бес күн ішінде оны қазақ және орыс тілдерінде ресми жариялау және Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне енгізу үшін Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің «Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жіберуді;

2) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды қамтамасыз етсін.


3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау бірінші вице-министріне жүктелсін.

4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Министр
А. Ертаев