Авиация персоналының біліктілік деңгейін айқындау қағидаларын бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің м.а. 2017 жылғы 31 шілдедегі № 517 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2017 жылғы 31 тамызда № 15600 болып тіркелді.

      Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 15 шілдедегі "Қазақстан Республикасы әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы" Заңының 54-бабының 1-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

      1. Қоса беріліп отырған Авиациялық персоналының біліктілік деңгейін айқындау қағидалары бекітілсін.

      2. Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрлігінің Азаматтық авиация комитеті:

      1) Осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемелекеттік тіркеуді;

      2) осы бұйрық мемлекеттік тіркелген күнінен бастап күнтізбелік он күн ішінде оның қазақ және орыс тілдеріндегі қағаз тасығыштағы және электрондық нысандағы көшірмелерін Қазақстан Республикасы Нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне ресми жариялау және енгізу үшін "Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жіберуді;

      3) осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде оның көшірмелерін мерзімді баспа басылымдарына ресми жариялауға жіберуді;

      4) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

      5) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде осы тармақтың 1), 2), 3) және 4) тармақшаларына сәйкес іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Заң департаментіне ұсынуды қамтамасыз етсін.

      3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму вице-министріне жүктелсін.

      4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасының
Инвестициялар және даму
министрінің міндетін атқарушы
А.Айдарбаев

  Қазақстан Республикасы
Инвестициялар және даму
министрінің міндетін
атқарушының
2017жылғы 31 шілде
№ 517 бұйрығымен бекітілді

Авиациялық персоналдың біліктілік деңгейін айқындау қағидасы
1тарау. Жалпы қағидалары

      1. Осы Авиациялық персоналдың біліктілік деңгейін айқындау қағидасы (бұдан әрі – Қағида) "Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы" 2010 жылғы 15 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының 54-бабы 1-тармағына, Халықаралық азаматтық авиация ұйымы стандарттары мен ұсынымды тәжірибесіне (бұдан әрі - ИКАО) жасалды және авиациялық персоналдың біліктілік деңгейін айқындау тәртібін анықтайды.

      2. Осы Қағидада келесі терминдер мен түсініктер қолданылады:

      1) азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйым – мемлекет жарғылық капиталына жүз пайыз қатысатын, Қазақстан Республикасының азаматтық авиация саласын ұшу қауіпсіздігін және авиациялық қауісіздігін тұрақты дамытуды қамтамасыз етуге бағытталған қызметті жүзеге асыратын акционерлік қоғам ( бұдан әрі - уәкілетті ұйым);

      2) азаматтық авиация облысында біліктілікті беру үшін бағалау (мамандардың біліктілік сәйкесітігін растаушы бағалау) – мамандардың біліктілік деңгейін айқындау және растау мақсатында өткізілетін ,олардың білімдері мен тәжірибелік дағдыларын бағалау және өз бетіндік кәсіби қызметкер рұқсат процедурасы;

      3) авиациялық персоналдың куәлігі - авиациялық персоналдың біліктілігін растаушы құжат;

      4) біліктілік – ұйғарылған деңгейде міндеттерді орындау үшін икемділік, білім және мақсаттардың үйлесімі;

      5) біліктілік белгісі – куәлікте жасалған немесе оның бөлігі болып табылатын, оған қатысы бар жазба, онда ерекше жағдайлар, бұл куәлікке қатысты құқықтар немесе шектеулер көрсетіледі;

      6) біліктілік блогы - бірнеше жекелеген құрамдасулардан тұратын функция;

      7) Білікті тексеру (proficiency check) – ауызша емиханды қоса (егер көзделсе) біліктілік белгілерін ұзарту немесе қайта жаңарту үшін қажетті дағдыларды көрсету;

      8) біліктілік элементі - аясын анық айқындайтын, бастамашы оқиғасы мен аяқталған оқиғаны міндетті білдіретін әрекет және бақыланатын нәтиже;

      9) дайындық және бағалаудың біліктілік жүйесі- нәтижелерге бағалау сипатымен дайындық және бағалау жүйесі, бұл стандарттардың операциялары мен өлшемдерін тиімді орындау стандарттарына ерекше назар, сонымен қатар тиімділіктің белгіленген стандарттары негізінде оқу курсын жасау;

      10) маман - азаматтық авиация саласында кәсіби және/немесе арнайы жайындығы бар жеке тұлға;

      11) тиімділіктің өлшемі- білікті элементтерді көрсету кезінде талап етілетін нәтижелерді қарапайым бағалана баяндалуы және өлшемдерді орындау тиімділігінің талап етілетін деңгейіне қол жетілгенін айқындау үшін қолданылатын өлшемдерді сипаттау;

      12) үміткер- бағалаудан өтуге үміттенуші маман;

      13) үміткердің біліктілік талаптарына жауап беретінін анықтау үшін емтихан алушы пайдаланатын жан - жақты деректер түріндегі нақты ақпарат бар нұсқаулықтарды ( мысалы, шектеулі аясы) бағалау бойынша ( жан-жақты деректерді пайдалану) нұсқаулы сілтемесі;

      14) ұшу ептілігі бойынша емтихан (skill test) – талап етілуі мүмкін ауызша емтихандарды қоса , куәлік немесе бағалауды алу үшін тәжірибелік ептіліктерді көрсету.

      Ескерту. 2-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      3. Авиациялық персоналдың біліктілік деңгейі өзіне келесілерді қосатын біліктілік сынағын өткізу жолымен айқындалады:

      1) сынақтау;

      2) тәжірибелік дағдыларды тексеру.

      Куәліктердің сәйкес білікті белгісін алу, ұзарту үшін білікті талаптармен көзделген барлық алдыңғы процедураларды үміткермен толық аяқтау біліктілік емтиханын өткізудің міндетті шарты болып табылады ( оқыту, тәжірибе жианқтау, тренажерлық дайындық, ұшу дайындығы).

      4. Авиациялық персонал теориялық білім мен практикалық дағдылар деңгейін, сондай - ақ авиациялық персоналдың біліктілік деңгейін анықтау үшін тағайындалған жеке тұлғалар жүргізетін тестілеу немесе кезеңдік тексеру көмегімен Халықаралық Азаматтық авиация ұйымының (бұдан әрі - ИКАО) стандарттарына сәйкес орындалатын функцияларға сәйкес деңгейдегі тілдерді білуін көрсетеді.

      Ескерту. 4-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      5. Үміткерлердің сәйкестігі теориялық білімін сынақтау және тәжірибелік дағдыларын келесілермен тексеріледі:

      1) Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 15 шілдедегі "Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы" заңы;

      2) азаматтық авиация Халықаралық ұйымының (ИКАО) стандарттары және халықаралық тәжірибесінің талаптары.

      6. Авиациялық персоналдың біліктілік деңгейін осы Қағидалардың 3-тарауына сәйкес уәкілетті ұйым тағайындйтын емтихан алушы (бағалаушы) айқындайды.

      Коммерциялық әуе тасымалдарына қатыспайтын жеңіл және аса жеңіл авиацияның авиациялық персоналының біліктілік деңгейін әуе кемелерін пайдаланушыларды біріктіретін коммерциялық емес ұйымдардың тұрақты қолдангыстағы білікті комиссияларымен өткізіледі. Біліктілік комиссиялары өз қызметін осы Қағиданың 1 қосымшасында келтірілген аттестациялық комиссияның қызметі жөніндегі Басшылыққа сәйкес жүзеге асырылады.

      Ескерту. 6-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      7. Теориялық білімдерді сынақтау және тәжірибелік дағдыларды бағалаудың оңды нәтижесі куәлікті беру немесе оның қолданысының мерзімін ұзарту, біліктілік және/немесе арнайы белгілердің мерзімін ұзарту және азаматтық авиация облысында мамандарға біліктілікті беру үшін негіз болып табылады.

      Сынақ/тексерудің аяқталу нәтижелері бойынша емтихан алушы (бағалаушы) үміткердің сәйкестігі/сәйкессіздігі туралы тұжырымды толтырады:

      ӘҚҚК диспетчерлері үшін – осы Қағидаға 2 қосымшаға сәйкес нысан бойынша біліктілік емтиханын өткізу хаттамасы;

      Ұшу экипажының мүшелері үшін - осы Қағидаға 3 қосымшаға сәйкес нысан бойынша ATPL/MPL/TYPE RATING/TRAINING/SKILL TEST AND PROFICIENCY CHECK ON MULTIPILOT AEROPLANES;

      ӘК ТҚ жөніндегі мамандар үшін – осы Қағидаға 4 қосымшаға сәйкес нысан бойынша бағалау парағы/ / Assessment Form .

      8. Емтихан алушы (бағалаушы) 5 қосымша және осы Қағидаға сәйкес емтихан алушының/бағалаушының. (Examiner’s handbook), қызметі жөніндегі басшылаққа сай өз қызметін жүзеге асырады.

2 Тарау. Авиациялық персоналдың біліктілік деңгейін айқындау тәртібі
1. Параграф. Теориялық білімдерді сынақтау

      9. Авиациялық персоналдың куәлігін беру үшін теориялық білімді сынақтау компьютерлерде автоматтандырылған тәсілмен өткізіледі ( әуе кемелеріне техникалық қызмет көрсету мамандарынан басқа).

      Біліктілік, арнайы белгілер үшін кандидаттың теориялық білімін тестілеу, авиациялық персоналдың куәлігін ұзарту компьютерлерде немесе қағаз тасығыштарда автоматтандырылған тәсілмен жүргізіледі.

      Ескерту. 9-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      10. Теориялық білімдерін сынақтаудан өткізу үшін үміткерлер емтихан алушыға (бағалаушыға) келесілерді ұсынады:

      1) осы Қағидаға 6 қосымшаға сәйкес нысанда біліктілік сынақтарын өткізуге өтініш;

      2) арнайы және кәсіби дайындық құжаттарының көшірмелері (салыстыру үшін түпнұсқалары);

      3) жеке басын куәландыратын құжаттың көшірмесі (салыстыру үшін).

      11. Қағиданың 10 тармағында көрсетілген құжаттарды қарау қорытыныдысы бойынша осы Қағидағаның 7 қосымшасына сәйкес нысан бойынша үміткерге тіркеу картасы (бұдан әрі - тіркеу картасы) беріледі.

      12. Сынақтау өткізетін орын - жай сынақтау үдерісіне бейне жазбаны жүргізу үшін бейне бақылау камераларымен жабдықталады.

      13. Үміткерлер сынақтауға тіркеу картасын және жеке басын куәланадыратын құжаттың түпнұсқасын (сәйкестендіру) ұсынған кезде жіберіледі.

      14. Тестілеу кезінде кандидаттар басқа кандидаттармен сөйлеспейді, материалдармен алмаспайды, қағаз, электрондық және өзге де тасымалдағыштардағы ақпаратты пайдаланбайды, үй-жайдан шықпайды, қабылдаушы-таратушы электрондық құрылғыларды (оның ішінде ұялы телефондар мен өзге де электрондық жабдықтарды) пайдаланбайды. Мұндай құрылғылар тестілеу кезінде өшірілуге тиіс.

      Ескерту. 14-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      15. Сынақталушы үміткермен осы Қағиданың 14 тармақ талаптары бұзылған жағдайда, емтихан алушы мұндай үміткердің сынақтау үдерісін тоқтатады және оны сынақ бөлмесінен алыстатады.

      Осы Қағиданың 14 тармағынының талаптарын бұзған үміткерлердің сынақтау нәтижелері жойылады. Сонымен бірге емтихан алушы бір жұмыс күні ішінде, осы Қағиданың 8 қосымшасына сәйкес нысанда авиациялық персоналдың біліктілік деңгейін айқындау Қағидасын бұзушылық туралы акт жасақтайды.

      Бұзушылық туралы акт жасақталған үміткерлер бұзу күніне бастап он екі айдан кейіннен бұрын емес қайтадан сынақтаудан өтеді.

      16. Еңсерілмес күш салдарынан сынақтауды жалғастыруға мүмкінсіздік болған жағдайда, сонымен бірге техникалық кемшіліктердің себебі бойынша сынақтау тоқтатылады.

      Бұл жағдайда осы Қағиданың 9 қосымшаға сәйкес нысан бойынша сынақтаудың процедурасын тоқтату туралы акт жасақталады, ал сынақтау сол күн ішінде басқа уақытта немесе келесі күні сынақтау кестесіне сәйкес өткізіледі.

      17. Берілген уақыт аяқталғаннан кейін сынақтау автоматты түрде аяқталады.

      18. Сынақтаудың дұрыс жауаптарын санау сынақтаудың компьютерлік бағдарламасының көмегімен автоматты түрде жүзеге асырылады.

      19. Сынақтау аяқталғаннан кейін үміткер сынақтаудың нәтижелерімен танысады.

      20. Сынақ тапсырмаларын жасауды және оларды жыл сайын жаңартуды осы Қағидаларға сәйкес уәкілетті ұйым келісім бойынша емтихан алушы (бағалаушы) жүзеге асырады.

      Ескерту. 20-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      21. Теориялық білімді сынақтаудан өтудің бастапқы деңгейі 75% және одан асаны құрайды.

      22. Үміткер мәлімдейтін біліктілігіне байланысты дәрежесі, күрделілігі бойынша бөлінеді.

      23. Теориялық білімді сынақтауынан өту нәтижелері бойынша келесі шешімдердің бірі қабылданады:

      1) сынақтан өтті;

      2) сынақтан өтпеді.

      24. Сынақтаудың оңды нәтижесі негізінде осы Қағидаға 10 қосымшаға сәйкес нысан бойынша сертификат беріледі.

      25. Осы Қағиданың 21 тармағында көрсетілген бастапқы мәннен төмен сынақтау нәтижелерін алған үміткерлер сынақтау өткен күннен бастап он жұмыс күнінен бұрын емес қайтара сынақтауға жіберіледі.

      26. Үш талпыныстан сынақтау тапсыра алмаған үміткерлер теориялық білімді қайтара тапсыру алдында авиациялық оқу орталығында оқытудан өтеді (бұдан әрі - АОО).

      27. Осы Қағиданың 21 тармағында көрсетілген теориялық білімді сынақтаудың (бағалану) бастапқы мәнін өту жағдайында үміткер тәжірибелік дағдылардың бағалануына жіберіледі.

      28. Емтиханды өткізу кезінде емтихан алушы (бағалаушы) келесі ережелерге сүйенеді:

      1) емтихан басталар алдында :

      Сынақтау тәртібі туралы үміткерлерге нұсқау беру өткізіледі;

      Қажетті техникалық құралдар және жұмыс орындарының дайындығын тексеру;

      Қажетті сынақтардың, бақылау парақтарының болуы тексеру;

      Дербес компьютерлермен жабдықталған сынақтау бөлмесінде жұмыс жасайтын пайдаланушылар үшін қауіпсіздік техникасы бойынша нұсқаулықпен үміткерді таныстыру.

      2) емтиханды өтуге кандидат тапсырманы тек емтихан алушының нұсқауы бойынша оқуды және орындауды бастауға болатынын ескертеді. Кандидаттар тест басталғанға дейін оларға қатысты бөлігінде бақылау парақтарын толтырады;

      3) алдын ала нұсқама өткізіледі, Әуелі емтихан алушы (бағалаушы) емтиханды орындау, содан кейін әр тапсырма бойынша үміткерлерге жалпы талаптарды жеткізеді.

      Ескерту. 28-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      29. Емтихан алушы емтихан өткізудің процедураларына қатысты үміткерлердің сұрақтарына жауап береді және оларды мұқият және еркін жұмыс жасауға шақырады. Нұсқама уақыты үміткермен сынақты орындау уақытына кірмейді.

      30. Емтихан кезінде емтихан алушы (бағалаушы) өзін байыпты ұстайды, мұқият, мейірімді болады және көп сөйлемейді. Тест тапсырмасында жауаптың дұрыс таңдалуына қатысты сұрақтарға жауап беруге болмайды.

      Ескерту. 30-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      31. Емтихандарда аяқталған жазбаша жұмыстарды немесе толтырылған сауалнамаларды алғаннан кейін қағаз материалдарды пайдалана отырып, олар емтихан алушыға (бағалаушыға) баға қою үшін дереу қайтарылады. Көп нұсқалы үлгідегі емтихан үлгілік жауап бланкілерін пайдалана отырып өткізілген жағдайда, баға қою оқу құрылғысының көмегімен автоматты немесе жартылай автоматты түрде жүргізіледі.

      Қағаз тасығыштағы сынақтау тапсырмаларын орындау аяқталғаннан кейін емтихан алушы (бағалаушы) сынақтау материалдары мен бақылау парақтарын жинайды. Егер үміткер қандай да болмасын тапсырманы орындауға үлгірмесе, ол жұмысты көрсетілген уақыттан кешіктірмей тапсырады. Қосымша уақыт ұсынылмайды. Тапсырмалары бар барлық парақтарды болуын тексеру қажет. Тапсырмалары және бақылау парақтары бар парақтардың бөлігі болмаған кезде емтихан алушы емтиханды тоқтатады және жұмысты жояды.

      Ескерту. 31-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      32. Емтиханның нәтижелері үміткерлерге сынақтау аяқталған сәттен бастап 10 жұмыс күні ішінде ұсынылады, жалпы нәтижені көрсетумен емтихандардың нәтижелеру туралы хабарламалар, алынған бағлалар туралы мәліметтер, сұрақтарға бұрыс жауаптардың біліміндегі кемшіліктер ұсынылады.

      33. Емтихандарға қатысты барлық қағаз материалдар, компьютерлік жазбалар мұрағаттық істер туралы заңнаманың талаптарына сәйкес сақталады.

      34. Теориялық білімді сынақтаудың және белгіленген талаптарға үміткердің сәйкестік нәтижелері бойынша емтихан алушы (бағалаушы) оны тәжірибелік дағдыларын тексеруге рұқсат туралы шешім қабылдайды.

Параграф 2. Ұшу экипажы мүшелерінің куәліктерін, біліктілік және арнайы белгілерін
алу үшін біліктілік деңгейін айқындау тәртібі

      35. Емтихандарды тапсыру стандарттары:

      1) егер үміткер онда көрсетілген сұрақтардың 75% кем емес дұрыс жауап берсе, емтихан тапсырылды деп саналады;

      2) егер үміткер бірінші емтиханды тапсыруды бастағанда, сол күнтізбелік айды аяқтағаннан кейін 18 айдың ішінде ол барлық сынақ пәндерін табысты тапсырса, тиісті куәлікті немесе рұқсатты алу үшін теориялық пәндер бойынша емтихандар табысты аяқталды деп саналады. Теориялық емтихандарды табысты аяқтағаннан кейін үміткерге бағаларды және тапсырылатын пәндердің әрқайсысы үшін тапсыру талпыныстардың мөлшерін көрсетумен осы Қағидаға 10 қосымшаға сәйкес сертификат беріледі.

      36. Теориялық емтихандарды табысты тапсыру туралы сертификат жарамды:

      1) Жеңіл және аса жеңіл әуе кемелері (бұдан әрі - LAPL және ULAPL) ұшқышының, жеке ұшқыштың (бұдан әрі– PPL) куәлігін алу 24 ай ішінде.

      2) коммерциялық авиация ұшқышының куәлігін, (бұдан әрі - CPL ), аспаптар бойынша ұщуға рұқсат туралы біліктілік белгісін (бұдан әрі - ППП немесе Instrument Rating (бұдан әрі - IR)) ) алу 36 ай ішінде;

      1) және 2) кезеңдер ұшқыш осы Қағиданың 35 тармағы 2) тармақшасына сәйкес теориялық емтихандарды табысты тапсырған күннен бастап есептеледі.

      3) желілік ұшқыштың куәлігін (бұдан әрі-ATPL) алу кезінде теориялық емтихандар төменде көрсетілген күннен бастап 7 жыл ішінде ATPL куәлігін беру үшін күшінде қалады:

      Куәлікте көрсетілген IR біліктілігін алу;

      Тікұшақтар жағдайында - бұл куәлікте көрсетілген тікұшақ пилотының біліктілігін алу.

      37. Теориялық білімді есепке алу:

      1) ATPL деңгейінде теориялық емтиханды тапсырғандар LAPL, ULAPL, PPL, CPL куәліктерін алу, ППП (IR) рұқсат үшін лайықтылар ретінде есепке алынады;

      2) аталған CPL деңгейдегі теориялық емтихандар сол санаттағы әуе кемелерінің LAPL, ULAPL, PPL куәліктерін алу үшін лайықтылар ретінде есепке алынады;

      3) Ұшқышта бар ҰӨЕ (IR) рұқсат немесе АҰЕ(IR) бойынша үміткермен тапсырылған теориялық емтихандар әуе кемелерінің қандай да болмасын кез келген өзге санаты үшін әуе кемелерінің кез келген өзге санаты лайықтылар ретінде есепке алынады;

      4) Ұшқыштың бар куәлігі әуе кемелерінің өзге санатында куәлікті алу үшін теориялық дайындықтың лайықтысы ретінде есепке алынады. Бұл сонымен қатар осы Қағиданың 44 тармағына сәйкес , бұл емтихандардың қолданыс мерзімін есепке ала отырып, әуе кемелерінің қандай да болмасын санаты бойынша куәлікті алу үшін үміткермен табысты тапсырылған теориялық емтихандарға жатады.

      5) LAPL немесе ULAPL беру үшін жалпы қажетті пәндер бойынша теориялық білім әуе кемелерінің басқа санаты (бұдан әрі - ӘК) үшін LAPL немесе ULAPL иесіне толық есептеледі;

      6) LAPL, ULAPL немесе PPL беру үшін әуе кемелерінің басқа санаты үшін куәлік иесі теориялық даярлықтан өтеді және мынадай салаларда тиісті деңгейде теориялық емтихандарды нәтижелі тапсырады:

      ұшу принциптері (тәжірибелік аэродинамика);

      пайдалану процедуралары, ұшу сипаттамалары және жоспарлау (Ұшуды пайдалану жөніндегі нұсқаулық);

      ӘК туралы жалпы білім (ӘК және күштік қондырғы конструкциясы);

      әуе навигациясы;

      7) PPL лицензиясын алу кезінде әуе кемелерінің сол санатындағы LAPL куәлігінің иегеріне толық көлемде теориялық білім курсы және сынақтық талаптар қойылады;

      8) жеңіл ұшақтың LAPL (А) пилотының куәлігін алу үшін, мотопланерге құқықтарды кеңейте отырып, ULAPL(S) планерінде аса жеңіл әуе кемесінің пилоты куәлігінің иесі практикалық дағдылар бойынша емтихан өткізу кезінде емтихан алушыға пайдалану процедуралары, ұшу сипаттамалары мен жоспарлау, ӘК туралы жалпы білімі бойынша теориялық білімнің жеткілікті деңгейін көрсетеді;

      9) Әуе кемелерінің өзге санатында СPL бар, СPL-е үміткер әуе кемелерінің түрлі санаттары үшін СPL оқу жоспарлары арасында анықталған айырмашылықтарға сәйкес бекітілген оқу курсы бойынша өтпелі теориялық дайындықтан өтеді. Үміткер әуе кемелерінің тиісті санаттарына келесі пәндер бойынша осы бөлімде айқындалған теориялық білім бойынша емтихан тапсырады:

      ӘК туралы жалпы білім: Конструкция және жүйелер, Электржабдықтау және электроника, Күштік қондырғы, Апаттық-құтқару жабдығы;

      ӘК туралы жалпы білім: Аспаптық жабдық;

      Ұшақтар немесе тікұшақтардың ұшу сипаттамалары (тиісті жағдайларда);

      Пайдалану процедуралары;

      Ұшу ұстанымдары (аэродинамика);

      10) әуе кемелерінің сол санатында АҰҚ (IR) бойынша ұшуға рұқсат беру үшін тиісті теориялық емтиханды нәтижелі тапсырған СPL кандидатына мынадай пәндер бойынша теориялық білімнің талаптары есептеледі:

      Пайдалану процедуралары;

      метеорология;

      11) әуе кемелерінің басқа санатында ATPL бар ATPL-ге кандидат әуе кемелерінің әртүрлі санаттары үшін ATPL оқу жоспарлары арасында анықталған айырмашылықтарға сәйкес АОО-да аралық теориялық даярлықтан өтеді. Кандидат осы бөлімде анықталғандай, әуе кемелерінің тиісті санаттары үшін келесі пәндер бойынша теориялық емтихандарды тапсырады:

      ӘК туралы жалпы білім: Конструкция және жүйелер, Электржабдықтау және электроника, Күштік қондырғы, Апаттық-құтқару жабдығы;

      ӘК туралы жалпы білім: Аспаптық жабдық;

      Ұшақтар немесе тікұшақтардың ұшу сипаттамалары (тиісті жағдайларда);

      Пайдалану процедуралары;

      Ұшу ұстанымдары (аэродинамика);

      12) CPL(A), үшін тиісті теориялық емтиханды табысты тапсырған ATPL(A) үміткерге "ПВП-Радиобайланыс" пәні бойынша теориялық білімнің талаптары қойылады;

      13) CPL(A) үшін тиісті теориялық емтиханды табысты тапсырған ATPL(A) үміткерге келесі пәндер бойынша теориялық білімнің талаптары қойылады:

      Авиациялық заңнама;

      Ұшу ұстанымдары (тікұшақ);

      ПВП радиобайланыс;

      14) IR(A) рұқсатын алу үшін тиісті теориялық емтиханды табысты тапсырған ATPL(A) үміткерге "ПВП-Радиобайланыс" пәні бойынша теориялық білімнің талаптары қойылады;

      15) АҰҚ (IR (Н) бойынша ұшуға рұқсаты бар, СPL(H) үшін тиісті теориялық емтихандарды нәтижелі тапсырған ATPL(H) кандитатына мынадай пәндер бойынша теориялық білімнің талаптары есептеледі:

      Ұшу ұстанымдары (тікұшақ);

      ПВП радиобайланыс;

      16) Әуе кемелерінің сол санатындағы СPL үшін тиісті теориялық емтиханды тапсырған аспаптар (IR) бойынша ұшуға рұқсатқа үміткерге келесі пәндер бойынша теориялық білімнің талаптары қойылады:

      Адамның мүмкіндіктері және адами фактор;

      метеорология;

      17) көзбен шолып ұшуға рұқсат бере отырып, ATPL(H) үшін тиісті теориялық емтихандарды нәтижелі тапсырған IR(H) тікұшақтар үшін аспаптар бойынша ұшуға рұқсат беруге кандидатқа мынадай пәндерді тапсыру талап етіледі:

      Авиациялық заңнама;

      Ұшуларды жоспарлау және мониторингі;

      радионавигация;

      АҰЕ Радиобайланыс.

      Ескерту. 37-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      38. Үміткерлерге қойылатын өлшемдер:

      1) кандидаттар куәлік немесе біліктілік белгісін алу үшін қажетті теориялық емтихандардың барлық кешенін тапсырады;

      2) үміткерлердің дайындығы үшін жауап беретін АОО ұсыныстарын алғаннан кейін олар теориялық емтихан тапсыруға кіріседі.Емтихандарды тапсырутеориялық оқыту курсы қанағаттанарлықтай аяқталғаннан кейін сол бойда өткізіледі. АОО ұсыныстары 12 ай ішінде жарамды.

      Ескерту. 38-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Параграф 3. Тәжірибелік дағдыларды бағалау

      39. Тәжірибелік дағдыларды бағалау мамандардың жұмыс орындарында, азаматтық авиация ұйымдарыында емтихан алушымен (бағалаушымен) өткізіледі ( тренажерлерда, әуе кемелерінде немесе диспетчердік тұрақтарда).

      40. Тәжірибелік дағдыларды бағалау жазбасы ұшу экипажының мүшелері үшін бағалаудан өткен күннне бастап 1 жылдан кем емес, ӘҚҚК (ОВД) диспетчерлері үшін және әуе кемелеріне техникалық қызмет көсрету мамандары үшін 2 жыл мұрағатталады және сақталады.

      41. Тәжірибелік дағдыларды бағалау кезеңінен өтпеген жағдайда, үміткер аталған бағалаудың қайтара өтуге жіберіледі, сонымен бірге теориялық білімді сынақтау талап етілмейді.

      42. Тәжірибелік дағдыларды бағалаудан өту үшін үміткер ерікті нысанда өтініш береді.

      43. Үміткердің түскен өтініші бойынша емтихан алушы (бағалаушы) емтиханның күнін, уақытын және өтетін орнын белгілейді.

      44. Емтихан алушы ( бағалаушы) үміткер сынақтан өтуге дайын екеніне, барлық тәжірибелік дәрістерден өткеніне, ал жаттығуға тапсырмаларға нұсқаушымен қол қойылғанына көз жеткізеді.

      45. Тәжірибелік дағдыларды бағалау нәтижесі оны берген күннен бастап ұшу экипажының мүшелері үшін бір жыл ішінде , және әуе қозғалысына қызмет көрсету диспетчерлері үшін екі жыл Қазақстан Республикасының барлық аумағында жарамды.

Параграф 4.Тәжірибелік сынақтарды/ біліктілікті тексеруді өткізу, ұшу және тәжірибелік емтихандар.

      46. Куәлікті алуға тәжірибелік емтиханның ең тараған түрі ұшу экипажының мүшелері үшін ұшу емтиханы болып табылады. ӘҚҚК органының диспетчерлері, әуе кемелеріне техникалық қызмет көрсету персоналы және жер үсті персоналы өзге сипаттағы тәжірибелік тексерулерге тартылады.

      47. Ұшу және өзге тәжірибелік емтихандардың негізгі тұжырымдамалары теориялық емтихандардың тұжырымдамаларымен аса ұқсас, алайда оларды өткізудің түрлі нысандары мен әдістері кейбір маңызды және елеулі айырмашылықтарды көрсетеді.

      48. Ұшу және өзге тәжірибелік емтихандар бір емтихан алушымен бағаланады. Тексеру сынақтары жан-жақтылық және бір ізділік қамтамасыз етілетіндей түрде жасалады және талданады: бір түрдегі барлық сынақтаулар неден, қайда, кіммен екеніне және қандай жабдықты( немесе әуе кемесі) пайдаланумен олар өткізілетіне қарамастан стандарталған өлшемдерге сәйкес бағаланады.

      49. Оқу бағдарламасы аясындағы егжей-тегжейлі сынақтаулардың қамтым өлшемі және орындау сынақтауларды жасаудың техникалық талаптарынан басқа келесілерді қосады:

      1) жеке тестінің ең жоғары және ең төменгі ұзақтығы және әрбір тапсырмаға немесе әрбір элементке бөлінетін уақыт. Ең жоғары ұзақтықтың екі аспектісі бар: емтихан алушы тестіні негізсіз созбайды, себебі бұл кандидаттың жұмыс қабілетін әділетсіз төмендетеді және кандидат барлық практикалық міндеттерді орындап, ақылға қонымды уақыт кезеңі ішінде барлық сұрақтарға жауап береді;

      2) кандидаттың ұшу кітапшасын қарау арқылы тәжірибеге қойылатын ең төменгі талаптардың орындалуы тексеріледі;

      3) егер өлшемшарттар сақталмаған болса, тапсырманы орындауға қанша мүмкіндік беріледі және қандай жағдайларда беріледі.

      Бір тапсырмалар (мысалы, ұшудан кейін қозғалтқыштың шартты істен шығуы кезіндегі дұрыс іс-қимылдар) шекті болып саналады және бірінші мүмкіндіктен-ақ, ал басқалары (мысалы, бұрылу кезінде абсолюттік биіктікті ұстап тұру) - бірінші мүмкіндік кезінде өлшемдерден асып кеткен жағдайда қайталап орындағаннан кейін ғана сәтті орындалады. Рұқсат етілген мүмкіндіктердің жалпы санына қатысты шектеу белгіленеді;

      4) емтихан алушы мен кандидаттың барлық кезеңдердегі, әсіресе нақты немесе имитацияланатын авариялық жағдайларға қатысты тиісті рөлі. Ұшу емтихандарын өткізу кезінде әуе кемесінің командирінің кім болуына қатысты ешқандай күмән тумайды және ӘК басқаруды беру/қабылдау процедуралары де түсінікті;

      5) қолданылатын жабдықтың түрі.

      6) талап етілетін бағалаудың түрі.

      Куәлікті алуға сынақтауды өткізу кезінде пайдалану үшін бағалаудың ең лайықты түрі "қорытынды бағалау" болып табылады, оның кезінде дара пайымдалатын қорытынды оқытудың болжамды нәтижелеріне қол жеткізуде үміткерлердің шеберлігін растау немесе растау емес болып табылады;

      7) талдаудың түрі, мазмұны және ұзақтығы.

      Үміткерді сынақтау аяқталғаннан кейін нәтижесі туралы тиісті жағдайларда әлсіз жерлері немесе икемділігің жетпеуі, сонымен бірге өте жақсы орындалған аспектілері туралы ақпараттаған жөн . Емтихан алушыларға қалыптастырушы және диагностикалаушы бағалауды (дайындық туралы пікір) өткізуі орынсыз. Үміткер өз нәтижелеріне өзіндік сынмен қарайды және өткізілген сынақ турады пікір береді;

      8) тәжірибелік дағдылардың емтиханы бойынша емтихан алушының баяндамасы.

      Белгіленетін ақпарат нақтыланады, сондай-ақ егер емтихан алушы уәкілетті ұйымның қызметкері болып табылмаса, нысанды қалай өңдеу керек екені көрсетіледі. Тәжірибелік дағдылардың емтиханы бойынша баяндаманың екінші данасы кандидатқа ұсынылады. Баяндаманың үшінші данасы уәкілетті ұйымға жолданады.

      Ескерту. 49-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Параграф 6. ӘҚҚК диспетчерінің, операторларының тәжірибелік дағдыларын тексеру.

      50. Әуе қозғалысына қызмет көрсету бойынша біліктілік белгісін алу (растау) үшін тәжірибелік дағдыларды тексеру үміткер біліктілік белгісін растайтын немесе алатын диспетчерлік тұрақта өтеді.

      Тәжірибелік дағдыларды тексеру келесі негізгі өлшемдер бойынша өткізіледі:

      1) технологиялық жұмыс және лауазымдық нұсқаулыққа сәйкес функцияларды орындау;

      2) түрлі жағдайлардағы әрекеттердің дұрыстығы және мерзімділігі;

      3) жұмыс үдерісінде ұшулар мен байланысты қамтамасыз етудің қосалқы құралдарын пайдаланудың дұрыстығы;

      4) ұшуларды қамтамасыз ететін және бақылайтын сабақтас тұрақтар, қызметтер және органдардың өзара әрекеттерінің дұрыстығы;

      5) әуежайда және (немесе) жауапкершілік ауданында апатқа түскен әуе кемелеріне көмек көрсету үшін тиісті оргадарға ақпаратты берудің мерзімділігі.

      51. Арнайы біліктілік белгілерін беру үшін (ӘҚҚК, емтихан алушы) тәжірибелік дағдыларды тексеру процедуралары тиісті өлшемдер бойынша өткізіледі және аталған функцияларды орындауда кәсіби маңызды сапаларды айқындайды.

      52. Үміткермен жаңа біліктілік белгісін алу кезінде тексеру өзіне әуе қозғалысына үміткермен қызмет көрсетуді қосады.

      53. Үміткер рұқсатын біліктілік белгісі растайтын немесе алатын диспетчерлік тұрақтың жауапкершілік аймағында әуе қозғалысының төмен белсенділігі (болмауы) жағдайында диспетчердік тренажерде тәжірибелік дағдыларды тексеруден өткізуге рұқсат беріледі.

      54. Өзге біліктілік белгілері ұқсас біліктілік белгілеріне ие емтихан алушымен біліктілік белгіні алуға (растау) үміткерлердің теориялық білімі мен тәжірибелік дағдыларын тексеруге жол беріледі.

      55. Тестілеуді өткізу туралы толық мәлімет әуе қозғалысына қызмет көрсету мамандарының біліктілік деңгейін анықтайтын емтихан алушыларға арналған нұсқаулықта жазылған.

      Ескерту. 55-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Параграф 7. ӘҚҚК диспетчерлерінің біліктілік емтиханын өткізу

      56. ӘҚҚК емтихан алушысы өз қызметін ӘҚҚК мамандарының біліктілік деңгейін айқындау мақсатында келесі жағдайларда жүзеге асырады:

      1) ӘҚҚК диспетчерінің куәлігін үміткермен алу;

      2) ӘҚҚК диспетчерінің куәлігінің қолданысын ұзарту;

      3) Біліктілік және арнайы белгіні беру ( ӘҚҚК куәлігіне енгізу);

      4) Біліктілік және арнайы белгі қолданысының мерзімін ұзарту.

      57. Қазақстан Республикасы көлік және коммуникация Министрінің 2013 жылғы 26 қыркүйектегі №750 бұйрығымен бекітілген авиациялық персоналдың куәлігін беру және қолданыс мерзімін ұзарту Ережесіне сәйкес мақсатта ( Нормативтік құқықтық актілерін мемлекеттік тіркеу Тізілімінде №8782 нөмірімен тіркелген) біліктілік белгілер бөлігінде, бағалаудың белгіленген процедураларын өткізу оларды тиісті біліктілік белгілері үшін ғана куәлікке немесе қолданыс мерзімін ұзартуға бағытталған.

      58. ӘҚҚК емтихан алушысы ол ие болып табылатын сол біліктілік белгілері мен арнайы жазбаларға қатысты ғана бағалау процедураларын жүзеге асырады.

      59. ӘҚҚК диспетчерінің куәлігін алуға бағытталған үміткерлердің теориялық білімі мен тәжірибелік дағдыларын тексеру қандай да болмасын бір біліктілік белгісін беруге бағытталған ұқсас тексерумен қосарласуға жол беріледі және біліктіліктің екі жекелеген процедуаларын міндетті өткізу талап етілмейді.

      ӘҚҚК нұсқаушысының біліктілік белгісін алу үшін тәжірибелік дағдыларды тексеру келесі технологиялық операциялар бойынша жүзеге асырылады:

      Тағылымгердің алдын ала дайындығын ұйымдастыру, жоспарлау және өткізу;

      Тәжірибелік дайындыққа тағылымгердің әзірлігін айқындау;

      Диспетчерлік тұрақта тәжірибелік тағылымдаманы және диспетчердің тренажерда жаттығуларды ұйымдастыру, жоспарлау және өткізу;

      Белгіленген құжаттаманы жүргізу.

      Емтихан алушының біліктілік білімін алу үшін тәжірибелік дағдыларды тексеру келесі технологиялық операциялар бойынша жүзеге асырылады:

      Біліктілік белгісінің тиісті санатты емтиханды өткізуді ұйымдастыру және дайындау;

      Тапсырмаларды орындауға емтихан тапсырушыға нұсқаулық жүргізу және дайындығын айқындау;

      Емтиханды өткізу және емтихан тапсырушының бағасының жан-жақтылығы;

      Белгіленген құжаттаманы жүргізу.

      60. Екі және одан көп біліктілік белгілерді бір мезгілде беруге бағытталған қызметті жүзеге асыруға жол берілмейді.

      61. Куәлік қолданысының және қандай да болмасын бір біліктілік белгінің қолданысының бір мезгілде ұзартылу жағдайлары үшін ӘҚҚК диспетчерлерінің біліктілігін ӘҚҚК Емтихан алушыларымен бағалаудың екі жекелеген процедураларын міндетті өткізу талап етілмейді.

Параграф 8.Әуе кемелеріне техникалық қызмет көрсету жөніндегі мамандардың біліктілік деңгейін айқындау тәртібі

      62. ӘК ТҚ жөніндегі мамандардың бастапқы дайындығы емтихандарының стандарты осы Қағидаға 11 қосымшада баяндалған.

      63. Осы Қағидада ӘК ТҚ жөніндегі маманның куәлігін алуға үміткер ие болатын немесе сондай куәлікке біліктілік белгісін енгізу үшін оның иегерінің құзіреттілік деңгейі айқындалады.

      64. "А", "В1", "В2" и "В3" санатты (санатша) куәліктерін немесе"В1", "В2", "В3", "С" санатты біліктілік белгісін алу мақсатында бастапқы дайындық аяқталғаннан кейін үйренуші сәйкес болуы тиіс базалық білім (индикаторлар) мұндай куәлікке білім деңнейлерімен (1,2 немесе 3) белгіленеді. ӘК түріне оқытудың білім деңгейлерін айқындау , сонымен бірге "А" санатты механиктің мігндеттерін орындау кезінде теориялық бөлігі кезінде 12 қосымшаның 2 тармағымен айқындалатын жіктеу пайдаланылады.

      1) 1 деңгей–оқу пәнінің негізгі элементтерімен танысу, сонымен бірге үміткер тиісті:

      Оқу пәнінің базалық элеменеттерімен танысуға;

      Жалпы сөздер мен мысалдарды пайдалан отырып, оқу пәнінің қарапайым сипатын беру қабілеттілігіне;

      Оқу пәні үшін сипатты терминдерді пайдалану қабілеттілігіне;

      2) 2 деңгей – оқу пәнінің теориялық және тәжірибелік аспактілері бойынша жалпы білім және бұл білімді қолдану қабілеттілігі, сонымен бірге үміткер қабілетті болуға тиісті:

      Оқу пәнінің теориялық негіздерін түсінуге;

      Мысалдар келтіру қажет жерде пайдаланылатын оқу пәнінің жалпы сипатын беруге;

      Оқу пәнін сипаттау кезінде оларды физикалық заңдармен байланыстыра отырып, математикалық формулаларды пайдалануға;

      Оқу пәнін сипаттау кезінде нобайларды, суреттер және сызбаларды оқи және түсіне білуге;

      Егжей-тегжейлі процедураларды қолдана отырып, тәжірибеде өз білімін пайдалану;

      3) 3 деңгей – оқу пәнінің теориялық және тәжірибелік аспектілерінің тереңдетілген білімі және логикалық және сантарапты мәнерде білімнің жекелеген элементтерін қолдану, сонымен бірге үміткер тиісті:

      Оқу пәнінің теориясын және өзге оқу пәндерімен өзара байланысты білуге;

      Теориялық негіздер және сипатты мысалдарды пайдалана отырып, оқу пәнін жан жақты сипаттау қабілеттілігіне;

      Оқу пәніне қатысты математикалық формулаларды түсіну және пайдалану қабілеттілігіне;

      Оқу пәнін сипаттаушы нобайларды, суреттер және сызбаларды оқи және түсіне, дайындай білуге;

      Өндірушінің нұсқауларын пайдалана отырып, өз білімін тәжірибеде қолдана білуге;

      Түрлі көздерден алынған өз әрекеттерінің нәтижелерін және өлшем шамаларын түсіну және қажеттілік кезінде өз әрекеттерін түзету қабілеттілігіне.

      65. әуе кемелерінің ұшу жарамдылығын ұстаумен айналысатын авиациялық персонал емтихандарының стандарты өзіне келесілерді қосады:

      1) ӘК ТҚ жөніндегі мамандардың бастапқы дайындығы емтихандарының стандарты осы Қағидаға 12 қосымшада баяндалған.

      66. ӘК түріне бастапқы дайындық және оқыту , тиісті емтихандар, қажеттілік кезінде бағалау аяқталғаннан кейін білім алушыға әр табысты игерілген модуль немесе ӘК түрі/қозғалтқыш үшін"Recognition Certificate" тану сертификаты беріледі, сонымен бірге ӘК игерілген түрі және қозғалтқыш бойынша сертификаттағы жазба қабылданған халықаралық қысқартуларға сәйкес болады. Емтихан арқылы маманмен табысты игерілген модулдерді сертификатта көрсетумен"А", "В1", "В2", "В3" санаттары бойынша бастапқы дайындықтың бағдарламасын табысты игеру нәтижелері бойынша бірыңғай сертификат беруге рұқсат беріледі.

      67. Емтиханда әр қайтара қайта тапсыру өту ұпайынан асатын қол жетілген нәтижеге қарамастан "75%" нәтиже сертификаттағы жазбаға әкеледі.

Параграф 9. Бағалау нәтижелеріне шағымдану тәртібі

      68. Бағалау нәтижелеріне шағымдану туралы аппеляциялық өтініш (бұдан әрі – өтініш) осы Қағидаларға 13-қосымшаға сәйкес нысан бойынша шағымдану себептерін негіздей отырып уәкілетті ұйымға беріледі.

      Ескерту. 68-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      69. Өтініш және емтихан материалдары ( сынақтау нәтижелері бойынша аппеляция үшін- жауаптарымен сынақ сұрақтары; тәжірибелік дағдыларды бағалаудың нәтижелері бойынша аппеляция үшін- тәжірибелік дағдыларды бағалаудың бейне-аудижазбалары (қажеттілік кезінде) үміткермен Бағалау нәтижелерін алған күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей беріледі.

      70. Аппеляциялық өтініш комиссия мәжілісінде қаралады.

      71. Комиссия өтініштерді қарау бойынша отырыстарды уәкілетті ұйымда өтініш тіркелген күннен бастап жиырма екі жұмыс күні ішінде өткізеді.

      Ескерту. 71-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      72. Комиссия шешімінің үзіндісі оны қарағаннан кейін келесі жұмыс күні үміткерге беріледі.

3 тарау. Авиациялық персоналдың біліктілік деңгейін айқындайтын жеке тұлғаларды тағайындау тәртібі

      73. Емтихан алушы (бағалаушы) оны тағайындау үшін жеке тұлға уәкілетті ұйымға мыналарды ұсынады:

      1) ерікті нысандағы өтініш;

      2) Қазақстан Республикасы көлік және коммуникация Министрінің "Авиациялық персоналдың куәлігі берілетін тұлғаларға қойылатын біліктілік талаптарын бекіту туралы" ( Нормативтік құқықтық актілерін мемлекеттік тіркеу Тізілімінде №7058 нөмірімен тіркелген) 2011 жылғы 13 маусымдағы №362 бұйрығы және Қазақстан Республикасы көлік және коммуникация Министрінің "Авиациялық персоналдың біліктілік деңгейін айқындауға құқығы бар жеке тұлғаларға қойылатын Біліктілік талаптарын бекіту туралы" ( Нормативтік құқықтық актілерін мемлекеттік тіркеу Тізілімінде №8786 нөмірімен тіркелген) 2013 жылғы 28 қыркүйектегі №763 бұйрығына сәйкес біліктілік деңгейін растаушы (қолдау) құжаттар.

      Ескерту. Сонымен бірге емтихан алушының (бағалаушы) қызметін ұзарту үшін міндетті шарт авиациялық персоналды екі біліктілілк тексеруден кем емес жыл сайынғы негіздегі орындау болып табылады;

      3) Осы Қағиданың 14, 15 қосымшаларына сәйкес нысандар бойынша әуе кемелері ұшу экимажының мүшелеріне қызмет көрсету диспетчерлері және операторлары үшін ұсыныс, осы Қағиданың 16 қосымшасына сәйкес әуе кемеліне техникалық қызмет көрсету жөніндегі мамандардың жеке деректері.

      Ескерту. 73-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      74. Өтініш берушінің біліктілік талаптарына сәйкестігін бағалау құжаттарды алған күннен бастап жиырма жұмыс күні ішінде комиссиямен өткізіледі.

      Комиссия құрамына уәкілетті ұйымның лауазымды тұлғалары, сондай – ақ азаматтық авиация саласының персоналы (қазіргі емтихан алушылар (бағалаушылар) кіреді.

      Комиссия мүшелерінің санды құрамы тақ және жеті адаман кем емес болуы қажет. Комиссияны комиссия төрағасы, оның болмауы уақытында төрағаның орынбасары басқарады, Комиссияның шешімі комиссия мүшелерінің жалпы санынан көпшілік дауыспен қабылданады және комиссия мүшесі болып табылмайтын комиссия хатшысымен жасақталатын хаттамамен ресімделеді. Хаттамаға аталған мәжіліске қатысқан комиссияның барлық мүшелерімен қол қойылады.

      Дауыстар теңдігі кезінде төрағаның даусы шешімді болып табылады. Комиссияның шешімі жалпы саннан мүшелердің 2/3 ( үштен екі) болуы кезінде құзіретті.

      Комиссия төрағасы, ал оның болмаған жағдайында төраға орынбасары комиссия қызметіне басшылық етеді, комиссия мәжілістеріне төрағалық етеді, жұмысты жоспарлайды және оның шешімдерін іске асыруға жалпы бақылауды жүзеге асырады.

      Ескерту. 74-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      75. Бағалау осы Қағиданың 73 тармағына сәйкес ұсынылған құжаттар негізінде өтініші берушінің қатысуымен өткізіледі.

      Комиссия отырысы басталғанға дейін екі жұмыс күнінен кем емес мерзімде уәкілетті ұйым өтініш берушіге оның басталу күні мен уақыты туралы ақпаратты қамтитын ерікті нысандағы ресми хабарламаны жолдайды.

      Ескерту. 75-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      76. Осы Қағиданың 73 тармағына ұсынылған құжаттардың сәйкессіздігі жағдайында өтініш комиссияның теріс шешімі негізінде қаралмайды және бас тарту себептерін көрсетумен өтінішті алған күннен бастап жиырма жұмыс күні ішінде қайтаруға жатады.

      77.Тағайындадағы бас тарту үшін негіз болған себепті жою жағдайында өтініш беруші осы Қағидамен көзделген тәртіпте өтініш береді.

      78. Емтихан алушыны (бағалаушыны) тағайындауды үш жылдан аспайтын мерзіммен барлық өкілеттіліктерді көрсете отырып, осы Қағидаларға 17–қосымшаға сәйкес нысан бойынша тиісті құжатты бере отырып, комиссияның оң шешімі негізінде уәкілетті ұйым жүзеге асырады.

      Тағайындаған емтихан алушы (бағалаушы) туралы мәлімет уәкілетті ұйымның сайтында орналастырылады.

      Ескерту. 78-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      79. Емтихан алушының (бағалаушының) құзіреттілігі өтініш берушінің өтініші бойынша толықтай немесе жекелей шектеледі, нұсқаулық рұқсаттың қолданыс мерзімі аяқталған жағдайда емтихан алушының құзіреттілігі үзіледі, қажеттілік кезінде нұсқаулық рұқсат комиссияның шешімімен оның аяқталу күнінен бастап бір айдан аса мерзімге созылуы мүмкін.

      80. Теориялық білімді (License knowledge test) тестілеу және/немесе тәжірибелік дағдыларды (License Skill (Proficiency) Check) бағалау кезінде авиациялық персоналдың куәлігін (бұдан әрі-куәліктер) беру немесе ұзарту, сондай-ақ қатар біліктілік белгісінің қолданыс мерзімін ұзарту мақсатында емтихан алушы уәкілетті ұйымның атынан әрекет етеді.

      Ескерту. 80-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      81. Теориялық білімді тестілеу және/немесе тәжірибелік дағдыларды бағалау жүргізу үшін бөгде кәсіпорындарға азаматтық авиация ұйымының емтихан алушысын (бағалаушыны) уәкілетті ұйым тартқан кезде емтихан алушы (бағалаушы) тарту кезеңінде ол жұмыс жасайтын азаматтық авиация ұйымымен еңбек қатынасын сақтайды.

      Ескерту. 81-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      82. Теориялық білімді тестілеуді (бағалауды) жүзеге асыратын авиациялық оқу орталықтарының емтихан алушысында (бағалаушысында) қолданыстағы куәліктердің, біліктілік белгісінің және медициналық сертификаттың болуы талап етілмейді.

      Бұл ретте емтихан алушылардың аталған санатын авиациялық персоналды кәсіби даярлаудың іске асырылатын бағдарламаларының бағыттары бойынша уәкілетті ұйым тағайындайды.

      Ескерту. 82-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      83. Құзіреттілік мерзімінің ұзарту үшін емтихан алушы (бағалаушы) кәсіби деңгейді ұстау бағдарламасы бойынша оқытудан және тәжірибелік дағдыларды тексеруден өтеді.

      84. Талап етілген біліктілігі бар емтихан алушысы (бағалаушы) болмаған жағдайда, теориялық білімді тестілеуді және тәжірибелік дағдыларды бағалауды жүргізу үшін уәкілетті ұйым өлшемшарттары бойынша ұқсас біліктілігі бар маманды бекітеді. Мұндай бекіту келесі жағдайда беріледі:

      1) Қазақстан Республикасында әуе кемесінің жаңа түрін игеру;

      2) шектеулі, толықтырылмайтын мөлшері бар және қазіргі уақытта өндірілмейті әуе кемелерінің түрлерін пайдалану;

      3) ол үшін бірде бір адамда емтихан алушының рейтингі жоқ ерекше өндірістегі әуе кемесін пайдалану;

      4) әуе қозғалысымен басқарудың немесе диспетчерлік тұрақтың жаңа секторын енгізу.

      Ескерту. 84-тармаққа өзгеріс енгізілді – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      85. теориялық білім осы Қағидамен көзделген тәртіпте емтихан алушымен (бағалаушы) тексеріледі.

      86. Емтихан алушы емтихан қабылдау жүргізілетін пән бойынша алдыңғы емтихан кезеңінде ол нұсқаушы болған үміткердің біліктілігін бағалауды өткізе алмайды.

  Авиациялық персоналдың
біліктілік деңгейін айқындау
Қағидасына
1 Қосымша

Аттестациялық комиссияның қызметі жөніндегі басшылық
1. Жалпы қағидалар.

      1. Біліктілік деңгейін айқындау бойынша әуе кемелерінің пайдаланушыларын біріктіретін коммерциялық емес ұйымның біліктілік комиссиясы туралы осы Қағида және коммерциялық әуе тасымалына қатыспайтын жеңіл және аса жеңіл авиацияның авиациялық персоналының куәлігіне біліктілік және арнайы белгілерді енгізу.

      2. Біліктілік комиссиясы әуе кемелерін біріктіретін коммерциялық емес ұйымның тұрақты қолданыстағы органы болып табылады.

      3. Комиссияның негізгі міндетті келесілердің кезінде азаматтық авиацияның жеңіл және аса жеңіл авиациясының авиациялық персоналында теориялық білім және тәжірибелік дағдылар деңгейін айқындау болып табылады:

      Куәліктерді беру (ұзарту);

      Куәліктерге біліктілік және арнайы белгілерді енгізу ( ұзарту, растау).

      4. Комиссия мамандардың кәсіби даярлығының деңгейін бағалау Қағиданың жан – жақтылығы және сақталуы үшін толық жауапкершілік атқарады.

      5. Емтихандар және біліктілік тексерулерін өткізу кезінде авиациялық персоналдың кәсіби даярлығының деңгейін бағалау мамандықтары бойынша жіктеуге сәйкес және емтихан алушылардың бұл мақсат үшін құзіреттілігіне ие комиссия мүшелерімен жүзеге асырылады.

      6. Комиссия жұмысының жалпы басшылығын оның басшысы жүзеге асырады.

      7. Комиссияның құрамы Қазақстан Республикасы азаматтық авиациясы Комитетімен келісім бойынша тиісті біліктілігі және функцияларды жүзеге асыру үшін мамандығы бойынша тәжірибесі бар коммерциялық емес ұйымның басшысымен бекітіледі:

      Басшы және комиссия орынбасары- жоғары авиациялық білімі , басшылық лауазымда кем дегенде 5 жыл тәжірибесі бар болуы тиіс;

      Комиссия мүшелері – арнайы авиациялық білімі, кем дегенде 3 жылдан кем емес жұмыс тәжірибесіне болуы тиіс;

      8. Авиациялық персоналдың куәліктеріндегі қол қоюлар авиациялық персоналға жатады: комиссия басшысына, оның болмауы уақытында оның орынбасарларына.

2 тарау. Комиссияның өкілеттіліктері және функциялары.

      9. Уәкілетті ұйымға комиссия отырысының хаттамасы мен тексеру нәтижелері бар құжаттарды кейіннен жолдай отырып, куәліктерді беруге (қолданылу мерзімін ұзарту) азаматтық авиация ұйымдарынан, сондай-ақ жеке тұлғалардан келген тексеру нәтижелері бар ұсыныстар мен құжаттарды қарау.

      Ескерту. 9-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      10. Авиациялық мамандардың жоғалған, жарамсыз куәліктерін қалыпқа келтіруге, мерзімі өткен куәліктердің қолданыс мерзімін ұзартуға ұсынған материалдарды қарау және шешімдер шығару.

      11. Авиациялық персоналдың куәлігіне жазбамен білікті және арнайы белгілерді беру (ұзарту).

      12. Құжаттарды, ақпараттық хаттарды, куәліктерді берудің реттеуші ережесін өңдеу, біліктілік белгілерін, авиациялық персоналдың өзіндік ұшуларына рұқсаттарды беру.

      13. Комиссия жұмысын ұйымдастыру туралы ақпаратты тарату ( коммерциялық емес ұйымдардың сайтында орналастыру).

      14. Комиссияның шағын комиссиясының мүшелер құрамын іріктеу ( теориялық емтихан алушысы, ұшу жөніндегі емтихан алушысы, техникалық емтихан алушы).

      15. Тиісті куәлікті беру, олардың қолданыс мерзімін ұзарту, өзіндік жұмысқа рұқсат, тиісті біліктілік белгісін алу және біліктілікті растау кезінде теориялық білім және тәжірибелік дағдылар деңгейін тексеру бойынша емтихандарды (сынақтауды) ұйымдастыру және өткізу.

      16. Авиациялық мамандар куәліктерінің тізілімін жүргізу, іс-қағаздарын жүргізу.

3 тарау. Комиссия басшысының міндеттері және құқықтары.

      17. Комиссия басшысы міндетті:

      Өңдеуді ұйымдастыруға және авиациялық персоналға куәліктерді берудің тәртібіне қатысты нормалар мен ережелерді сақтауды жүзеге асыруға.

      Куәліктерді беруге қатысты талаптарды, ұшу құрамы , әуе кемелеріне техникалық қызмет көрсету жөніндегі мамандардың біліктілігін тексеруді сақтауды қамтамасыз етуге.

      18. Комиссия басшысы жұмысты ұйымдастыру және комиссия жұмысына бақылауды қамтамасыз ету үшін жауапкершілік атқарады.

  Авиациялық персоналдың
біліктілік деңгейін
айқындау Қағидасына
2 Қосымша
Нысан

№______ БІЛІКТІЛІК ЕМТИХАНЫН ӨТКІЗУ ХАТТАМАСЫ
(ӘҚҚК диспетчері және операторы)
____________________________________________________________________
(азаматтық авиация ұйымының атау)
____________________________________________________________________
(өтініш берушінің ата тегі)

      Туған жылы, күні _____________ 8 Лауазымы_________________________________

      Емтиханның мақсаты _____________________________________________________

      (біліктілік белгісінің, рұқсаттың түрі)

1 бөлім. Теориялық дайындық

Пән/модуль

Сұрақтар

Жауаптар

Емтихан алушының тұжырымы





























      Емтихан алушының шешімі ________________________________________________

      (қабылданған шешім)

      __________________________________________________________________________

      __________________________________________________________________________

      __________________________________________________________________________

      __________________________________________________________________________

      Емтихан алушы ____________________________________________________________

      (лауазымы, қолы, ата тегі)

      "____"_______________________20___ж.

      Өтініш беруші _______________ _________________ ________________

      ( қолы)       (Ата тегі)            (Күні)

2 бөлім. Тәжірибелік дағдылар

біліктілігі: ӘҚҚК диспетчері

Технологиялық операциялар

Ескертулер

Емтихан алушының тұжырымы

Кезекшілікті қабылдау және тапсыру



ӘҚҚК белгіленген ережелерін сақтау (ұшуларды жоспарлау)



Басшы құжаттардың талаптарын сақтау



Жұмыс технологиясы және радиоалмасу ережелерін сақтау



Радитехникалық құралдар және авиациялық электр байланысын пайдалану



Сабақтас қызметтердің өзара әрекеттері



Белгіленген құжаттаманы жүргізу



      Емтихан алушының шешімі _________________________________________________

      (қабылданған шешім)

      __________________________________________________________________________

      __________________________________________________________________________

      __________________________________________________________________________

      __________________________________________________________________________

      Емтихан алушы ____________________________________________________________

      (лауазымы, қолы, ата тегі)

      "____"_______________________20___ж.

      Өтініш беруші _______________ ________________________________

      (қолы)       (Ата тегі (болса))       (Күні)

  Авиациялық персоналдың
біліктілік деңгейін
айқындау Қағидасына
3 Қосымша
Нысан

ATPL/MPL/TYPE OR СLASS RATING/TRAINING/ SKILL TEST AND PROFICIENCY CHECK ON
MULTIPILOT AEROPLANES ұшу экипажының мүшелері үшін

Ұшуды тексеру акті ‐ өтініш және есеп:
Ұшқыштың куәлігі, ұшақтың түрі (TR) немесе сыныбы(CR) бойынша біліктілік белгілері, жаттығулар, икемділіктерін(Skill Test) және біліктіліктерін(Proficiency check) тексеру

Үміткердің тегі:

Әуе кемесі:

SE-SP:H ME-SP:H
SE-MP:HME-MP: H

Үміткердің аты:

Өтініш берушінің қолы:

Пайдалану:

SP

MP


Куәліктің түрі:

Мазмұны:

Тraining record:


ТR:


Куәліктің №


Skill Test:


CR:


IR:



Берген мемлекет:


Proficiency check:



1

ӘК түрі және сыныбы юойынша теориялық дайындық , кезеңде орындалған

бастап:

аралығы:

В:

бағасы:

Ең аз 75%

Сертификаттың түрі және нөмірі:

Басшының қолы:

Ата тегі (бас әріптермен):

2

Тренажер (FSTD)

FSTD (ұшақтың түрі):

Үш немесе одан көп білік :иә

жоқ


Пайдалануға дайын

FSTD өндіруші:

Қозғалыс немесе жүйе:

Визуалдау: иә

жоқ


FSTD оператор:

Сәйкестендіру коды:

Басқарудың жалпы уақыты:

Аэродромдағы аспаптар бойынша кірулер, биіктігі, MDAнемесе MDH шешімдерді қабылдау:

Орны, күні, уақыты:

Лицензияның түрі және нөмірі:


түрі бойынша нұсқаушы

сыныбы бойынша нұсқаушы

Нұсқаушының қолы:

Ата тегі (бас әріптермен):

3

Ұшу жаттығуы: ӘК

тренажерде

( ZFTT үшін)


ӘК түрі:

Тіркеу №:
 

Ұшу уақыты:

Самғаулар:

Қонулар:
 

Аэродром (самғаулар, кірулер, қонулар):

Самғау уақыты:

Қону уақыты:

Орны және уақыты:

Куәліктің түрі және нөмірі:


түрі бойынша нұсқаушы

сыныбы бойынша нұсқаушы

Нұсқаушының қолы:

Ата тегі (бас әріптермен):

4

Skill Test Proficiency check

Ұшу дайындығы деңгейін тексерудің егжей-тегжейі:

Аэродром:

Жалпы уақыты:

Самғау уақыты:

Қону уақыты:

тапсырды

Тапсыра алмады

Неге тапсыра алмады, себебі:

Орны және күні:

FSTD немесеӘК тіркеу:

Емтихан алушы сертификатының №:

Куәліктің түрі және нөмірі:

Емтихан алушының қолы:

Ата тегі (бас әріптермен):

  Авиациялық персоналдың
біліктілік деңгейін
айқындау қағидаларына
4-қосымша
  Нысан

Бағалау парағы / Assessment Form

      Ескерту. 4-қосымша жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      Тәжірибелік тағылымдаманы бағалау (On the Job Training) / OJT Assessment

Aircraft Type:
ӘК түрі

Training Duration:
Оқытудың ұзақтығы

Company Location and Approval Nr:
Компанияның орналасуы және оның сертификатын мақұлдау нөмірі

Trainee Name:
Білім алушының аты

Date and Place of Birth:
Туған жылы, күні және орны

KC Staff number:
компаниядағы сәйкестендіру нөмірі

License Nr. And
Type:
Куәлік нөмірі және оның санаты

OJT Supervisor(s) Name/ OJTсупервайзерінің аты:

OJT Supervisor Stamp / OJT супервайзерінің мөртаңбасы:

OJT Assessor Name:
OJT бағалаушысының аты

Date of Assessment:
Бағалау күні

OJT Assessor Stamp:
OJTбағалаушысының мөртаңбасы


Есептер және нұсқауларды пайдалану / Use reports&indications

Білім алушы қолжетімді есептер мен нұсқауларды оқиды / Trainee reads the available reports and indications

Пікірлер / Comments:

Білім алушы есептер мен нұсқауларды нақты түсіндіре алады (кеңес беруші басшылықты ашады/келеңсіздіктерді шешу басталғанға дейін дұрыс әрекеттерді алдын ала қабылдайды)/ Trainee interprets the reports and indications correctly (Opens proper manuals/takes right actions to start the problem solving process)


Құжаттаманы іздеу және қоллану / Find&Use documentation

Білім алушы MEL дұрыс сілтемені тексереді / Trainee consults the correct MEL reference

Пікірлер / Comments:

Білім алушы MEL сәйкес ұшып шығуларды дұрыс түсіндіреді / Trainee makes the correct interpretation on dispatch according MEL

Білім алушы бұзылу және ақаулықтарды бойынша тиісті процедураларды табады / Trainee finds proper trouble shooting procedure

Білім алушы бұзылу және ақаулықтарды іздеу бойынша басшылықты, ӘК ТҚ бойынша басшылықты , тиісті процедураларды дұрыс түсіндіреді ( білім алушының алдын ала қабылдаған әрекеттерінен не көрінді) / Trainee makes the correct interpretation on TSM, AMM and other related procedures (this shows in the actions trainee takes)


Орындаудың дұрыстығы// Correctly perform actions

Білім алушы процедураға қадамды ілеседі / Trainee follows the procedure steps

Пікірлер/ Comments:

Білім алушы мүмкіндіктер тиісті орындалғанына көз жеткізеді / Trainee make sure that actions are properly done


Қоршаған орта жағдайларындағы жұмыс / Operate in compliance with environment

Білім алушы қауіпсіздікке кепілдік бере отырып, міндеттер орындалу басталғанға дейін ортаны бағалайды / Trainee scan the environment before starting the task to ensure safety

Пікірлер / Comments:

Білім алушы алдын ала ескертуді дұрыс оқиды/ түсіндіреді / Trainee reads/interprets safety warnings correctly

Қажеттілік болғанда білім алушы адамдарды өз жұмысы туралы ақпараттайды / Trainee informs people his work, if necessary

Бригада мүшелері арасындағы міндеттер бойынша персоналмен байланыс қанағаттанарлық / Communication linked to task performance between team members is okay

Білім алушы міндетті орындау уақытында қоршаған ортаны үнемі бағалайды/ Trainee continuously scan environment during task performance

Білім алушы қауіпсіздік кепілдігі үшін оны орындау үдерісінде қоршаған ортаның өзгерісіне тиісті жауап қайәтарады / Traineereactsproperlytochangesduringtaskperformancetoensuresafety


Жүйелік өзара әрекет / System interaction

Білім алушы орындау алдында өзге жүйелердің әсерінің салдарларын талдайды/ Trainee ‘analyses’ the consequence of other systems before performing an action

Пікірлер / Comments:

Білім алушы жүйе жұмыста болғанда өзге жүйелер үшін жауапкершілікті өзіне алады// Traineetakesconsequenceonothersystemsintoaccountwhenactingonasystem


ӘК-гі ақырғы мүмкіндіктер / Мұқият тексеру / Performs aircraft final/close-up

Білім алушы ұшақты кері бастапқы күйіне қайтарады (немесе тиісті жағдайларда , жағдайларға байланысты)/ Trainee restores the aircraft back to initial condition (or appropriate condition depending on the circumstances)

Комментарии / Comments:


Борттық жорналдағы жазбалар/ / Reports in logbook

Білім алушы борттық жорналдағы тиісті жерлерді толтырады / Trainee fills the proper field in the logbook

Комментарии / Comments:

Білім алушы борттық жорналдағы тиісті сілтемелер және сипаттарды пайдаланады / Trainee uses proper references and descriptions in the logbook

      Мен осымен әр жұмыс міндетіне қатысты білім алушыны бақыладым және олар аяқталғаннан кейін білім алушы тәжірибелік тағылымдаманың тапсырмалары бойынша жазбалардағы өлшемдерге(OJT Records) сәйкестігін көрсеткенін растаймын /(OJT Records)/I here by confirm that I have supervised the trainee inrelation to every actual job task and that in completing them the trainee has demonstrated compliance with the criteria listed in this OJT task book.

      OJT супервайзерінің қолы / OJT Supervisor Sign………......... Күні / Date…………………

      OJTсупервайзерінің мөртаңбасы / OJT Supervisor Stamp

      Мен, осымен OJT супервайзерінің пікірлерін негіздей отырып, тәжірибелік тағылымдама міндеттерінің талап етілетін түрлілігі мен мөлшерінің аяқталғанын растаймын / I hereby confirm the completion of the required diversity and quantity of OJT, based on the supervisor(s) comments.

      OJT бағалаушысының қолы/ OJT Assessor Sign…………………………………………..

      Күні / Date……………………… OJTбағалаушысының мөртаңбасы /

      OJT Assessor Stamp

      Ескерту. БАҒАЛАУ – жалпы ескертулер / ASSESSTMENT – General

      OJT-үдерістің толыққандылығы бағалануы қажет

      Әр нақты міндетті орындауды бақылаушы немесе ақпараттың кез келген көзіне қатысты супервайзерден (супервайзерлер) барлық есептер немесе кері байланыс (басшылық және процедураларды пайдалану, қауіпсіздік шараларын сақтау, алдын ала ескертулер және ұсыныстар, қызмет көрсету ортасында барабар тәртіп), тағайындалған бағалаушы келесі мүмкіндіктерге ие болуы қажет:

      OJT процедурасының толықтай сақталуына кепілдік беру (тәжірибелік тағылымдаманың мақсаты және мазмұны тұрғысынан);

      Кандидаттың жете білетінінің бағаланғанына көз жеткізіңіз.

      Күмән болған жағдайда, бағалаушы кандидатты қосымша бағалауға өтуге немесе егер OJT процдеуралары толық көлемде сақталмаса, олқылықтарды талдауды жүргізуге шешім қабылдай алады, мысалы, міндеттердің жеткіліксіз мөлшері игерілсе немесе олардың жеткілікті түрлілігіне қол жеткізілмесе немесе супервайзер кандидаттың тапсырмаларды орындауына қатысты күмән келтірсе. Егер білім алушы талап етілетін жете білудің қауіпсіз орындалуына қолы жетпесе , супервайзер нақты міндеттке қол қоймауы қажет.

      Бағалаушының функциясы: Супервайзер кандидаттың жете білуін жанама түрде негіздегеннен кейін аяқталған OJT ақтық бағалауын жүргізу.

      Мақсаты: супервайзердің (супервайзерлердің) есептері және одан (олардан) кері байланыстың негізінде OJT талап етілетін түрлілігі мен мөлшерінің аяқталуын растау. Бағалаушының тікелей бағалауының қажеттілігінсіз OJT жекелеген міндеттерінің аяқталуын тікелей супервайзердің (супервайзерлердің) растауы жеткілікті.

      Бағалау түрі: OJT уақытында үздіксіз (тікелей супервайзермен расталған), және OJT толыққандылығын ақырғы бағалау сияқты жиынтықтаушы (супервайзердің есептерінің және онымен кері байланыс негізінде).

      Тәжірибелік тағылымдаманың сапасын айқындау және оны бағалау.

      Тәжірибелік тағылымдаманы өткізу кезінде OJT супервайзері өткізілетін тағылымдаманың сапасын қадағалайды және бақылайды.

      Бұл міндеттерді орындау кезінде ең кем дегенде төмендегі сәттерді қамтитын тұрақты бағалау қажет:

      1) Қоршаған орта туралы білім алушының хабардар болуы (қауіпсіздік әрекеттері, қауіпсіздік бойынша алдын ала ескертулерді қолдану және қауіпті жағдайлардың алдын алу);

      2) Жүйелерді біріктіру (айқындау, сипаттау, түсіндіру, жоспарлау, орындауды қоса жүйелердің өзара әрекеттерін түсінуді көрсету);

      3) Арнайы акценттер мен жаңадан енгізулерді талап ететін облыстар білімі және түсіну;

      4) есептер және нұсқауларды пайадалану( оқу және түсіндіру қабілеттілігі);

      5) ӘК құжаттамасы – іздеу және қолдану.Білім алушы ұшақтың тиісті құжаттамасын сәйкестендіруге, бұл құжаттаманың ішінде бағдар алуға, ұйғарылған процдураларды орындауға қабілетті болуы қажет;

      6) ӘК-де ТҚ әрекеттерін орындау және саймандарды пайдалану;

      7) ӘК-де қызмет көрсету жағдайларында білім алушының жұмыс істеуі кезінде оның қатынасы мен тәртібі.

      Орналасу және анықтау – білім алушы ӘК жүйесін, басты түйіндерді мен жүйенің құрамдарын және оның шағын құрамдастарын (егер қолданылса) орынды табады және анықтайды және ең үлкен дәлдікпен бағалаушыға бұны көрсетеді.

      Түсіндіру – білім алушы персонал мен жабдыққа зиян келтірудің алдын алуда қауіпсіздік бойынша алдын ала ескертулерді орындау, қауіпсіз жұмыс үшін олардың дұрыс конфигурациясы бөлігінде ӘК жүйесін тексеруде жеткілікті білімін көрсетуге қабілетті болуға тиіс.Содан кейін білім алушы талап етілетін міндеттерді аяқтау үшін кез келген қажетті сынақтау жабдығын және/немесе арнайы сайманды қолдануды қоса, орындалуы қажет барлық позициялар мен әрекеттер бойынша басқарудың көрсетілген элементтері әсерінің нәтижелерін айқындайды бағалаушыға дұрыс түсінідіреді. ӘКТҚ бойынша басшылықтың процедуралары пайдаланылуға тиіс.

      Ақаулықтарды іздеу және жою – білім алушы қауіпсіз ұшып шығу және бұзылуды анықтау үшін бұзылу/ ақаулықтарды анықтауға тиісті сайман және техникалық нұсқаулықты пайдаланады.

      Бағалау OJT супервайзерінің пікірлері негізінде орындалады. Егер OJT супервайзерінің пікірі бойынша оқытуға жіберілген білім алушы "бағалау- жалпы ескертулер" параграфында атап көрсетілген өлшемдерге сәйкес келсе, супервайзер әр жеке міндетке қатысты OJT жазбаларына өзінің жеке мөртаңбасын қояды.

      АЯҚТАЛУ: Аяқталғанан кейін, егер оның қолдануы уәкілетті ұйым тарапынан келісілсе ,білім алушыға ТҚ және АТЖ ұйымының сертификаты шығарылатын болады.

Бағалау парағы / Assessment Form ӘК түріне оқыту кезінде тәжірибелік элементті бағалау / Practical Assessment of Type Training Course

Aircraft Type:
ӘК түрі

Training Duration:
Оқытудың ұзақтығы

Company Location and Approval Nr:
Компанияның орналасуы және оның сертификатының мақұлдау нөмірі

Trainee Name:
Білім алушының аты

Date and Place of Birth:
Туған күні, жылы Туған жері

KC Staff number:
Компаниядағы сәйкестендіру нөмірі

License Nr. аnd Type:
Куәлік нөмірі және оның санаты

Instructor / Assessor Name:
Нұсқаушының/бағалаушының аты

Date of Assessment:
Бағалау күні

Instructor / Assessor Stamp:
Нұсқаушының/бағалаушының мөртаңбасы


Task Number
Тапсырмалардың нөмірі

ATA Chapter Number
/ ATA Chapter нөмірі

Description of Task /
Тапсырмаларды сипаттау

Assessor Stamp / Штамп оценщика

Passed / Өтті

Failed / Өткен жоқ

1)





2)





3)





4)





5)






Есептер және нұсқауларды пайдалану / Use reports&indications

1-мүмкіндік

2- мүмкіндік

Өтті

Өткен жоқ

Өтті

Өткен жоқ

Білім алушы қол жетімді есептер мен нұсқауларды оқиды / Trainee reads the available reports and indications





Білім алушы есептер мен нұсқауларды орынды түсіндіреді (кеңес беретін басшылықты ашады /келеңсіздіктерді шешу басталғанға дейін дұрыс әрекеттерді алдын ала қабылдайды) /
Trainee interprets the reports and indications correctly (Opens proper manuals/takes right actions to start the problem solving process)






Құжаттаманы іздеу және қолдану / Find&Use documentation

1- мүмкіндік

2- мүмкіндік

Өтті

Өткен жоқ

Өтті

Өткен жоқ

Білім алушы MEL дұрыс сілтемені тексереді / Trainee consults the correct MEL reference





Білім алушы MEL сәйкес ұшып шығуларды дұрыс түсіндіреді / Trainee makes the correct interpretation on dispatch according MEL





Білім алушы істен шығу және ақаулықтар бойынша тиісті процедураларды табады / Trainee finds proper trouble shooting procedure





Білім алушы істен шығу және ақаулықтарды іздеу бойынша нұсқаулықты, ӘК ТҚ бойынша нұсқаулықты, тиісті процедураларды дұрыс түсіндіреді ( білім алушының алдын ала қабылдаған әрекеттерінен не көрінді) / Trainee makes the correct interpretation on TSM, AMM and other related procedures (this shows in the actions trainee takes)






Орындаудың дұрыстығы / Correctly perform actions

1-мүмкіндік

2-мүмкіндік

Өтті

Өткен жоқ

Өтті

Өткен жоқ

Білім алушы процедураға ретімен ілеседі / Trainee follows the procedure steps





Білім алушы әрекеттер тиісті орындалғанына көз жеткізеді / Trainee make sure that actions are properly done






Қоршаған орта жағдайларындағы жұмыс / Operate in compliance with environment

1-мүмкіндік

2-мүмкіндік

Өтті

Өткен жоқ

Өтті

Өткен жоқ

Білім алушы қауіпсіздікке кепілдік бере отырып, міндеттерді орындау басталғанға дейін ортаны бағалайды / Trainee scan the environment before starting the task to ensure safety





Білім алушы алдын ала ескертуді дұрыс оқиды/ түсіндіреді / Trainee reads/interprets safety warnings correctly





Қажеттілік болғанда білім алушы адамдарға өз жұмысы туралы хабарлайды / Trainee informs people his work, if





Бригада мүшелері арасындағы міндеттер бойынша персоналмен байланыс қанағаттанарлық / Communication linked to task performance between team members is okay





Білім алушы міндетті орындау барысында қоршаған ортаны үнемі бағалайды/ Trainee continuously scan environment during task performance





Білім алушы қауіпсіздік кепілдігі үшін оны орындау барысында қоршаған ортаның өзгеруіне тиісті жауап қайтарады / Trainee reacts properly to changes during task performance to ensure safety






Жүйелік өзара әрекет / System interaction

1-мүмкіндік

2-мүмкіндік

Өтті

Өткен жоқ

Өтті

Өткен жоқ

Білім алушы орындау алдында өзге жүйелердің әсерінің салдарларын талдайды / Trainee ‘analyses’ the consequence of other systems before performing an action





Білім алушы жүйе жұмыста болғанда өзге жүйелер үшін жауапкершілікті өзіне алады / Trainee takes consequence on other systems into account when acting on a system






ӘК-дегі ақырғы әрекеттер / Мұқият тексеру / Performs aircraft final/close-up

1-мүмкіндік

2-мүмкіндік

Өтті

Өткен жоқ

Өтті

Не прошел

Білім алушы ұшақты қайта бастапқы күйіне (немесе жағдайларға байланысты, тиісті жағдайларға) қайтарады/
Trainee restores the aircraft back to initial condition (or appropriate condition depending on the circumstances)






Борттық журналдағы жазбалар / Reports in logbook

1-мүмкіндік

2-мүмкіндік

Өтті

Өткен жоқ

Өтті

Өткен жоқ

Білім алушы борттық журналдағы тиісті жерлерді толтырады / Trainee fills the proper field in the logbook





uses proper references and descriptions in the logbook





Білім алушы борттық журналдағы тиісті сілтемелер және сипаттамаларды пайдаланады / / Trainee

      Мен осымен әр жұмыс міндетіне қатысты білім алушыны бақыладым және олар аяқталғанан кейін білім алушы тәжірибелік оқыту тапсырмалары бойынша жазбалардағы өлшемдерге (OJT Records) сәйкестігін көрсеткенін растаймын (PTR) /

      / I here by confirm that I have supervised the trainee in relation to every actual job task and that incompleting them the trainee has demonstrated compliance with the criteria listed in the introduction to this PTR.

      Бағалаушының қолы / Assessor Sign…………………………………….

      Күні/ Date……………… Бағалаушының мөрі / Assessor Stamp.

      Instructor Comments / Бағалаушының пікірлері :

      Assessor Comments / Комментарии оценщика:

      Ескерту. БАҒАЛАУ – жалпы ескертулер / ASSESSTMENT – General

      Барлық міндеттер аяқталғаннан кейін келесі өлшемшарттарға сәйкес келетін бағалау орындалуға тиіс:

      Бағалау тағайындалған бағалаушымен орындалуға тиіс;

      Бағалау ӘК түріне және ең аз дегенде келесі тармақтарды қамтитын оның техникалық қызмет көрсетуге қатысты құзіреттіліктерге тоғыстырылуы қажет:

      1) Қоршаған орта туралы білім алушының хабардар болуы (қауіпсіздік әрекеттері, қауіпсіздік бойынша алдын ала ескертулерді қолдану және қауіпті жағдайлардың алдын алу);

      2) Жүйелерді біріктіру айқындау, сипаттау, түсіндіру, жоспарлау, орындауды қоса жүйелердің өзара әрекеттерін түсінуді көрсету);

      3) Арнайы акценттер мен жаңадан енгізулерді талап ететін салаларды білу және түсіну;

      4) есептер және нұсқауларды пайдалану (оқу және түсіндіру қабілеттілігі);

      5) ӘК құжаттамасы – іздеу және қолдану. Білім алушы ұшақтың тиісті құжаттамасын сәйкестендіруге, бұл құжаттаманың ішінде бағдар алуға, ұйғарылған процедураларды орындауға қабілетті болуы қажет;

      6) ӘК-ге ТҚ әрекеттерін орындау және саймандарды пайдалану;

      7) ӘК-ге қызмет көрсету жағдайларында білім алушының жұмыс істеуі кезіндегі оның қатынасы мен тәртібі.

      Бағалауды осы бағалау нысанын толтыратын бағалаушы жүргізеді. Осы нысанды толтыру үшін бағалаушы жоғарыда 2) тармақшада көрсетілген өлшемдерді бағалау үшін жеткілікті тапсырманы немесе міндеттер санын (5-тен көп емес) таңдайды. Таңдалған нақты міндеттердің саны мен сипаты әрбір жеке оқушы үшін олардың тиісті тәжірибесіне байланысты ерекшеленеді. Таңдалған міндеттер мен ATA тарауының тиісті нөмірі туралы толық ақпарат көрсетілген жерде жазылған. Тапсырмалар таңдалғаннан кейін, оларды бағалау былайша орындалады:

      Орналасуы мен анықтамасы – білім алушы ӘК жүйелерін, жүйенің басты тораптары мен құрамдас бөліктерін және оның кіші құрамдауыштарын (егер қолдануға болатын болса) дұрыс анықтайды және айқындайды және оны бағалаушыға барынша дәлдікпен көрсетеді.

      Түсініктеме – білім алушы қауіпсіз жұмыс үшін олардың дұрыс конфигурациясы бөлігінде ӘК жүйелерін тексеруде жеткілікті білімдерді көрсетуге, персонал мен жабдықтарға зиян келтірудің алдын алу үшін қауіпсіздік бойынша ескерту талаптарын орындауға қабілетті. Содан кейін білім алушы талап етілетін міндеттерді аяқтау үшін кез келген қажетті тестілік жабдықты және немесе арнайы құралдарды қолдануды қоса алғанда, орындалуы қажет барлық позициялар мен іс-қимылдар бойынша басқарудың көрсетілген элементтерінің әсер ету нәтижелерін бағалаушыға анықтайды және дұрыс түсіндіреді. ӘК ТҚ бойынша нұсқаулық процедуралары пайдаланылады.

      Ақауларды іздеу және жою – білім алушы қауіпсіз ұшып шығу және істен шығуды анықтау үшін талаптарды анықтай отырып, істен шығуды/ақаулықты анықтау үшін тиісті құрал мен техникалық нұсқауларды пайдаланады.

      Бағалау "өтті" / "өтпеді" жазбаларын пайдалана отырып жүргізіледі. Егер білім алушы жоғарыда 2) тармақшада аталған, әрбір таңдалған міндетке қатысы бар өлшемшарттарға жауап берсе, бағалаушы бұл міндетті бағалаушының мөртабанымен белгілейді.

      Егер білім алушы таңдалған міндетке қатысты көрсетілген өлшемдердің ең болмағанда біреуіне жауап бермесе, бағалаушы өзінің мөртабанын қоймайды және оның орнына "Fail" ("өтпеді") деген сөзді мөртабанға арналған орынға жазады. Содан кейін білім алушы бағалаушы таңдаған тағы бір міндетті (міндеттерді) орындап, күрделілігі бойынша да, техникалық сипаттамалары бойынша да бастапқы тапсырманың баламасы бойынша қайта бағалаудан өтеді. Барлық көрсетілген өлшемшарттарды қанағаттандыру үшін бағалауға 5-тен артық емес міндет пайдаланылады.

      Аяқтау. Талап етілетін міндеттер, сондай-ақ табысты практикалық бағалау аяқталғаннан кейін білім алушының практикалық оқуы бойынша (Practical Training Records, PTR) жазбалардың түпнұсқасын АОО оқу бөліміне немесе практикалық элементтің нұсқаушысымен немесе практикалық элементтің бағалаушысымен практикалық оқуға қойылатын барлық талаптардың орындалуын және осы талаптарға сәйкестік кепілдігін қамтамасыз етуді тексеру үшін қайтарылады. Егер барлық талаптар орындалса, білім алушыға практикалық элемент бөлігінде ӘК типіне оқытуды растайтын АОО атынан сертификат шығарылады.

  Авиациялық персоналдың
біліктілік деңгейін
айқындау Қағидасына
5 Қосымша

Емтихан алушының (бағалаушы) қызметі жөніндегі басшылық

      1. Басшылықта қабылданған қысқартулар және айқындаулар.

      2. Құзіреттілікті бағалаудың процедуралары жүзеге асырылатын мамандардың санаттары;

      3. Осы Қағида және Біліктілік талаптары негізінде жасақталған емтихан алушыға (бағалаушы) талаптар;

      4. Емтихан алушы (бағалаушы) қызметінің ұйымдастырушылық аспектілері , ең аз дегенде өзіне қосады:

      1) Өз функцияларын емтихан алушымен (бағалаушы) орындау үшін белгіленген және авиациялық персоналдың ұйғарылған куәлігімен функцияларды бір мезгілде орындаумен оның қызметін шығаратын , сонымен қатар демалыс үшін уақытты ұйымдастыруды бұзатын жұмыс уақытын ұйымдастыр;

      2) Емтихан алушылардың (бағалаушылар) кәсіби дайындығын айқындау және сипаттау;

      3) Материалдық және адами ынталандыру нысандары;

      4) Қызметтің нәтижелері үшін емтихан алушының (бағалаушы) жауапкершілігі;

      5) Тікелей лауазымын көрсетумен емтихан алушының (бағалаушы) қызметіне қатысты талаптарды сақтамағаны үшін басшылықытың жауапкершілігі.

      5. Азаматтық авиацияның өзге ұйымдарында немесе АОО-а теориялық және тәжірибелік емтихандарды өткізу бойынша қызметті жүзеге асыру үшін емтихан алушылардың (бағалаушылар) қатысуына қатысты саяса, ең з дегенде қосады:

      1) Жұмыс уақытын есебін;

      2) Еңбек ақы төлемі облысындағы кепілдік;

      3) Іссапарлық шығындар (қажеттілік кезінде);

      6. Теориялық және тәжірибелік емтихандарды өткізу үшін пайдаланылатын жабдықтың, техникалық, бағдарламалық құралдардың сипаттамасы ;

      7. Емтихан тапсырушылардың санаттарын ескерумен әр кезең ( үдеріс) үшін кесімді және анық нұсқауларды олар өткізуге қатысты облыстың (пәндер) теориялық және тәжірибелік емтихандарын өткізу процедураларын сипаттау;

      8. Мәтіндер және тәжірибелік жаттығуларға қатысты ережелер мен саясат; Нұсқаушылармен және/немесе АОО-н бағаланатын үміткерлердің дайындық тиімділігін емтихан алушылармен (бағалаушылар) бағалау ( егер Емтихан алушы қызметін АОО-а жүзеге асырса).

      9. Біліктілік деңгейін бағалау процедураларын қайтара өтудің саясаты және процедуралары;

      10. Теориялық және тәжірибелік емтихандардың нәтижелері туралы есептіліктің тәртібі, нысандары және түрлері;

      11. Аппеляцияларды беру және қарау тәртібі;

      12. Сынақ тапсырмалары мен жаттығуларды қорғау үшін забылданатын шаралар;

      13. Теориялық және тәжірибелік емтихандардың процедураларына байланысты барлық құжаттаманы тіркеу, сақтауды және сақталуын қамтамасыз ету шараларын ұйымдастыру;

      14. Емтихан алушылардың (бағалаушылар) қалағалау және тексеру;

      15. Белгіленген нысандар, есептер және құжаттамалар;

      16. Мүдделер жанжалдарының алдын алу.

  Авиациялық персоналдың
біліктілік деңгейін
айқындау Қағидасына
6 Қосымша
Нысан
азаматтық авиация
ұйымының атауы

Біліктілік емтихандарын өткізуге өтініш

      1. ________________________________________________________________________

      (өтініш берушінің ата тегі)

      Туған жылы, күні ___________ Лауазымы _____________________________________

      Емтиханның мақсаты _______________________________________________________

      (біліктілік белгінің, рұқсаттың түрі)

      Жұмыс орны ______________________________________________________________

      (жұмыс орны, ӘК түрі)

      2.Өтініш беруші біліктілік тексерудің барлық шарттарын орындауға міндеттенеді.

      Өтініш беруші _________________ ___________________ ____________

      (қолы)                  (Ата тегі)            (Күні)

  Авиациялық персоналдың
біліктілік деңгейін
айқындау Қағидасына
7 Қосымша
Нысан

Сынақтаудан өтуге тіркеу картасы

ФОТО



Үміткердің сәйкестендіру нөмірі ______________


Сынақтаудан өту:


Күні__________ уақыты _____________

  Авиациялық персоналдың
біліктілік деңгейін
айқындау Қағидасына
8 Қосымша
Нысан

Авиациялық персоналдың
біліктілік деңгейін айқындау Қағидасын бұзу туралы Акт

      "____" __________ 201 _ж. ____ с. ______ мин.

      Сынақ алушысы ___________________________________________________________

      (Ата тегі. (болу кезінде))

      Үміткермен бұзушылық факті белгіленді

      ________________________ ________________________ ЖСН ____________________

      (Ата тегі. (болу кезінде))

      Авиациядық персоналдың біліктілік деңгейін айқындау Қағидасының 14 тармағының талаптары _______________________________________________________________________

      (бұзушылықтың қысқаша сипаты)

      Сынақ алушының қолы: ________________________________

      Актімен таныстырылды: ____________________________________________________

      (Жоғарды көрсетілген бұзушылықты жібергеннің қолы, ата тегі(болу кезінде). Жоғарыда көрсетілген бұзушылықты жіберген үміткердің осы актіге қол қоюдан бас тартуы жағдайындағы тиісті жазба)

      __________________________________________________________________________

      (Жоғарды көрсетілген бұзушылықты жіберген үміткердің бас тарту фактісін растаушы өзге тұлғаның қолы, ата тегі "болуы кезінде), ЖСН.)

      __________________________________________________________________________

  Авиациялық персоналдың
біліктілік деңгейін
айқындау Қағидасына
9 Қосымша
Нысан

Сынақтау процедурасын тоқтату туралы Акт

      Күні г. _________________

      Біз, төменде қол қоюшылар, "__"____________ 20___ жылы , __с. ___мин келесілердің салдарынан сынақтаудың тоқтатылуы туралы осы актіні жасақтадық:


байлынстың шалысы

компьютерлік техниканың шалысы

электр желісінің шалысы

өзге себептер.

      Сынақтауды тоқтату себептері туралы қосымша ақпарат:

      ______________________________________________________________________

      ______________________________________________________________________

      Сынақтау келесі үміткерлерге қатысты тоқтатылды:

1.

Ата тегі (болуы кезінде) ___________________ ЖСН _____________________


2. Ата тегі (болуы кезінде) және емтихан алушының қолы:__________________________

  Авиациялық персоналдың
біліктілік деңгейін
айқындау Қағидасына
10 Қосымша
нысан



      АТА ТЕГІ

      NAMESURNAME

      Дербес коды:

      /Identity No/

      Авиациялық персоналдың коды (егер қолданылса):

      / License (if applicable)/

      ИКАО теориялық емтиханын табысты тапсырды, 1 Қосымша

      /has successfully completed theoretical examination ICAO Annex 1

      Емтиханның нәтижелері:

      /Examination Results/

Пән /Subjects

Күні/Date

Талпынысы
/Attempt

Нәтижесі%/ Score %













      Беру орны және күні: 20__ ж. "____" _______

      Place and date of issue: 20_____ "____" _______

      Теориялық білімі жөніндегі емтихан алушы:

      / Theoretical knowledge examinеr

  Авиациялық персоналдың
біліктілік деңгейін
айқындау Қағидасына
11 Қосымша

ӘК ТҚ жөніндегі мамандар үшін бастапқы дайындығының емтихандар стандарты

      Ескерту. 11-қосымша жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1. Жалпы талаптар.

      1. Бастапқы (базалық), кәсіби дайындық аясындағы барлық емтихандар бірнеше жауаптан дұрыс нұсқауын және очерк (essay) түріндегі сұрақтың таңдауымен сұрақтарды қолданумен өткізілуі тиіс, егер бұл төмендегі талаптармен айқындалса.

      Бұрыс, ұқсас жауаптар кім пәнді білмейтін кез келген үшін шын сияқты, баламалы көрінуі қажет. Барлық ұқсас жауаптар сұраққа байланысты және сондай сөздігі, грамматикалық конструкциясы және бірдей ұзындығы болуы тиіс. Сандық мәндері бар сұрақтарды бұрыс жауаптар бұрыс мәндерді (-салыстырғандағы +) немесе өлшемнің бұрыс шамаларымен пайдалану ретінде процедуралық қателерге сәйкес болуы тиіс.Олар кездейсоқ сандар болуы тиіс.

      2. Бірнеше жауаптан дұрыс нұсқасын таңдаумен сұрақтардың әрқайсысына жауаптың үш ұқсас нұсқасы болуы тиіс, олардың ішінен біреуі ға дұрыс болуы қажет және үміткерге әр сұраққа 75 секунд есебінен уақыттың орташа номиналдық кесіндісінде негізделетін әр модульға уақыт берілуі тиіс.

      3. Очерк түріндегі әр сұрақ жауапты жазуда дайындықты талап етеді және үміткерге әр сұраққа жауап үшін 20 минут беріледі.

      4. Очерк үшін қолайлы сұрақтар(essay) дайындалуы және7А, 7В, 9А, 9В, 10 және 10RK Appendix I бағдарламасын пайдаланумен бағалануы қажет.

      5. Әр сұрақтың өзге тараудың бөлігіне сәйкес бола алатын кез келген ұқсас жауаптардың білімін қосатын ол үшін дайындалған жауаптың үлгісі болады.

      6. Жауаптың үлгісі негізгі тармақтар сияқты маңызды тармақтардың тізбесіне бөлінеді.

      7. Сұрақтармен бөліктің және дұрыс жауаптың нұсқасын таңдаумен әр модуль немесе шағын модуль бойынша өту бағасы 75 % құрайды.

      8. Очерк (essay) түріндегі әр сұрақ үшін өту бағасы сұрақпен белгіленген негізгі талап етілген тармақтарды қосуы және кез келген негізгі тармаққа қатысты елеусіз қателері болуы тиіс үміткерлердің жауабы 75 % құрайды.

      9. Егер дұрыс нұсқасын таңдаумен сұрақтар немесе очерк (essay) түріндегі сұрақтар құласа, кейіннен не тапсырылмады соны қайта тапсыру қажет. Annex IV (Part-147) немесе ҚР ережелеріне сәйкес мақұлданған ӘК ТҚ мамандарын оқытатын Тапсырылмаған модуль 30 күннен бұрын емес қайта тапсырылса, қандай да бір белгілі модулде тапсырылмаған пәнді ескерумен АОО қайтадан курс өткізу жағдайларынан басқа тапсырылмаған модуль тапсырылмаған емтихан күнінен кейінгі 90 күннен кем бұрын емес қайтадан тапсырыла алады.

      10. Базалық білімге талап етілетін уақыттың кезеңі куәлігі әлдеқашан берілген өзге санат куәлігінің бөлігі ретінде өткен модуль бойынша сол емтиханнан басқа модуль бойынша әр жеке емтиханға қолданылады.

      11. Қайта тапсырулардың дәйекті талпыныстарының ең үлкен саны әр модуль үшін 3-уіне тең. Үш талпыныстан келесі сессия сессиялар арасындағы күтудің 1-ші жылын өткеннен кейін рұқсат етіледі.

      12. Өтініш беруші ӘК ТҚ жөніндегі мамандарды оқытатын, емтихан өткізетін АОО-н соңғы жыл ішінде талпыныстардың саны және мөлшері туралы жазбаша нысанды растауы және талпыныстар орын алған ұйымдар мен авиациялық өкіметті атауы тиіс. ӘК ТҚ жөніндегі мамандарды оқытатын АОО белгіленген уақытша шектеу аясында талпыныстардың мөлшерін тексеру үшін жауапты.

      1. Әр модульге сұрақтардың мөлшері:

      1) Модуль 1 - Математика:

      А санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 6 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 20 минут.

      В1 санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 32 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 40 минут.

      В2 санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 32 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 40 минут.

      В3 санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 32 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 40 минут.

      2) Модуль 2- Физика:

      А санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 32 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 40 минут.

      B1 санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 52 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 65 минут.

      B2 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 52 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 65 минут.

      B3 санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 32 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 35 минут.

      Модуль 3- электротехниканың негіздері:

      А санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 20 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 25 минут.

      к B1санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 52 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 65 минут.

      B2 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 52 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 65 минут.

      B3 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 24 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 30 минут.

      Модуль 4- Электроника негіздері:

      B1 санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 20 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 25 минут.

      B2 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 40 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 50 минут.

      B3 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 8 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 10 минут.

      Модуль 5- Сандық техника/ электроника аспаптарының жүйесі:

      А санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 16 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 20 минут.

      B1.1 және В1.3 санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 40 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 50 минут.

      B1.2 және В1.4 санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 20 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 25 минут.

      B2 санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 72 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 90 минут.

      B3 санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 16 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 20 минут.

      Модуль 6- Материалдар және бөлшектер:

      А санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 52 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 65 минут.

      B1санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 72 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 90 минут.

      B2 санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 60 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 75 минут.

      B3 санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 60 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 75 минут.

      Модуль 7А – Техникалық қызмет көрсету тәжірибесі:

      А санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және 2 очерк(essay) 72 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 40 минут + 40 минут.

      B1 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және 2 очерк(essay) 80 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 100 минут + 40 минут.

      B2 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және 2 очерк (essay) 60 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 75 минут+40 минут.

      3) Модуль 7B –Тахникалық қызмет көрсету тәжірибесі:

      B3санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және 2 очерк(essay) 60 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 75 минут+40 минут.

      4) Модуль 8 – Базалық аэродинамика:

      А санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 20 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 25 минут.

      B1 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 20 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 25 минут.

      B2 санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 20 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 25 минут.

      B3 санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 20 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 25 минут.

      5) Модуль 9A – ӘК –ң техникалық қызметіне қолданылатын адамның мүмкіндіктері ( А, В1, В2 санаттары үшін) :

      А санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 20 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 25 минут.

      B1 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 20 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 25 минут.

      B2 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 20 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 25 минут.

      В3 санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 20 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 25 минут.

      Модуль 9A - ӘК-ң техникалық қызметіне қолданатын адамның мүмкіндіктері (А,В1, В2 санаттары үшін):

      А санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және 1 очерк(essay) 20 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 25 минут+20 минут.

      B1 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 20 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 25 минут+20 минут.

      B2 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 20 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 25 минут+20 минут.

      Модуль 9B – ӘК-ң техникалық қызметіне қолданатын адамның мүмкіндіктері (В3 санаты үшін):

      B3 санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 16 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 25 минут+ 20 минут.

      6) Модуль 10 – Авиациялық заңнама:

      категория А санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және 1 очерк (essay)32 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 40 минут+ 20 минут.

      B1 санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және 1 очерк(essay)40 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 50 минут+ 20 минут.

      B2 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және 1 1очерк(essay)40 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 50 минут+ 20 минут.

      B3 санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және 1 очерк (essay)32 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 40 минут+ 20 минут.

      7) Модуль 10RK – Қазақстандық және авиациялық авиациялық заңнама:

      А санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және 1 очерк (essay)32 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 40 минут+ 20 минут.

      B1 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және 1 очерк (essay) 40 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 50 минут+ 20 минут.

      B2 санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және 1 очерк (essay) 40 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 50 минут+ 20 минут.

      B3 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және 1 очерк (essay)32 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 40 минут+ 20 минут.

      8) Модуль 11A – газ турбинді қозғалтқыштармен ұшақтар- – аэродинамика, құрылымы және жүйелері:

      А санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 108 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 135 минут.

      B1 санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 140 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 175 минут.

      9) Модуль 11B – Поршенді қозғалтқыштармен ұшақтар – аэродинамика, құрылымы және жүйелері ( А2 және В1,2 санаттары үшін) :

      А санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 72 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 90 минут.

      B1 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 100 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 125 минут.

      10) Модуль 11С - Поршенді қозғалтқыштармен ұшақтар – аэродинамика, құрылымы және жүйелері ( В3 санаты үшін) :

      B3 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 60 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 75 минут.

      11) Модуль 12- Тікұшақтар- аэродинамика, құрылымы және жүйелері:

      А санаты: бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 100 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 125 минут.

      B1 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 128 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 160 минут.

      12) Модуль 13- Әуе кемелері- аэродинамика, құрылымы және жүйелері:

      B2 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 180 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 225 минут. Сұрақтыр және рұқсат етілген уақыты , егер талап етілсе екі емтиханға бөлінуі мүмкін.

      13) Модуль 14 – Күштік қондырғы:

      B2 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 24 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 30 минут.

      Модуль 15 – Газ турбинді қозғалтқыш:

      А санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 60 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 75 минут.

      B1 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 92 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 115 минут.

      Модуль 16 – Поршенді қозғалтқыш:

      А санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 52 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 65 минут..

      B1 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 72 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 90 минут.

      B3 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 68 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 80 минут.

      Модуль 17А – әуе бұрандасы (дА және В1 санаттары үшін):

      А санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 20 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 25 минут.

      B1санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 32 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 40 минут.

      Модуль 17В – Әуе бұрандасы (В3 санаты үшін ):

      B3 санаты : бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен және очерксіз(essay) 28 сұрақ. Рұқсат етілген уақыт 30 минут.

  Авиациялық персоналдың
біліктілік деңгейін
айқындау қағидаларына
12 қосымша

ӘК түріне емтихандарды өткізу стандарттары - ӘК ТҚ мамандары үшін тәжірибелік тағылымдама

      Ескерту. 12-қосымша жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

1-тарау. Жалпы талаптар

      ӘК түріне біліктілік бағалау теориялық емтиханнан, практикалық бағалаудан тұрады, практикалық баға "С" санатындағы рейтингтерге қолданылмайды.

      1. Теориялық емтихандар келесі талаптарға сәйкес келеді:

      1) "Азаматтық авиацияның авиациялық оқу орталығын сертификаттау және сертификат беру қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 6 ақпандағы № 115 бұйрығының (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10486 болып тіркелген) талаптарына сәйкес Уәкілетті ұйым сертификаттаған АОО-да немесе уәкілетті ұйым таныған басқа оқу ұйымдарында өткізілген кезде жүргізіледі.;

      2) төмендегі 3-тармақшада рұқсат етілген сипатталғандарды қоспағанда, стандарттарға сәйкес келеді:

      уәкілетті ұйым белгілеген қолайлы деректердің міндетті бөлігінде айқындалған тиісті элементтермен немесе егер мұндай элементтер жоқ болса, осы қосымшада сипатталған стандарттармен;

      осы Қағидалардың емтихан өткізу стандарты бойынша.

      3) "С" санаты жағдайында академиялық техникалық білім бойынша білікті мамандар үшін ӘК түріне бірінші тиісті теориялық оқыту "В1" немесе "В2" санаттарының деңгейі бойынша алынады";

      4) ӘК ТҚ жөніндегі маманның куәлігіне рейтинг енгізуге арналған өтініштің алдындағы 3 жылдық кезең шегінде басталады және аяқталады.

      Ескерту. 3 жылдық кезеңнің басы болып, қайсысы бұрын басталғанына қарай - аяқталуы – тәжірибелік элементті бағалау күні немесе супервайзердің куәлікті берген елдің авиациялық билігі мақұлдаған практикалық тағылымдама бағдарламасының соңғы игерілген міндеттеріне практикалық тағылымдамаға қол қойған күні болуына қарай теориялық элементті немесе практикалық тағылымдаманы зерделеудің басталуы есептеледі.

      2. Практикалық баға келесі талаптарға сәйкес келеді:

      1) Азаматтық авиацияның авиациялық оқу орталығын сертификаттау және сертификат беру қағидаларының талаптарына сәйкес уәкілетті ұйым сертификатталған АОО-да немесе уәкілетті ұйымды практикалық оқытуды және бағалауды жүргізуге мақұлданған басқа ұйымдарда өткізу кезінде жүргізілген;

      2) төмендегі "с" тармағында сипатталған ерекшеліктерге рұқсат етілген оқытуды қоспағанда, стандарттарға сәйкес келеді:

      Уәкілетті ұйым белгілеген қолайлы деректердің міндетті бөлігінде айқындалған тиісті элементтермен немесе, егер мұндай элементтер жоқ болса, осы қосымшада сипатталған стандарттармен; және

      Осы Қағидалардың емтихан өткізу стандарты бойынша.

      3) ӘК типіне жататын ӘК ТҚ бойынша тиісті ("Х" белгісімен белгіленген) белгіленген тармақтардың болуын қамтиды;

      4) ӘК типіне оқыту кезінде пайдаланылатын жабдықты, компоненттерді, жаттығу құрылғыларын, басқа да құрылғыларды пайдалануды көрсетуді қамтиды;

      5) ӘК ТҚ жөніндегі маманның куәлігіне рейтинг енгізуге арналған өтініштің алдындағы 3 жылдық кезең шегінде басталады және аяқталады.

      Ескерту. 3 жылдық кезеңнің басы болып бұрын басталғанына байланысты теориялық элементті зерделеудің немесе практикалық тағылымдаманың басталуы, аяқталуы - тәжірибелік элементті бағалау күні немесе супервайзердің куәлікті берген елдің авиациялық билік етуі мақұлдаған практикалық тағылымдама бағдарламасының соңғы игерілген міндеттеріне практикалық тағылымдамаға қол қойған күні есептеледі.

2-тарау. ӘК түріне арналған емтихан стандарты және бағалау

      Теориялық элемент емтихан стандарты

      Теориялық элемент кезеңі аяқталғаннан кейін жазбаша емтихан өткізіледі, оның мәні төмендегідей:

      1) емтихан форматы бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен сұрақтарды қамтиды. Әрбір сұрақтың тек біреуі дұрыс жауап беретін 3 балама жауабы бар. Емтиханның жалпы уақыты сұрақтардың жалпы санына негізделеді және жауап беру уақыты орташа есеппен сұраққа 90 секунд есебімен есептеледі;

      2) дұрыс емес балама жауаптар затты білмейтін кез келген адамға шынайы көрінеді. Барлық балама жауаптар сұраққа анық және олардың бірдей сөздігі, грамматикалық құрылымы және ұзындығы бар;

      3) сандық мәндерді қамтитын сұрақтарда дұрыс емес жауаптар дұрыс емес мәнді пайдалану (- -пен салыстырғанда +) немесе дұрыс емес өлшеу шаралары сияқты процедураларық қателерге сәйкес келеді. Олар кездейсоқ сандар емес;

      4) әрбір бөлім үшін емтихан деңгейі (Chapters) ( * ) 2-тармақта айқындалған "ӘК2 түріне оқыту деңгейлері". Алайда, ең төменгі деңгейдегі мәселелердің шектеулі санын пайдалану қолайлы.

      5) емтихандар жабық кітаппен өткізіледі. Ешқандай анықтамалық материал рұқсат етілмейді. "В1" немесе "В2" кандидаттары техникалық құжаттаманы түсіндіретін емтихандар үшін ерекшелік жасалады.

      Сұрақтар саны сабақ беру сағатына кем дегенде 1 сұраққа сәйкес келеді. Әрбір бөлімге сұрақтардың саны және деңгей барабар:

      осы бөлімде оқуға жұмсалған нақты оқу сағаттарына және оқу деңгейіне;

      курстың оқу жоспарында (TNA) келтірілген зерделеу мақсаттарына.

      Уәкілетті ұйым курсты мақұлдау кезінде сұрақтардың саны мен деңгейін бағалайды;

      6) емтихандағы ең төменгі өту балы 75 % құрайды. ӘК түріне оқу емтиханы бірнеше емтиханға бөлінетін жерде әрбір емтихан кемінде 75% бағамен тапсырылды. 75% белгісіне жету үшін, емтихандағы сұрақтар саны 4 есе;

      7) емтихандар талап етілетін сұрақтардың қажетті санына және олардың деңгейіне сәйкес келгенге дейін емтихан фазасының аяқталуы ақырғы емтиханның бір бөлігі ретінде пайдаланылмайды.

3-тарау. Практикалық элементті бағалау стандарты

      ӘК түріне оқытудың практикалық элементі аяқталғаннан кейін келесі талаптарға сәйкес келетін бағалау орындалады:

      бағалауды тиісті біліктілігі бар, тағайындалған аттестаттайтын маман (бағалаушы) орындады;

      бағалау білім алушының білімі мен іскерлігін бағалайды.

      Емтихан түрлері:

      Емтиханды бағалаушы уәкілетті ұйым сертификаттаған АОО-да жүргізеді.

      Емтихан ауызша, жазбаша әдіспен өткізіледі немесе практикалық бағалауға немесе олардың комбинациясына негізделеді, бұл ретте ол мынадай талаптарға сәйкес келеді:

      ауызша емтихан сұрақтары жауаптың толық түсіндірілуін талап етеді;

      жазбаша емтихан сұрақтары баяндау түрінде (essay) немесе бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдау сұрақтарымен өткізіледі.;

      практикалық бағалау тапсырманы орындауда маманның құзыретін көрсетеді;

      бөлім үлгісі бойынша сұрақтар (Chapters) ( * * ), көрсетілген деңгейде курс жоспарының 3-параграфынан (Sillabus) / емтиханнан алынған;

      дұрыс емес балама жауаптар пәнді білмейтін кез келген адамға шынайы көрінеді. Сұраққа барлық балама жауаптар анық және олардың бірдей сөздігі, грамматикалық құрылымы және ұзындығы бар;

      сандық мәндерді қамтитын сұрақтарда дұрыс емес жауаптар дұрыс емес мәнді пайдалану (- -пен салыстырғанда +) немесе дұрыс емес өлшеу шаралары сияқты процедураларық қателіктерге сәйкес келеді. Олар кездейсоқ сандар емес.

      Емтихандар білім алушылардың келесі мақсаттарға қол жеткізгеніне кепілдік береді:

      ӘК және оның жүйелері зерттелді;

      ӘК ТҚ жөніндегі нұсқаулыққа сәйкес ТҚ, инспекциялар мен жоспарлы жұмыстарды қауіпсіз орындауға кепілдік берілген және қажеттілігіне қарай ӘК-де қандай да бір түрдегі басқа тиісті нұсқаулықтар мен міндеттермен істен шығулар мен ақаулықтарды іздеу, жөндеу, реттеу, ауыстыру, керек-жарақтар және, егер қажет болса, қозғалтқышты іске қосу және сынау сияқты функционалдық тексерулердің мысалдары берілген.;

      ӘК техникалық әдебиеттері мен құжаттамасын дұрыс пайдалану. Арнаулы / арнайы құралдар мен тестілік жабдықтарды дұрыс пайдалану, ӘК пайдалану кезінде ТҚ қоса алғанда, арнайы үлгідегі компоненттер мен модульдерді алып тастау мен ауыстыруды орындау.

      Келесі шарттар емтихандарға қатысты қолданылады:

      бірізді мүмкіндіктердің максималды саны 3-ке тең. Келесі 3 мүмкіндіктен тұратын сессия сеанстар арасында бірінші жыл өткеннен кейін өткізіледі.;

      күту кезеңі 30 күнге тең және бір сессия шегінде бірінші сәтсіз мүмкіндіктен кейін талап етіледі, содан кейін екінші сәтсіз мүмкіндіктен кейін 60 күндік күту кезеңі қажет болады.

      Өтініш беруші соңғы жылдағы және дәл осындай мүмкіндіктер орын алған мүмкіндіктер саны мен күні туралы жазбаша растайды және емтихан қабылдайтын бағалаушыға ол туралы хабарлайды.

      ӘК типіне емтихан, ӘК ТҚ жөніндегі маманның куәлігіне рейтинг енгізу үшін өтініштің алдындағы 3 жыл шегінде талап етілетін практикалық элементті қоса алғанда жүргізіледі.

      Ескерту. 3 жылдық кезеңнің басы болып теориялық элементті зерделеудің немесе бұрын басталғанына байланысты практикалық тағылымдаманың басталуы, аяқталуы-тәжірибелік элементті бағалау күні немесе супервайзердің куәлік (лицензия) берген елдің авиациялық билігі мақұлдаған практикалық тағылымдама бағдарламасының соңғы игерілген міндетіне қол қойған күні есептеледі.

      ӘК түріне емтиханды кем дегенде бір емтихан қабылдаушы жүргізеді. Емтихан алушы (емтихан алушылар) өтініш берушіні оқуына қатыстырылмайды.

      Жазылған және қол қойылған есепті емтихан алушы (емтихан алушылар) емтихан нәтижесі туралы ақпаратпен бірге (өтті немесе өтпеді) дайындайды.

      Практикалық тағылымдама.

      Практикалық тағылымдама (OJT) ӘК ТҚ жөніндегі ұйымның бақылауымен жүргізіледі, тиісінше ӘК және қозғалтқыштың белгілі бір түріне техникалық қызмет көрсетуге мақұлданған және білікті, тағайындалған аттестаттаушы маман (бағалаушы) бағалайды.

      Тәжірибелік тағылымдама ӘК ТҚ жөніндегі маманның куәлігіне ӘК типінің рейтингін енгізу үшін өтініштің алдындағы 3 жыл шегінде басталады және аяқталады.

      Ескерту. 3 жылдық кезеңнің басы болып теориялық элементті зерделеудің немесе бұрын басталғанына байланысты практикалық тағылымдаманың басталуы, аяқталуы – тәжірибелік элементті бағалау күні немесе супервайзердің куәлік (лицензия) берген елдің авиациялық билігі мақұлдаған практикалық тағылымдама бағдарламасының соңғы игерілген міндетіне қол қойған күні есептеледі.

      1) мақсаттар:

      тәжірибелік тағылымдаманың мақсаты қауіпсіз ӘК ТҚ орындауда талап етілетін құзыреттілік пен тәжірибені алу болып табылады;

      2) мазмұны

      Практикалық тағылымдама уәкілетті ұйым қабылдаған міндеттерді қамтуға тиіс.

      Аяқтауға талап етілген OJT міндеттері ӘК-ге де, оның жүйелеріне де, оның ішінде тапсырманы аяқтау үшін талап етілетін техникалық деректерді енгізуге де қолайлы. Қарапайым есептер OJT-ге енгізіледі, ТҚК бойынша басқа да неғұрлым күрделі міндеттер қажет болған жағдайда қосылады және осы типтегі ӘК-де орындалады.

      Әрбір міндетке білім алушы мен тағайындалған супервайзер қол қояды.

      Аталған міндеттер өзекті жұмыс карталарына, жұмыс парақтарына сілтеме жасайды.

      Аяқталған OJT соңғы бағасы міндетті болып табылады және оны аттестаттаушы маман (бағалаушы) бағалаған.

      Келесі деректер OJT жұмыс парақтарында / журналда жазылған:

      1) білім алушының аты-жөні;

      2) туған күні;

      3) ӘК ТҚ бойынша мақұлданған ұйым;

      4) орналасуы;

      5) егер қолданылса супервайзер (лар) мен бағалаушының аты;

      6) тапсырманың аяқталу күні;

      7) тапсырманың сипаттамасы және жұмыс картасы/жұмысқа тапсырыс беру, журнал.

      8) ӘК түрі және ӘК тіркеу нөмірі

      9) ӘК-ге қолданылатын рейтинг.

      Құзыретті биліктердің тексеруіне жәрдемдесу ретінде OJT демонстрациясы егжей-тегжейлі жұмыс парақтарынан/журналдардан және OJT осы бөлімнің талаптарына сәйкестігін көрсететін сәйкестік туралы есептен тұрады.

      Стандартты міндеттердің 50% дейін ӘК типіне оқу басталғанға дейін игеріледі, ӘК нақты түріне қолданылатын басқа да міндеттердің 50% ӘК типіне оқыту аяқталғаннан кейін игеріледі.

4-тарау. ӘК ТҚ мамандары үшін қайта даярлау және кәсіби деңгейді қолдау курстары бойынша емтихандар стандарты.

      1. Қайта даярлау курстарының барлық емтихандары және емтиханды талап ететін кәсіби деңгейді қолдау сұрақтарды қолдана отырып және электрондық бағдарламаларды пайдалана отырып, немесе жазбаша нысанда бірнеше жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен жүргізіледі.

      2. Дұрыс емес балама жауаптар пәнді білмейтін кез келген адамға ұқсас көрінеді. Сұрақтың барлық балама жауаптары анық және олардың ұқсас сөздігі, грамматикалық конструкциялары және бірдей ұзындығы бар. Сандық мәндерді қамтитын сұрақтарда дұрыс емес жауаптар дұрыс емес мәнді пайдалану (минуспен салыстырғанда +) сияқты процедураларық қателіктермен немесе дұрыс емес өлшеу шараларымен сәйкес келеді. Олар кездейсоқ сандар емес.

      3. Бірнеше нұқсаның ішінен жауаптың дұрыс нұсқасын таңдауы бар сұрақтардың әрқайсысында жауаптың 2 балама нұсқасы болуы керек, олардың біреуі ғана дұрыс және кандидатқа әрбір модульге әр сұраққа 90 секунд есебімен орташа номиналды уақыт аралығында негізделетін уақыт беріледі.

      4. Әрбір сұрақтың оған дайындалған жауап үлгісі бар.

      5. Сұрақтармен және жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаумен әрбір курс бойынша өту бағасы 75% құрайды.

  Авиациялық персоналдың
біліктілік деңгейін
айқындау қағидаларына
13-қосымша

Уәкілетті ұйым
_______________________________ атынан
_____________________________
(тегі, аты, әкесінің аты (бар болса)
________________________________
(мамандық) Апелляциялық өтініш

      Ескерту. 13-қосымша жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      Бағалау нәтижелерімен (тестілеу/практикалық біліктер мен дағдылар), (керегінің астын сызу) мына себеп бойынша келіспеймін:

      _________________________________________________________________

      _________________________________________________________________

      _________________________________________________________________

      Осыған байланысты Сізден менің өтінішімді комиссия отырысында қарауыңызды және аталған мәселе бойынша шешім қабылдауыңызды сұраймын.

      Күні

      Кандидаттың қолы

  Авиациялық персоналдың
біліктілік деңгейін
айқындау Қағидасына
14-қосымша
  Нысан

      Ескерту. 14-қосымша жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.



(мақсаты)

Әуе қызметіне қызмет көрсету диспетчерлері және операторлары үшін ұсыным _________________________________________________________________ (уәкілетті ұйымның атауы) ___________________________________________________

      Тегі Аты Әкесінің аты (бар болса) (әрі қарай Т.А.Ә.) _____________________________

      Туған жылы _______________________________________________________________

      Лауазымы _________________________________________________________________

      Жұмыс орны ______________________________________________________________

      Куәлік: ________________________________________________ № ________________

      __________________________________________________________ берілді

      (кім, күні)

      д "___"_____________ ____ ж.дейін жарамды

      Жалпы білімі ______________________________________________________________

      (нені бітірді, оқу кезеңі, оқу мекемесінің атауы, толықтай)

      Арнайы білімі ____________________________________________________________

      (нені бітірді,оқу кезеңі, оқу мекемесінің атауы, толықтай)

      БӨТ(БКК) өтуі ____________________________________________________________

      (қайда, оқыту кезеңі және мақсаты)

      Тернажерлық дайындық __________ жалпы бағалаумен_____сағат көлемінде өткізілді.

      Нұсқаушы ______________________________ 20__;. "______" ___________________

      (Т.А.Ә., қолы)

      ДҰСК тұжырымы: 20__ж. "__"____ дейін диспетчер жұмысына жарамды деп танылды.

      Жұмысқа рұқсатының болуы ________________________________________________

      (ӘҚҚ тұрағының атауы, нұсқаушылық жұмысқа,)

      ӘҚҚ қағидаларын бұзудың болуы ______________________________________

      __________________________________________________________________________

      (күні, сипаты, қабылданған шаралар)

      Қысқаша сипаттама

      Қорытынды: ____________________ Емтихан алушы ____________________________

      (қолы, Т.А.Ә. (болу кезінде)) "____"______________ 20___ж. Мөрдің орны

      (бар болса).

  Авиациялық персоналдың
біліктілік деңгейін
айқындау Қағидасына
15 Қосымша
  Нысан



Ұшу экипажының мүшелері үшін ұсыным

(мақсаты)
_______________________________________________________

(Ата тегі)


      Лауазымы: _______________________________________________________________

      Бөлімше: _________________________________________________________________

      Тіған жылы: _______________________________________________________________

      Жалпы білімі: ______________________________________________________________

      Арнайы білімі және соңғы қайта дайындығы: ___________________________________

      (Оқу орындарының, курстардың атауы, аяқтау айы, жылы)

      ____________________________ дейін ұшу жұмысына ВЛЭК-н жарамды деп танылды.

      Әуе кемелерінің түрі (лері): __________________________________________________

      Жалпы ұшуы: __________сағат, олардың ішінен түндегісі: __________ сағат

      Өзіндік ұшуы:_______ сағат, олардың ішінен түндегісі: _______ сағат: ______

      ӘК-ң түрлері бойынша өзіндік ұшуы: __________________________________________

      Ауа райының берілген минимумы: ____________________________________________

      Авиациялық оқиғалардың болуы: _____________________________________________

      (сипаты, ӘКтүрі)күні)

СИПАТТАМА

      ________________________________________________________________________________
      ________________________________________________________________________________

      ҚОРЫТЫНДЫ: Өзінің адами-іскер сапалары бойынша емтихан алушымен тағайындауға лайықты

      Емтихан алушы _________________________ ______________ ____________________

      (Ата тегі (болуы кезінде)) (қолы) (күні)

      М.О.

  Авиациялық персоналдың
біліктілік деңгейін
айқындау Қағидасына
16 Қосымша
Нысан

Әуе кемелеріне техникалық қызмет көрсету жөніндегі маманның жеке деректері

1. Ата тегі

2. Туған жылы, күні

3. Куәліктің нөмірі/ куәліктің қолданыс мерзімі.

4. ӘК ТҚ жөніндегі маманның куәлігіне қосымшаның нөмірі ( XV тармағы).

5. Куәлікке қосымшаның негізінде куәліктің санаты.



      6. ӘК ТҚ жөніндегі маман куәлігін берудің алдындағы бастапқы дайындық

      ( авиациялық оқу орны немесе авиациялық оқу орталығы, алынған мамандығы, дайындықтан өту күні, және орны, өздігінен оқуы кезінде "өзіндік оқу" деп көрсету).

      7. Өтінішті беру сәтіне ТҚ және АТЖ бойынша ұйымда ӘК ТҚ маманының куәлігін алуға үміткердің лауазымы ( егер үміткер ТҚ және АТЖ бойынша ұйымда жұмыс жасамаса, "Қолданылмайды" деп жазылады).

      8. ӘК-ң түріне оқыту ( ӘК/ қозғалтқыштың түрі/ рейтинг/ оқыту күні) ( егер өтініш беруші ӘК-і түріне оқытуды сертфикатпен дәлелдей алса, толтырылады).

      9. Куәлікке қосымшаның негізінде шектеулер ( XV тармағы) (егер болса, онда қандай екенін көрсету).

      Бағалаушының қолы/күні/ М.О. ( болуы кезінде) және ТҚ және АТЖбойынша ұйымның жауапты тұлғасының қолы ( егер өтініш беруші ТӨ және АТЖ бойынша ұйымдағы жұмысқа жалданса).

      ӘК ТҚ – Әуе кемелеріне техникалық қызмет

      ТҚ және АТЖ – техникалық қызмет және авиациялық техниканы жөндеу

  Авиациялық персоналдың
біліктілік деңгейін
айқындау қағидасына
17-қосымша

Examiner (assessor) authorization Емтихан алушының (бағалаушының) тағайындауы

      Ескерту. 17-қосымша жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      The Aviation Administration Republic of Kazakhstan hereby authorizes. Қазақстан Республикасының авиациялық әкімшілігі тағайындайды.

      Last, First name:

      Аты Тегі _____________________________________________________

      License number:

      Куәлік нөмірі ______________

      Home address: ____________________________________________________

      Aircraft Type

      Әуе кемесінің түрі______________________________________________

      As A Senior Examiner

      Аға емтихан алушы ____________________________________________

      As a Type Rating Examiner

      ӘК түрі бойынша емтихан алушы ______________________________________

      Authorization number is: KZ/TRE/0XX

      Тағайындау нөмірі

      This authorization entitles the holder:

      Осы тағайындау иесінің уәкілеттігі:

      1) to conduct Proficiency Checks in accordance with ICAO Annexes 1 - 6/ ИКАО 1-6 Қосымшаларының талаптарына сәйкес ұшу біліктерін тексеруді жүргізеді;

      2) to conduct Skill Tests in accordance with ICAO Annexes 1 - 6 / ИКАО 1-6 Қосымшаларының талаптарына сәйкес ұшу біліктерін тексеруді жүргізеді;

      3) to supervise Examiner Authorization/ емтихан алушылар орындайтын тексерулерді қадағалауды жүзеге асыру;

      4) re – authorization acceptance tests/ емтихан алушының әрекет ету мерзімін ұзартуға тест жүргізеді.

      This authorization is valid until:___________________

      Тағайындау жарамды: _____________________

      Date of issue / Берілген күні:

      Official person civil aviation authority

      Уәкілетті ұйымның лауазымды тұлғасы

  Авиациялық персоналдың
біліктілік деңгейін
айқындау Қағидасына
18 Қосымша

Ұшқыштардың теориялық білімі бойынша
емтихандардың стандарттары (ATPL(A)):

Пән: AIR LAW

Теориялық білім бойынша емтихан

Емтиханның ұзақтығы, сұрақтардың жалпы мөлшері және тақырыптар бойынша сұрақтарды бөлу


ATPL(A)

Емтиханның уақыты, сс: мм

01:00

Пәннің тақырыптары бойынша сұрақтарды бөлу

010 01 INTERNATIONAL LAW: CONVENTIONS, AGREEMENTS AND ORGANISATIONS

3

010 02AIRWORTHINESS OF AIRCRAFT

2

010 03 AIRCRAFT NATIONALITY AND REGISTRATION MARKS

1

010 04PERSONNEL LICENSING

2

010 05RULES OF THE AIR

8

010 06PROCEDURES FOR AIR NAVIGATION SERVICES — AIRCRAFT OPERATIONS (PANS-OPS)

7

010 07AIR TRAFFIC SERVICES AND AIR TRAFFIC MANAGEMENT

5

010 08AERONAUTICAL INFORMATION SERVICE

2

010 09AERODROMES (ICAO Annex 14, Volume I — Aerodrome Design and Operations)

6

010 10FACILITATION (ICAO Annex 9)

2

010 11SEARCH AND RESCUE

2

010 12SECURITY

2

010 13AIRCRAFT ACCIDENT AND INCIDENT INVESTIGATION

2

Сұрақтардың жалпы мөлшері

44


Дисциплина: AIRCRAFT GENERAL KNOWLEDGE – AIRFRAME/SYSTEMS/POWER PLANT

Теориялық білім бойынша емтихан

Емтиханның ұзақтығы, сұрақтардың жалпы мөлшері және тақырыптар бойынша сұрақтарды бөлу


ATPL(A)

Емтиханның іақыты, сс: мм

02:00

Пәннің тақырыптары бойынша сұрақтарды бөлу

021 01SYSTEM DESIGN, LOADS, STRESSES, MAINTENANCE

04

021 02AIRFRAME

04

021 03HYDRAULICS

05

021 04LANDING GEAR, WHEELS, TYRES, BRAKES

05

021 05FLIGHT CONTROLS

07

021 06PNEUMATICS — PRESSURISATION AND AIRCONDITIONING SYSTEMS

05

021 07ANTI-ICING AND DE-ICING SYSTEMS

04

021 08FUEL SYSTEM

06

021 09ELECTRICS

06

021 10PISTON ENGINES

06

021 11TURBINE ENGINES

20

021 12PROTECTION AND DETECTION SYSTEMS

04

021 13OXYGEN SYSTEMS

04

Общее количество вопросов

80


Пән: AIRCRAFT GENERAL KNOWLEDGE – INSTRUMENTATION

Теориялық білім бойынша емтихан

Емтиханның ұзақтығы, сұрақтардың жалпы мөлшері және тақырыптар бойынша сұрақтарды бөлу


ATPL(A)

Емтиханның уақыты, сс: мм

01:30

Пәннің тақырыптары бойынша сұрақтарды бөлу

022 01 SENSORS AND INSTRUMENTS

08

022 02 MEASUREMENT OF AIR DATA PARAMETERS

08

022 03 MAGNETISM - DIRECT READING COMPASS AND FLUX VALVE



04

022 04 GYROSCOPIC INSTRUMENTS

04

022 05 INERTIAL NAVIGATION AND REFRENCE SYSTEMS (INS AND IRS)

05

022 06 AEROPLANE: AUTOMATIC FLIGHT CONTROL SYSTEMS

08

022 08 TRIMS - YAW DAMPER - FLIGHT ENVELOPE PROTECTION

03

022 09 AUTOTHROTTLE - AUTOMATIC THRUST CONTROL SYSTEM

02

022 10 COMMUNICATION SYSTEMS

02

022 11 FLIGHT MANAGEMENT SYSTEMS (FMS)

04

022 12 ALERTING SYSTEMS, PROXIMITY SYSTEMS

06

022 13 INTEGRATED INSTRUMENTS - ELECTRONIC DISPLAYS

04

022 14 MAINTENANCE, MONITORING AND RECORDING SYSTEMS

01

022 15 DIGITAL CIRCUITS AND COMPUTERS

01

Общее количество вопросов

60


Пән: FLIGHT PERFORMANCE AND PLANNING – MASS AND BALANCE

Теориялық білім бойынша емтихан

Емтиханның ұзақтығы, сұрақтардың жалпы мөлшері және тақырыптар бойынша сұрақтарды бөлу


ATPL(A)

Емтиханның уақыты, чч: мм

01:00

Пәннің тақырыптары бойынша сұрақтарды бөлу

031 01 PURPOSE OF MASS AND BALANCE CONSIDERATIONS

03

031 02 LOADING

05

031 03FUNDAMENTALS OF CG CALCULATIONS

05

031 04 MASS AND BALANCE DETAILS OF AIRCRAFT

05

031 05DETERMINATION OF CG POSITION

05

031 06 CARGO HANDLING

02

Сұрақтардың жалпы мөлшері

25


Пән: FLIGHT PERFORMANCE AND PLANNING – PERFORMANCE (AEROPLANES)

Теориялық білім бойынша емтихан

Емтиханның ұзақтығы, сұрақтардың жалпы мөлшері және тақырыптар бойынша сұрақтарды бөлу


ATPL(A)

Емтиханның уақыты, сс: мм

01:00

Пәннің тақырыптары бойынша сұрақтарды бөлу

032 01 GENERAL

05

032 02 PERFORMANCE CLASS B - SINGLE ENGINE AEROPLANES

10

032 03 PERFORMANCE CLASS B - MULTI ENGINE AEROPLANES

10

032 04 PERFORMANCE CLASS A - AEROPLANES CERTIFICATED UNDER CS 25 ONLY

10

Сұрақтардың жалпы мөлшері

35


Пән: FLIGHT PERFORMANCE AND PLANNING – FLIGHT PLANNING AND MONITORING

Теориялық білім бойынша емтихан

Емтиханның ұзақтығы, сұрақтардың жалпы мөлшері және тақырыптар бойынша сұрақтарды бөлу


ATPL(A)

Емтиханның уақыты, сс:мм

02:00

Пәннің тақырыптары бойынша сұрақтарды бөлу

033 01 FLIGHT PLANNING FOR VFR FLIGHTS

05

033 02 FLIGHT PLANNING FOR IFR FLIGHTS

10

033 03 FUEL PLANNING

10

033 04 PRE-FLIGHT PREPARATION

08

033 05 ICAO FIGHT PLAN (ATS FLIGHT PLAN)

05

033 06 FLIGHT MONITORING AND IN-FLIGHT RE-PLANNING

05

Сұрақтардың жалпы мөлшері

43


Пән: HUMAN PERFORMANCE

Теориялық білім бойынша емтихан

Емтиханның ұзақтығы, сұрақтардың жалпы мөлшері және тақырыптар бойынша сұрақтарды бөлу


ATPL(A)

Емтиханның уақыты, сс: мм

01:00

Пәннің тақырыптары бойынша сұрақтарды бөлу

040 01 HUMAN FACTORS: BASIC CONCEPTS

02

040 02 BASICS OF FLIGHT PHYSIOLOGY

33

040 03 BASIC AVIATION PSYCHOLOGY

13

Общее количество вопросов

48


Пән: METEOROLOGY

Теориялық білім бойынша емтихан

Емтиханның ұзақтығы, сұрақтардың жалпы мөлшері және тақырыптар бойынша сұрақтарды бөлу


ATPL(A)

Емтихан уақыты, сс: мм

02:00

Пәннің тақырыптары бойынша сұрақтарды бөлу

050 01 THE ATMOSPHERE

11

050 02 WIND

11

050 03 THERMODYNAMICS

04

050 04 CLOUDS AND FOG

07

050 05 PRECIPITATION

03

050 06 AIRMASSES AND FRONTS

07

050 07PRESSURE SYSTEMS

06

050 08 CLIMATOLOGY

08

050 09FLIGHT HAZARDS

11

050 10 METEOROLOGICAL INFORMATION

16

Сұрақтардың жалпы мқлшері

84


Пән: GENERAL NAVIGATION

Теориялық білім бойынша емтихан

Емтиханның ұзақтығы, сұрақтардың жалпы мөлшері және тақырыптар бойынша сұрақтарды бөлу


ATPL(A)

Емтиханның уақыты, сс: мм

02:00

Пәннің тақырыптары бойынша сұрақтарды бөлу

061 01BASICS OF NAVIGATION

12

061 02 MAGNETISM AND COMPASSES

04

061 03 CHARTS

14

061 04 DEAD RECKONING NAVIGATION (DR)

16

061 05 IN-FLIGHT NAVIGATION

14

Сұрақтардың жалпы уақыты

60


Пән: RADIO NAVIGATION

Теориялық білім бойынша емтихан

Емтиханның ұзақтығы, сұрақтардың жалпы мөлшері және тақырыптар бойынша сұрақтарды бөлу


ATPL(A)

Емтиханның уақыты, сс: мм

01:30

Пәннің тақырыптары бойынша сұрақтарды бөлу

062 01 BASIC RADAR PRINCIPLES

07

062 02 RADIO AIDS

21

062 03 RADAR

12

062 05 AREA NAVIGATION SYSTEMS RNAV/FMS

15

062 06 GLOBAL NAVIGATION SATELLITE SYSTEMS

11

Сұрақтардың жалпы мөлшері

66


Пән: OPERATIONAL PROCEDURES

Теориялық білім бойынша емтихан

Емтиханның ұзақтығы, сұрақтардың жалпы мөлшері және тақырыптар бойынша сұрақтарды бөлу


ATPL(A)

Емтиханның уақыты, сс: мм

01:15

Пәннің тақырыптары бойынша сұрақтарды бөлу

071 01 GENERAL REQUIREMENTS

25

071 02 SPECIAL OPERATIONAL PROCEDURES AND HAZARDS

20

Сұрақтардың жалпы уақыты

45



Пән: PRINCIPLES OF FLIGHT (AEROPLANES)

Теориялық білім бойынша емтихан

Емтиханның ұзақтығы, сұрақтардың жалпы мөлшері және тақырыптар бойынша сұрақтарды бөлу


ATPL(A)

Емтиханның уақыты, сс: мм

01:00

Пәннің тақырыптары бойынша сұрақтарды бөлу

081 01 SUBSONIC AERODYNAMICS

17

081 02 HIGH SPEED AERODYNAMICS

06

081 04 STABILITY

06

081 05 CONTROL

04

081 06 LIMITATIONS

03

081 07 PROPELLERS

04

081 08 FLIGHT MECHANICS

04

Общее количество вопросов

44


Пән: VFRCOMMUNICATION

Теориялық білім бойынша емтихан

Емтиханның ұзақтығы, сұрақтардың жалпы мөлшері және тақырыптар бойынша сұрақтарды бөлу


ATPL(A)

Емтиханның уақыты, сс: мм

00:30

Пәннің тақырыбы бойынша сұрақтарды бөлу

091 01 DEFINITIONS

05

091 02 GENERAL OPERATING PROCEDURES

11

091 03 RELEVANT WEATHER INFORMATION TERMS (VFR)

02

091 04 ACTION REQUIRED TO BE TAKEN IN CASE OF COMMUNICATION FAILURE

02

091 05 DISTRESS AND URGENCY PROCEDURES

02

091 06 GENERAL PRINCIPLES OF VHF PROPAGATION AND FREQUENCY ALLOCATION

02

Сұрақтардың жалпы мөлшері

24


Пән: IFRCOMMUNICATION

Теориялық білім бойынша емтихан

Емтиханның ұзақтығы, сұрақтардың жалпы мөлшері және тақырыптар бойынша сұрақтарды бөлу


ATPL(A)

Емтиханның уақыты, сс: мм

00:30

Пәннің тақырыттары бойынша сұрақтарды бөлу

092 01DEFINITIONS

05

092 02 GENERAL OPERATING PROCEDURES

11

092 03 ACTION REQUIRED TO BE TAKEN IN CASE OF COMMUNICATION FAILURE

02

092 04 DISTRESS AND URGENCY PROCEDURES 

02

092 05 RELEVANT WEATHER INFORMATION TERMS (IFR)

02

092 06 GENERAL PRINCIPLES OF VHF PROPAGATION AND FREQUENCY ALLOCATION

02

Сұрақтардың жалпы мөлшері

24

  Авиациялық персоналдың
біліктілік деңгейін
айқындау Қағидасына
19 Қосымша

Ұшу экипажы мүшелерінің дайындық деңгейін және біліктілігін сынақтауды тексеруді өткізудің кестесін жасақтау жөніндегі басшылық.

      Ескерту. 19-қосымша жаңа редакцияда – ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 31.07.2019 № 594 (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      1 кесте. Ұшқыштардың АҰЕ (ұшақ) бойынша ұшуларға рұқсаттың тәжірибелік икемділіктері бойынша емтиханның мазмұны.

      Бақылау тексерулердің карталарын пайдалану (check list), ұшу шеберлігін қолдану (airmanship), анти – және қарсы - мұздану процедуралары және қатерлер факторларын және қателерді бақылау ұстанымдары барлық бөліктерде қолданылады.

1 бөлік – Ұшуға дайындық және ұшып шығу
1.1

ҰПБ –н жұмыс (немесе ұқсас басшылықпен) , соның ішінде ұшу, салмақ және орталық ауырлығының параметрлерін есептеу

1.2

Әуе қозғалысы қызметінің құжаттамасымен, ауа райының болжамымен жұмыс

1.3

Ұшудың АТS жоспарын, IFR жоспарын және ұшу жорналын әзірлеу

1.4

Ұшу алдындағы тексеру

1.5

Метеоминимумдар

1.6

Самғауға жермен жүргізу

1.7

Ұшу алдындағы брифинг. Самғау

1.8***

Аспаптар бойынша ұшуға өту

1.9***

Ұшып шығу кезіндегі саймандық процедуралар, биіктік өлшегіштерді орнату

1.10***

АТS тұрағымен байланыстың мәселелерін келісу, радио байланыстың процедуралары

2 бөлік – Жалпы ұшуды басқару***
2.1

Түрлі жылдамдықтарда кқлденең ұшуды қоса аспаптармен ғана ұшақты басқару, ӘК-н тәртіптке келтіру

2.2

Биіктікті алумен және стандартты бұрылысты төмендетумен бұрылыстар

2.3

45° тұрақты қисаюмен шұғыл бұрылуды қоса ерекше жағдайдан шығу(unusual attitude), және төмендету кезіндегі тік шұғыл бұрулар (

2.4*

Көлденең ұшуда, көтерілу және төмендеумен шұғыл бұрылуларда және отырғызу конфигурациясының ұшуында құлаудан қалыпқа келтіру- тек ұшақтар үшін

2.5

"шектеулі панелдер" режімі:орнықты биіктеуді алу және төмендету, жоспарлы курсқа шығумен берілген биіктіктегі стандарттық бұрылыстар, ерекше жағдайлардан қалыпқа келу (unusual attitude) – тек ұшақтар үшін

3 бөлік –Бағыттағы IFR процедуралары***
3.1

Жолды қармаумен оның желілерін қадағалау, мысалы, NDB, VOR, RNAV электрондық навигациялық жүйелерді пайдалану

3.2

Радиотехникалық құралдарды пайдалану

3.3

Көлденең ұшу, курсты , биіктік және жылдамдықты басқару, қуатылықты орнату, тәртіптке келтіру техникасы

3.4

Биіктік өлшегішті орнату

3.5

Ұшу уақытын және келудің есепті уақытын бағалау (ETAs) (егер талап етілсе, бағыттағы күту (en-route holding))

3.5

Ұшу барысын бақылау, ұшу жорналын жүргізу, отынды пайдалануды, ӘК жүйелерін басқаруды бақылау,

3.7

Мұзданудан қорғау процедуралары, үлігленген , егер қажет болса

3.8

АТS-н байланыс –келісу, радиобайланыс процедуралары

4 бөлік– Отырғызуға дәл кіру процедуралары***
4.1

Навигация құралдарын орнату және тексеру, жабдықты сәйкестендіру

4.2

Келу процедуралары, биіктік өлшегішті тексеру

4.3

Төмендеу, отырғызуға кіру және қонуы кезінде тексерулерді қоса, қондыру және қонуға кіру кезіндегі келіссөздер

4.4**

Күту процедурасы (Holding procedure)

4.5

Қондыруға кірудің белгіленген процедурасымен сәйкестік

4.6

Қондырудың кірудің уақытын бағалау

4.7

Курсты, биіктік және жылдамдықты басқару ( тұраұтандырылған отырғызу)

4.8**

Екінші шеңберге кету

4.9**

Қондыруға қайтара кірудің процедурасы және отырғызулар

4.10

АТS-н байланыс – келісу, радиобайланыс процедуралары

5 бөлік– отырғызуға дәл емес кірудің процедуралары***
5.1

Навигация құралдарын орнату және тексеру, жабдықты сәйкестендіру

5.2

Келу процедуралары, биіктік өлшегішті тексеру

5.3

Төмендеу, қондыруға кіру және қонуы кезінде тексерулерді қоса, отырғызу және қонуға кіру кезіндегі келіссөздер

5.4**

Күту процедурасы (Holding procedure)

5.5

Қондыруға кірудің белгіленген процедурасымен сәйкестік

5.6

Қондыруға кірудің уақытын бағалау

5.7

Курсты, биіктік және жылдамдықты басқару ( тұрақтандырылған қондыру)

5.8**

Екінші шеңберге кету

5.9**

Қондыруға қайтара кірудің процедурасы және отырғызулар

5.10

АТS-н байланыс – келісу, радиобайланыс процедуралары

6 бөлік –қозғалтқыштардың бірі жұмыс емес жағдайда болғандағы ұшу ( көп қозғалтқышты ұшақтар үшін)***
6.1

Самғаудан кейін немесе екінші шеңберге кету кезінде қозғалтқыштың бұзылуына ұқсату

6.2

Бір қозғалтқыштың бұзылуы жағдайында қондыруғакіру, екінші шеңберге кету және қоныдруға қайтара кіру

6.3

Қондыруға кіру және бір қозғалтқыштың бұзылуы кезіндегі қону

6.4

АТS-н байланыс – келісу, радиобайланыс процедуралары

      Ескерту:

      * FFS, FTD 1/2/3 немесе FNPT II тренажерларында орындалуы мүмкін.

      ** немесе 4 бөлікте, немесе 5 бөлікте орындалуы мүмкін.

      ***Аспаптар бойынша ғана бағдар кезінде орындалуы тиіс.

      2 кесте. Біліктілікті тексерудің/ тәжірибелік икемділіктер бойынша емтиханның мазмұны

Көтеріңкі ұшу сипаттамалары бар күрделі ұшақтардан басқа бір ұшқыштан тұратын экипажы бар ұшақтар(SPA),

Тәжірибелік оқыту

Біліктілікті тексеру/ тәжірибелік дағдылар бойынша емтихан

Маневрлер, процедуралар




Оқыту курсын өткізген нұсқаушының ата тегі

тексерілді

Емтихан қабылдаған емтихан алушының ата тегі

"FTD" тренажеры

"FFS" тренажеры

A

"FFS”
A тренажерында

1 БӨЛІК

1 1.1. Ұщу алдындағы дайындық, құжаттама,салмақ және орталық ауырлық, метеожағдайлар, брифинг (NOTAM)







1.2. ұшу алдындағы тексерулер







1.2.1 Сыртқы



 

P




1.2.2 ішкі



P


M


1.3. Қозғалтқышты қосу, қалыпты ақаулықтар



 


 


 

M


1.4. Самғауға жерден ұшу




 


 

M


1.5. Ұшып шығу алдындағы тексеру: қозғалтқышты сынау (Engine run - up)



 


 


 

M


1.6. Самғау: жалғас қанатшаларды орнатумен қалыпты, ҰПБ сәйкес, Бүйірлік жео ( егер жағдай мүмкіндік берсе)




 


 

M


1.7. Биіктікті алу: Vx/Vy жылдамдықтарын ұстау, курсқа шығу, тегістеу




 


 

M


1.8. АТS - н байланыс – келісу, радиобайланыс процедуралары







2 БӨЛІК

2. Ұшу жұмысы (шолу метеожағдайлары - VMC)
2.1. жалғас қанатшаларды пайдаланумен және пайдаланусыз шағын жылдамдық кезінде ұшуды қоса, түрлі жылдамдық кезіндегі тура және көлденең ұшу (қолданылса, Vmca жылдамдығындағы ұшуды қоса)




 


 



2.2. Тік бұрылыстар (360° солға және қисаюмен оңға 45°)




 


 

M


2.3. Құлау және одан қорытынды:
1) "таза" қанатта құлау
2) қондыруға кіру кезінде ұшақ және қозғалтқыштың конфигурациясында қисаюмен төмендеуде бұрылыстағы құлауға тәсілдеме (approach configuration);
3) Ұшақ және қозғалтқыштың отырғызу конфигурациясы кезінде құлауға тәсілдеме (landing configuration);
4) жиналынған жалғас қанатшалармен бұрылыста және қозғалтқыштың жұмыс режімінде кедергіге тәсілдеме “climb power” (тек бір моторлы ұшақтар үшін))




 


 

M


2.4. егер мүмкіндік болса, автоұшқыштың және пилотажды командалық аспаптың көмегімен ұшуды орындау (3 бөлікте орындалуы мүмкін




 


 

M


2.5. АТS-н байланыс – келісу, радиобайланыс процедуралары







3А БӨЛІК

3А Шолу ұщуларының ережесі жөніндегі бағдар бойынша жұмыс ПВП ( В.5.3 и В.5.4 қараңыз)
3А.1. Ұшу жоспары, "жолды соқыр есептеу" (dead reckoning), карталарды оқу.







3A. 2 Биіктікті, курсты және жылдамдықты ұстау







3A. 3 бағдар, уақытты бақылау, келудің есепті уақытын қайта қарау (ETAs)







3A. 4 Радионавигациялық құралдарды пайдалану ( егер бұл қолданылса)







3A. 5 ұшу менеджменті ( ұшу жорналы, соның ішінде жоспарлы тексерулер, отын жүйелер, мұздану)







3А.7. АТS-н байланыс – келісу, радиобайланыс процедуралары







3Б БӨЛІК

3Б аспаптар бойынша ұшу
3Б.1* IFR бойынша ұшып шығу




 


 

M


3Б.2* IFR бағдары бойынша




 


 

M


3Б.3* бағдар бойынша процедуралар




 


 

M


3Б.4* ILS бойынша DH/A 200 футқа (60м) немесе процедура минимумына дейін кіру (глиссаданы қармау үшін автоұшқыш пайдаланылуы мүмкін)




 


 

M


3Б.5* MDH/A дейін қондыруға дәл емес кіру(ең аз биіктік, төмендеуі) және MAP (екінші шеңберге кету нүктелері)




 


 

M


3Б.6* ұщу жаттығулары, соның ішінде компас және авиа көкжиегінің бұзылуға ұқсату: с rate 1 turn бұрылыстар, күрделі жағдайлардан қалыпқа келтірілу (recoveries from unusual attitudes)



 


 


 

M


3Б.7* курстық немесе глиссадалық маяктың жасамай қалуы



 


 


 



3Б.8. АТS-н байланыс – келісу, радиобайланыс процедуралары







4БӨЛІК

4 келу және қону.
4.1.келу бойынша әуеайлақтық процедуралар




 


 

M


4.2. Қалыпты қону




 


 

M


4.3. жалғас қанатшаларсыз қону




 


 

M


4.4. Бүйірлі жел кезіндегі қону (ыңғайлы жағдайларда)




 


 



4.5. белдеу үстінде 200 футқа дейін биіктіктен шағын газ режімінде жақындап келу және қону (тек бір моторлы ұшақтар үшін)




 


 



4.6. ең аз биіктіктен екінші шеңберге кету




 


 

M


4.7.түнгі жағдайларда екінші шеңберге кету (егер қолданылса)



 


 


 



4.8. АТS-н байланыс – келісу, радиобайланыс процедуралары







5 БӨЛІК

5. Штаттық емес және апаттық процедуралар (бқл бөліктің тармақтары 1-4 бөліктердің тармақтарымен бірігуі мүмкін) 5.1. саналы жылдамдықтағы үщілген самғау




 


 

M


5.2 самғаудан кейінгі қозғалтқышты істен шығаруға ұқсату (тек бір моторлы ұшақтар үшін)



P


M


5.3. Бос жүрістегі мәжбүрлі қонуға ұқсату (тек бір моторлы ұшақтар үшін)



P


M


5.4. ұқсатылған төтенше жағдайлар: 1) ұшу кезіндегі алау және түтін; 2) жағдайлар,ға қарамастан жүйенің шалысы,



 


 


 



5.5. қозғалтқышты ажырату және оны қайтара қосу (тек көп қозғалтқышты ұшақтарда ұшу икемділіктерін тексеру үшін), егер ұшақта орындалса, онда қауіпсіз биіктікте



 


 


 



5.6. АТS-н байланыс – келісу, радиобайланыс процедуралары







ЧАСТЬ 6

6. Ассимметриялық тартумен ұшуға ұқсату.
6.1.* (Бұл бөлік 1+8 бөліктермен үйлестірілуі мүмкін).
Самғау кезінде қозғалтқыштың бұзылуына ұқсату ( егер ол FFS или FNPTII тернажерында емес өткізілсе, онда қауіпсіз биіктікте)



 


 


 

M


6.2.* ассимметриялық тартумен қондыруға кіру және екінші шеңберге кету



 


 


 

M


6.3.* Ассимметриялық тартумен қондыруға кіру және толық тоқтаумен қону



 


 


 

M


6.4 АТS-н байланыс – келісу, радиобайланыс процедуралары







      3 кесте. CPL(A) беру үшін тәжірибелік икемділіктер бойынша емтиханның мазмұны

Бақылау тексерулердің карталарын пайдалану (check list), ұшу шеберлігін қолдану (airmanship), анти – және қарсы - мұздану процедуралары және қатерлер факторларын және қателерді бақылау ұстанымдары барлық бөліктерде қолданылады.

1 БӨЛІК — ҰШУҒА ДАЙЫНДЫҚ ЖӘНЕ ҰШЫП ШЫҒУ

1.1

Алдын ала ұшу дайындығы, оған қоса: ұшуды жоспарлау, құжаттаманы зерделеу, салмақ және орталық ауырлығын бағалау, ауа райы туралы мәліметтер алу, ұшқыштар үшін хабарларды шолу (NOTAM)

1.2

Ұшақты тексеру және қызмет көрсету

1.3

Жермен жүргізу және самғау

1.4

Ұшу сипаттамаларын талдау және тәртіптке келтіру

1.5

Әуе айлағын және қозғалыс сызбасын бағалау

1.6

Ұшып шығу процедурасы, биіктікті өлшегішті орнату, соқтығыстарды алдын ала ескерту үшін қоршаған кеңістікті шолу

1.7

АТS-н байланыс – келісу, радиобайланыс процедуралары

2 БӨЛІК НЕГІЗГІ ҰШУДЫ БАСҚАРУ

2.1

Сыртқы бағдарлардың көмегімен ұшақты басқару, соның ішінде тура, берілген биіктіктегі қозғалыс, биіктікті алу, төмендету, бақылау

2.2

Сыни төмен жылдамдықтағы ұшу, оған қоса тану және бастапқы және күшейген құлау жағдайларынан шығу

2.3

Қондыру жағдайындағы шұғыл бұрылыстарды қоса бұры қисаю бұрышымен тік бұрылыстар.

2.4

Сыни төмен жылдамдықтағы ұшу, оған қоса тану және шиыршықты шүйілуден шығу

2.5

Ұшу тек аспаптар бойынша, оған қоса:
а) көлденең ұшу, крейсерлік ұшу, ұшу режімі, курсты бақылау, биіктіктер және жылдамдықтар;
б)биіктікті алудағы бұрылыстар және 10°–30° өисаю бұрышымен төмендету;
в) стандарттық емес жағдайлардан шығу (recoveries from unusual attitudes);
г) "шектеулі панель" режімі.

2.6

АТS-н байланыс – келісу, радиобайланыс процедуралары

3 БӨЛІК БАҒЫТ ПРОЦЕДУРАЛАРЫ

3.1

Сыртқы бағдарлардың көмегімен ұшақты басқару, соның ішінде крейсердік режімде ұшудың алыстығы мен ұзақтығын айқындау

3.2

Бағдар, картаны оқу

3.3

Управление высотой, скоростью, курсом, наблюдение

3.4

Биіктік өлшегішті жөнге келтіру, АТS-н байланыс – келісу, радиобайланыс процедуралары

3.5

Ұшудың барысын бақылау, ұшу жорналын жүргізу, отын шығынын бақылау, бағыттан ауытқыуды бағалау және ұшудың дұрыс бағытын қайта жаңғырту

3.6

Ауа рай жағдайларын бақылау, тенеденцияларды бағалау, берілген жол желісінен ауытқуларды жоспарлау (track)

3.7

Жол бағытын қадағалау, Слежение за направлением маршрута, жайғастыру (NDB немесе VOR навигациялық жүйелердің көмегімен), жабдықты сәйкестендіру (аспаптар бойынша ұшу), қосалқы әуе айлағына кету жоспарын жүзеге асыру)

4 БӨЛІК –ҚОНДЫРУҒА КІРУ ПРОЦЕДУРАЛАРЫ ЖӘНЕ ҚОНДЫРУЛАР

4.1

Келу процедуралары, биіктік өлшегішті орнату, тексерулер, бақылау

4.2

АТS-н байланыс – келісу, радиобайланыс процедуралары

4.3

Төмен биіктіктен екінші шеңберге кету

4.4

Қалыпты қондыру, бүйірлі желмен қондыру (қолайлы жағдайларда)

4.5

Қысқа қашықтықпен қондыру

4.6

Шағын газде кіру және қондыру (тек бір моторлы ұшақтар үшін)

4.7

Жалғас қанатшаларды пайдаланусыз қондыру

4.8

Ұшудан кейінгі әрекеттер

5 БӨЛІК ҚАЛЫПТАН ТЫС ЖӘНЕ АПАТТЫҚ ПРОЦЕДУРАЛАР

Бқл бөлік 1+4 бөліктермен бірігуі мүмкін.

5.1

Самғаудан кейінгі қозғалтқыштың істен шығуына ұқсату ( қауіпсіз биіктікте) өрт жаттығулары

5.2

Жабдық жұмысындағы шалыстар, оған қоса шассидың шығуының баламалы механизмінің кемшіліктері, электр және тежегіш жүйелеріндегі ақаулықтар

5.3

Мәжібүрлі қондыруға ұқсату

5.4

АТS-н байланыс – келісу, радиобайланыс процедуралары

5.5

Ауызша сұрақтар

6 БӨЛІК – АССИМЕТРИЯЛЫҚ ҰШУҒА ҰҚСАТУ ЖӘНЕ СЫНЫП ЖӘНЕ ТҮРІНЕ СӘЙКЕС ТЕКСЕРУЛЕР

Бұл бөлік 1-5 бөліктермен бірігуі мүмкін

6.1

Самғау кезінде қозғалтқыштың бұзылуына ұқсату ( егер ол FFS или FNPTII тернажерында емес өткізілсе, онда қауіпсіз биіктікте)

6.2

Қондыруға ассиметриялық кіру және екінші шеңберге кіру

6.3

Ассиметриялық кіру және толық тоқтаумен қондырулар

6.4

Қозғалтқышты тоқтату және қайтадан қосу

6.5

АТS-н байланыс – келісу, радиобайланыс процедуралары, ұшу шеберлігі

6.6

FE қарауы бойынша – сынып және түріне сәйкес келетін ұшуды тексерудің өзге жағдайлары, егер бұл қолданылса:
а) Автоұшқышпен қатынасты қоса үшақтың жүйелері;
б) қысымды кқтеру жүйесін пайдалану;
в) мұздану жүйесіне анти- және қарсы-пайдалану.

6.7

Ауызша сұрақтар

      Ескерту. Кестені жасақтау, тексеруді өткізу ,ұшу экипаждары мүшелерінің біліктілігін дайындау және сынақтау деңгейі Басшылығына түсіндірулер қосымшада келтірілген.

  Кестені жасақтау, тексеруді
өткізу, ұшу экипаждары
мүшелерінің біліктілігін
дайындау және сынақтау
деңгейі Басшылығына
Қосымша

Кестені жасақтау, тексеруді өткізу, ұшу экипаждары мүшелерінің біліктілігін дайындау және сынақтау деңгейі Басшылығына түсіндірулер 1 тарау. Жалпы

      1. Үміткер сынақ/тексеру бағдарламасына сәйкес барлық қажетті нұқсаулықтан өтеді. Емтихан алушы үміткердің сынақтан өтуіне дайын екеніне көз жеткізеді, үміткер барлық тәжірибедік дәрістерден ткенін, ал жаттығуға тапсырмалар нұқсаушымен қол қойылғанын тексереді.

      2. Сынақ/тексеру барысында өңделуі тиіс сұрақтар тиісті құжаттамада беріледі (License Skill Tests/Proficiency Checks LSC/LPCMPA&SP). Сынатар/ тексерулерді өткізу үшін біргеге сценарийлерді пайдалану мүмкін. Сонымен бірге емтихан алушы бұл сценарийлердің бірін таңдайды. Барлық талаптарға сәйкес келген және тиісті органнан оларды пайдалауға рұқсаты бар тренажерларды пайдалануға рұқсат беріледі.

      3. Емтихан алушы ұшу сынақтауын ол өкілетті ұйымның талаптарына сәйкес келетіндей, сонымен қатар аталған сынақта берілген барлық маневрлерді өткізуге және дайындауға әр үміткердің жеткілікті уақытын қамтамасыз ететіндей түрде өткізеді.

      4. Өкілетті ұйым теориялық білім жауаптың бірнеше нұсқалары бар сұрақнаманы толтыру көмегімен немесе өзге лайықты тәсілдермен тексерілгенін талап етеді.Жауаптың бірнеше нұсқаларымен сұрақнамалар қолданылмайтын жерде, жазбаша ( электронды) нысанда белгілеумен ұшқыштың білімін бағалаудың өзге қолайлы тәсілі қолданылады.

2 тарау. Сынақты/тексеруді өткізу

      5. "М" әрпімен белгіленген тармақтарда (mandatory – міндетті)сынақтауға жататын білімінң ең аз көлеміне талаптар бар. Емтихан алушы өз қарауы бойынша "тәжірибелік жаттығулар" облысынан қосымша сұрақтарды таңдайды.

      6. LST/LPC сынағын орындау кезінде елеусіз қателер анықталған жағдайда 2 (екі) талпынысқа жол беріледі. Бұл жағдайда үміткер сынақтық ұшудың барлық тапсырмаларынан өтеді және бұдан кейін ғана егер уақыт қалса, оған қандай да бір тапсырманы орындау мүмкіндігі беріледі.

      Әуе кемесінде тексеру/сынақты өткізу кезінде бір мәртеден барлық тапсырмаларды орындауды аяқтау диспетчерлік сүйемелдеуге немесе қнадайда болмасын өзге сыртық факторларға байланысты күрделіліктерден мүмкінсіз болуы мүмкін.

      Бірінші талпыныстан бес тапсырманы өтуге қабілетсіздік үміткермен барлық сынақты қайтара өту қажеттілігін білдіреді. 5 тапсырмадан аспай құлаған үміткер оларды 2 (екінші) талпыныстан қайта тапсыруға жіберіледі.

      7. Бір сұрақты үміткермен екі рет тапсыра алмау , оған барлық сынақты/тексеруді тұтас қайтадан өту қажеттілігін білдіреді.

      8. №1 талпыныс. Еегер үміткер сынақты/тексеруді тапсырудың бірінші талпынысы кезінде ол осыған дейін табысты тапсырған сұраққа жауап бермесе, бұл сәтсіз бірінші талпыныс ретінде есептеледі. Бұл LST/LPC бланкісінде емтихан алушымен бұрын жасалған белгіні өзгерту керек дегенді білдіреді.

      9. №2 талпыныс.

      Бірінші талпыныс кезінде дұрыс жауап беоілген сұрақтарды қоса, қайтара сынақтау/тексеру кезінде қандай да болмасын сұраққа теріс жауап үміткердің барлық сынақты/тексеруді тұтас қайтадан өту тиіс екендігін білдіреді. Аталған талап жиі теріс түсіндіріледі.

      "Қайтара сынақтау\тексеру" сөзі негізгі болып табылады.

      Бірінші талпыныс толықтау аяқталу қажет. Егер теріс жауап берілген сұрақтар болса, емтихан алушы үміткерге екінші талпынысты (№2 талпыныс) жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Бұл себеп бойынша үміткер табысты өткен сол ұшу маневрын қайтара орындаудан қашқақтауға кеңес береміз. Аталған келеңсіздіктерді шешудің көптеген өзге мүмкіндіктері бар. Мысалы, тексеруге, /сынақтауға жататын кезеңнің /маневрдың басталу сәтіне дейін екінші ұшқышқа ұшақты басқаруды ұсыну ( сол сәтке дейін ұшақтағы белсенді басқаруды емтихан алушы өзіне алуы мүмкін). Тренажер жалғастыруға үміткердің толық әзірлік сәтіне дейін "қойылуы" және "іркіліске қойылуы" мүмкін немесе екінші шеңберге кетудәі сәтісзі талпынысы жағдайында ең азға сәйкес жағдайлардың басталуы үшін қабылданған кез келген нүктеге кірудің екінші түрін таңдауы мүмкін.

      Барлық жағдайлардағ егер өткен (тапсырған) тапсырма бойынша тренажерда ұшуды орындауы болатын болсағ бұл туралы үміткерге брифинг барысында хабарлайды..

      10. Егер сынақ/тексеру емтихан алушымен елеусіз деп есептелген себептер бойынша тоқталсағ онда сынақтауды (тексеруді) қайта жаңартқан кезде тапсырылмаған секцияларды ғана тапсыру қажет. сынақты тоқтауға орынды себептер болған кезде үміткер сынақты табысты өтуге жейін өндірістік рейстерді орындауға қайта орала алмайды.

      11. № 1 талпыныс кезінде емтихан алушы өз қарауы бойынша тексерудің кез келген жаттығуларын (кез келген сұрақ) бір рет қайталай алады. Үміткер сынақты қайтара өткізуді емтихан алушыдан талап етуге құқылы. Әдеттегідей, емтихан алушы үміткермен жіберілген қате елеусіз деп ол санаған жағдайда өз қарауы бойынша қандайда болмасын жаттығуды өз қарауы бойынша қайталауы мүмкін , қате қайтара нұсқаулықты өткізумен түзетілуі мүмкін. Қайталау мүмкіндігі үміткердің жеткіліксіз әзірлігі кезінде ұсынылмайды. Егер қосымша жаттығу талап етілсе, онда ол қайтара сынақтауға дейін, яғни 1 (екінші) талпынысқа дейін ұсынылады. Қайталама ұшулар тексеруді (сынақ) өткізу бастапқыда 2 (екінші) күндізгі іс-шаралар сияқты жоспарланған жағдайлардан басқа тренажердың өзге сценарийіне ( өзге ұшуға) ауыстырылады. Қайталаулар екінші емтихан алушыға берілмейді. №2 талпыыс кезіндегі қайталама сынақтаулар үшін сұрақтар қайталанбайды. Үміткерге 2 (екінші) талпынысты ұсыну алдындағы 1 (бірініші) талпыныстағы жіберілген қателер туралы айту қажеті.

      12. Сынақтың сынақтың барлық техникалық бөлігі 2 рет қайталануы мүмкін, барлық жаттығуларды қайталау құқына ұсыыным бұрыс болып табылады. Қайталама талпыныстар LST/LPC нысандарында белгіленбейді.

      13. Егер ұміткердің құзіреттілігі толық қайта бағалауды (қайталама тексеру) талап еткен жағдайда, емтихан алушы кез келген кезеңде сынақты (тексеру) тоқтата алады.

      14. Егер емтихан алушы ұміткер қандайда болмасын сыртқы алаңдатушы факторлардың тапсырмасымен жеткіліксіз жақсы игерді деп санаса, жаттығу бағаланбауы тиіс.

      Егер ұшқыш емтиханға келсе және оның басталар алдында денсаулыңына шағымданбаса, онда ол ұшуға дайын деп саналады. Сынақ өткеннен кейін денсаулығына шағымдану қабылданбайды.

      15. Сынақты (тексеруді) өткізу пішімі өндірістік ұшуға ұқсайтындай түрде жасақталады. Ұшуға жоспарлау және дайындық пайдалану процедураларына сәйкес кәдімгі материалдарды пайдаланумен экипажбен өткізіледі. Ұшуда үміткер әдеттегідей сол карталар мен жинақтарды пайдаланады. Мысалы, үйде ерте дайындалған суреттерді, сызбалар және бөліп көрсеткен фрагменттері бар ксерокс көшірмелерін пайдалануға болмайды.

      Ұшақтар және қозғалтқыштар жүйесінің істен шығуына ұқсатумен сынақтар/тексерулерді өткізу жүк немесе жолушыларды коммерциялық тасымалдау кезінде өндірістік жағдайларда жүзеге асырылмайды.

      16. Көп мүшелі экипажбен ұшақтағы сынақ/тексеру экипаж құрамында өткізіледі. Егере сынақ/тексеру тренажерда емес, ұшақта өтсе, емтихан алушы екінші ұшқыштың (командир) рөлінде болуы мүмкін.

      17. (ATPL) желілік ұшқыштың бастапқы лицензиясына ие болатын үміткер сынақтың барлық кезеңінде белсенді басқаруды pilot (flying) жүзеге асыратын ұшқыш ретінде жұмыс дағдыларын көрсетеді. Одан басқа үміткер басқаруды жүзеге асырмайтын ұщқыш (pilot monitoring) ретінде де жұмыс дағдыларын көрсетеді.

      18. Ұшуды тексеруді(сынақтау) өткізу туралы нақты мәліметтер ұшу құрамынан емтихан алушының Басшылығында баяндалған. .

      19. ұшуды тексеру/сынақтаудың мақсаты келесілер болып табылады:

      1) үміткер тәжірибеде алынатын рұқсатқа (рейтингке) сәйкес қажетті білімнің онда болуын көрсете алды ма, айқындау;

      2) қандай да болмасын жаттығуларды ( процедуралар) орындау барысында әдетте жіберілетін қателерді түзету бойынша кеңестерді беру жолымен үйрету және оқытудың жақсартылған стандарттары;

      3) Ұшу тәртібі мен авиациялық стандарттарды сақтауды талап ете отырып, авиациялық индустрияда қауіпсіздік стандарттарын (мүмкін болған жерде-қатаңдату) сақтауды қамтамасыз ету.

3 тарау. ҰӨП бойынша ұшуларға рұқсат туралы біліктілік белгісін алу үшін тәжірибелік дағдылар жөніндегі емтихан (IR skilltest)

      20. IR алуға үміткер ұшуды тексеру кезінде пайдалынылатын әуе кемесінің сол сыныбы немесе түрі бойынша нұсқаулық алуы тиіс.

      21. Үміткер ұшу икемділіктерін тексерудің барлық бөліктері бойынша өту белгісін алуы тиіс (skill test). Егер қандай да болмасын тармақта, қандай да бір бөлікте өту белгісін алмаса, демек бұл бөлік бойынша өтпеу белгісі қойылады. Бөліктердің біреуінен көп өтпеу белгісі үміткерден ұшуды тексерудің барлық бөліктерін қайта тапсыруды талап етеді. Бір бөліктен ғана өтпеу белгісі сол бөлікті қайта тапсыруды талап етеді. Қайталама тексерудің кез келген бөлігінен , соның ішінде алдыңғы қайта тапсыруды табысты тапсырған сол бөліктер бойынша өтпеу белгісі үміткерден ұшу икемділіктерінің барлық тексеруін қайта тапсыруды талап етеді (skill test). Барлық бөліктер бойынша ұшу икемділіктерін тексеру алты ай ішінде аяқталуы тиіс. Екі талпыныстан сәйкес барлық бөлімдерді тапсырудың қабілетсіздігі бұдан әрі оқытуды талап етеді.

      22. Қайталама оқыту сәтсіз ұшу тексерулерінен кейін басталады. Ұшу икемділіктерін тексеру тапсыру талпыныстары шектеусіз.

      23. тексеру тәжірибелік ұшуды ұқсату үшін тағайындалған. Ұшу бағыты емтихан алушымен таңдалуы тиіс. Жалпы қабылданған инструктивтік материалдар негізіндегі үміткердің ұшуды жоспарлау және өткізу қабілеттілігі елеулі элемент болып табылады. Үміткер өзіне ұшуды жоспарлауды алады және борттағы ұшуды орындау үшін барлық жабдық және құжаттаманың болу орын қамтамасыз етуге тиіс. Ұшудың ұзақтығы 1 сағаттан кем еместі құрайды.

      24. Егер емтихан алушы дәлелсіз деп санайтын себептер бойынша үміткер тексеруді тоқтауға шешімді қабылдайды, бұл үміткер барлық тексеруді қайта тапсыруы қажет. Егер тексеру емтихан алушы дәлелді деп санайтын себептер бойынша тоқталса, онда келесі ұшуда тексерудің тапсырылмаған бөліктері бойынша ғана тексеру жүреді.

      25. Емтихан алушының қарауы бойынша кез келген маневр немесе сынақтау процедурасы үміткермен бір рет қайталанады. Емтихан алушы үміткермен ұшу дағдылары толық қайтара сынақтауды талап етеді деп санаса, ол кез келген кезеңде сынақты тоқтата алады.

      26. Үміткер ӘКК функцияларын орындай алатын жағдайдан әуе кемесін басқаруы және экипаждың өзге мүшелері жоқ сияқты ұшуды орындауы тиіс. Қауіпсіздік мүдделерінде немесе басқа кеме үшін жіберілмейтін кідірісті болғызбауда емтихан алушы араласуы қажет жағдайлардан басқа ол әуе кемесін басқаруға қатысуға тиісті емес.

      27. Салыстырмалы/ абсолютті шешім қабылдау (Decision heights/altitude), төмендеудің ең аз салыстырмалы/ абсолюттік биіктігі (minimum descent heights/altitudes) және екінші шеңберге кету нүктесі үміткермен айқындалады және емтихан алушымен келісіледі.

      28. IR үміткер емтихан алушыға онымен орындалатын тексеру мен міндеттерді, соның ішінде радиобайланыс құрылғысының сәйкестенуін көрсетуі қажет. Тексерулер ұшуды тексеру өткізілетін бақылау тексерулерінің белгіленген карталарына сәйкес аяқталуы тиіс. Ұшуға дайындық уақытында үміткер қозғалтқыш және жылдамдық жұмысының параметрлерін айқындауға міндетті. Самғау, қондыруға кірулер және қондырулар пайдаланылатын әуе кемесін ұшуды пайдалану жөніндегі басшылығына сәйкес үміткермен есептеледі.

      29. Үміткер оның шектеулері аясында әуе кемесін басқару қабілеттілігін көрсете алуы, барлық маневрларды дәл және бір сарынды орындауы, жақсы қабылданған шешімдерді және ұшу икемділіктерін көрсете білуі, аэронаивгация облысында білімін білдіруі, және процедура немесе маневрдың табысты нәтижесі күмән келтірмейтіндей ұщудың барлық кезеңдерінде әуе кемесіне бақылауды жүзеге асыра білуі тиіс.

      30 Турбуленттік жағдайларға, пайдаланылатын әуе кемесінің ұшу сапалары мен сипаттамаларына қарамастан ұшу парамтерлерінің келесі ауытқуларына жол беріледі:

      1) биіктігі бойынша:

      әдеттегідей,



      100 фут (30 метр);

      екінші шеңберге кетудің басталуы, шешімдерді қабылдау биіктігі, +50/-0 фут (+15/-0 метр);

      төмендеудің ең аз биіктігі (екінші шеңберге кету нүктесі), +50/-0 фут (+15/-0 метр);

      2) жол желісін қадағалау (tracking):

      радиолокациялық



      5 ;

      қондыруға дәл кіру – азимут және глиссада бойынша шкаланың жартысы;

      3) курс:

      барлық жұмыс жасайтын қозғалтқыштар кезінде,



      5 ;

      қозғалтқыштың істен шығуына ұқсатумен



      10 ;

      4) жылдамдық:

      барлық жұмыс жасайтын қозғалтқыштар кезінде,



      5 түйін;

      қозғалтқыштың істен шығуына ұқсатумен, +10/-5 түйін.

4 тарау. Ұшу икемділіктері бойынша емтихан және көп мүшелі экипаж ұшқышының (MPL), әуе желісі ұшқышының(ATPL) куәлігін, түрі және сыныбы бойынша біліктілік белгісін беру үшін дайындық деңгейін біліктілік тексеру(proficiency check) , сонымен қатар аспаптар(IR) бойынша ұшуға рұқсат үшін біліктілік тексеру

      31. Тәжірибелік дағдылар жөніндегі емтиханды өткізуге үміткер емтиханда пайдаланатын әуе кемелерінің сол сыныбында немесе түрінде оқытудан өтуі тиіс.

      32. Екі талпыныстан емтихан бөлігінен кез келгені бойынша өтпеу белгісі қосымша оқытуды талап етеді.

      33. Емтихандарды тапсырудың талпыныстар мөлшері шектеусіз.

      Оқыту курсының, біліктілік тексерудің (proficiency check) немесе тәжірибелік икемділіктер жөніндегі емтиханның (skill test). мазмұны.

      34. Егер өзгесі ӘК –өндірушінің мақұлданған деректерімен айқындалмаса, ұшуларға оқытудың оқу жоспары, тәжірибелік икемділіктер бойынша біліктілік тексерулер мен емтихандар Осы Қағидаға сәйкес болуы тиіс. Тәжірибелік икемділіктер бойынша оқу жоспары, біліктілік емтихандары бұл ӘК өндірушінің мақұлданған деректерімен айқындалған сияқты әуе кемелерінің сол ұқсас түрлерінде жұмыстың алдыңғы тәжірибесінен өту жолымен азаюы мүмкін.

      35. ATPL беру үшін тәжірибелік икемділіктер бойынша емтиханнан басқа ұшқыштың рұқсаты бар ӘК-ң сол түрлері мен нұсқалары бойынша жалпы болып табылатын тәжірибелік емтиханның элементтері ұшқышқа өту белгісі қойылуы мүмкін.

      36. Емтихан алушы тәжірибелік икемділіктер бойынша біліктілік тексерулері мен емтихандарының түрлі сценарийлері арасында таңдай алады. Бұл сценарийлерде үлгіленген пайдалану режімдері бар. Сонымен бірге ұшулардың(FFS) кешенді тренажерлары және осы Қағидамен көзделген сияқты өзге бар тренажерларды пайдаланылуы қажет.

      37. Біліктілікті тексеру уақытында емтихан алушы сынып жіне түрінің белгісі иегерінде теориялық біліімнің қажетті деңгейі бар екеніне көз жеткізуі қажет.

      38. Егер емтихан алушы дәлелсіз деп санайтын себептер бойынша үміткер тексеруді тоқтауға шешімді қабылдайды, бұл үміткер барлық тексеруді қайта тапсыруы қажет. Егер тексеру емтихан алушы дәлелді деп санайтын себептер бойынша тоқталса, онда келесі ұшуда тексерудің тапсырылмаған бөліктері бойынша ғана тексеру жүреді.

      39. FE қарауы бойынша кез келген маневр немесе сынақтау(емтихан) процедурасы үміткермен бір рет қайталанады. FE үміткермен ұшу дағдылары толық қайтара сынақтауды талап етеді деп санаса, ол кез келген кезеңде тексеруді тоқтата алады.

      40. Егер тексеру дара басқаруды талап еткен жағдайда, үміткер ӘКК немесе екінші ұшқыштың функцияларын орындай алатын жағдайдан әуе кемесін басқаруы және экипаждың өзге мүшелері жоқ сияқты ұшуды орындауы тиіс.

      41. Сынақтық ұшудың алдын ала дайындығы барысында үміткер ұозғалтқыш және жылдамдық жұмысының параметрлерін айқындау қажет.Үміткер онымен өткізілген бақылау тексерулер мен өзге дайындық жұмыстарының, соның ішінде райдиобайланысқұралдарын сәйкестендіруше байланысты нәтижелерін емтихан алушыға ұсынуға тиісті. Тексерулер сынақ өтетін әуе кемесі үшін бақылау тексерулерінің карталарына (check list) және, егер бұл қолданылса, экипаждың өзара әрекет концепциясына (МСС) сәйкес аяқталуы қажет. Самғау , қондыруға кіру және қондыру үшін ұшу сипаттамалары жөніндегі нұсқаулыққа ұшулардың өндірісі және пайдаланатын әуе кемесі үшін ұшуды пайдалану жөніндегі басшылыққа сәйкес үміткермен есептеледі. Салыстырмалы/ абсолютті шешім қабылдау (DH/A), төмендеудің ең аз салыстырмалы/ абсолюттік биіктігі (MDH/A), және сонымен бірге екінші шеңберге кету нүктесі(MAP) үміткермен айқындалады және емтихан алушымен келісіледі.

      42. Қауіпсіздік мүдделерінде немесе басқа кеме үшін жіберілмейтін кідірісті болғызбауда емтихан алушы араласуы қажет жағдайлардан басқа ол әуе кемесін басқаруға қатысуға тиісті емес.

      Көп мүшелі экипажбен (MPA) ӘК түрінің біліктілік белгісін алу, кқп мүшелі экипажбен оларды пайдалану кезінде бір ұшқышты (SPA) ұшақтардың, сонымен қатар кқп мүшелі экипаж ұшқышының куәлігін (MPL) және желілік авиация ұшқышының (ATPL).куәлігін алу кезіндегі тәжірибелік дағдылар бойынша біліктілік тексерулері мен емтихандары үшін арнайы талаптар.

      43. Көп мүшелі экипажы бар ұшақ немесе SPA ұшағы үшін ұшу дағдыларын тексеру оларды көп мүшелі экипажбен пайдалану кезінде көп мүшелі экипажда жүзеге асырылады. Өзге түрдегі біліктілік белгісі бар өзге үміткер немесе өзге білікті ұшқыш екінші ұшқыштың рөлін орындай алады. Егер әуе кемесі пайдаланылса, екінші ұшқыш емтихан алушы немесе нұсқаушы болуы тиіс.

      44. Үміткер МСС сәйкес штаттық емес және апаттық операциялардан басқа "басқарушы ұшқыш" (PF) ретіндегі сияқты сол "басқарушы емес ұшқыш" (PNF) ретінде өте алуы мүмкін ұшуды тексерудің барлық бөліктерінен өту кезінде "басқарушы ұшқыш" (PF) ретінде әрекет етуі тиіс. МРА –а біліктілік белгісін немесе ATPL алуға үміткер PNF ретінде әрекет ету қабілеттілігін көрсете білуі тиіс. Үміткер егер бұл сынақтардың барлық элементтері таңдалған орында орындалса, ұшу икемділіктерін тексеру үшін ұшақ кабинасының сол жақ отрығышынғ немесе оң жақ отырғышын таңдай алады.

      45. Өтініш беруші PF немесе PNF ретінде әрекет етуіне қарамастан ӘКК міндеттерін орындауды талап ететін көп мүшелі экипажды райдалану кезінде ATPL алуға немесе MPA, немесе SPA түріндегі белгілерге үміткерлерді тексеруде емтихан алушымен білімнің келесі арнайы облыстары тексерілуі тиіс:

      1) экипаждың өзара әрекетін басқару;

      2) Тиіст қадағалау жолымен әуе кемесін пайдалануды жалпы бақылауды орындау;

      3) Қалыптасқан жағдайға қолданылатын қауіпсіздік аспектілеріне және тиісті нормалар мен ережелерге сәйкес , соның ішінде төтенше жағдайлар туындаған кезде басымдылықтарды орнату және шешімдерді қабылдау.

      46. Егер IR алу талап етілетін болса, онда тексеру ҰӨЕ(IFR) бойынша өтуі тиіс, сонымен қатар әуе көлігін пайдаланудың коммерциялық жағдайлары ең жоғары үлгіленуі мүмкін. Әдеттегі жалпы қабылданған құралдарды пайдалана отыра үміткердің ұшуды жоспарлау және өткізу қабілеттілігі тексеру үшін елеулі элемент болып табылады.

      47. Егер (Type Rating) түріне рұқсат туралы біліктілік белгісін алу курсы ұшу дайындығының 2 сағаттан азды қосса, ұшу икемділіктерін тексеру FFS тренажерында өтуі мүмкін және ұшақтағы оқу ұшулары басталғанға дейін аяқталуы мүмкін. Бұл жағдайда ұшақтағы ұшу дайындығын қоса, түр белгісіне курстың аяқталуы туралы куәлік жаңа түрдегі белгі үміткердің куәлігіне енгенге дейін өкілетті ұйымға жолдануы қажет.

      48. Көтеріңкі ұшу сипаттамалары бар күрделі ұшақтан басқа 1 адамнан тұратын ұшақ (SP aircraft) жағдайында, үміткер біліктілік тексеру және икемділіктерін тексерудің барлық сәйкес бөліктерінен өтуі тиіс. Егер қандай да болмасын бөліктің қандай да болмасын тармағы бойынша "өтпеу белгісі" алынса, демек, бұл бөлік бойынша "өтпеу белгісі" қойылады. Бөліктердің біреуінен көп өтпеу белгісі үміткерден ұшуды тексерудің барлық бөліктерін қайта тапсыруды талап етеді. Бір бөліктен ғана өтпеу белгісі сол бөлікті қайта тапсыруды талап етеді. Қайталама тексерудің кез келген бөлігінен , соның ішінде алдыңғы талпыныста "өту белгісі" алынға сол бөліктерде , үміткерден ұшу икемділіктерінің барлық тексеруін қайта тапсыруды талап етеді. Көп қозғалтқышты SPA үшін ассиметриялық ұшуға жататын тиісті сынақтау мен тексерудің 6 бөлігін өткізіп жіберу керек.

      49. Көтеріңкі ұшу сипаттамалары бар көп мүшелі экипаж ұшақтар және SP ұшақтары жағдайында үміткер тәжірибелік дағдылар және біліктілік тексерулер бойынша емтиханның барлық бөліктерінен қтуі қажет. 5 тармақтан асатын өтпеу белгісі тек осы тармақтарды қайта тапсыруды талап етеді. 5 тармақтан аз өтпеу белгісітек осы тармақтарды қайта тапсыруды талап етеді. Қайталама тексерудің кез келген тармақтары , соның ішінде алдыңғы қайта тапсыруда өту белгісі қойылғандар бойынша өтпеу белгісі үміткерден барлық тексеруден қайта өтуді талап етеді. ATPL кулігін немесе MPL көп мүшелі экипаж ұшқышының куәлігін алу кезінде 6 бөлік тәжірибелік икемділіктер және біліктілік тексеру емтиханының бөлігі болып табылмайды. Егер өтініш беруші 6 бөлікті сәтісіз тапсырса, немесе тіпті тапсырмаса, түр белгісі оған CAT II немесе CAT III санатты аспаптар бойынша қондыру құқығынсыз берілетін болады. CAT II немесе CAT III –е түр белгісі бойынша құқықты кеңейту үшін әуе кемесінің тиісті түріне 6 бөлік бойынша ұшу икемділіктерін тексеруді тапсыруы тиіс.

      50. Үміткер қабілеттілігін көрсетуі тиіс:

      1) оның шектеулі аясында ұшақты басқару;

      2) барлық маневрларды дәл және бір сарынды орындау;

      3) жақсы қабылданған шешімдер және ұшу икемділіктерді көрсете білу;

      4) аэронаивгация облысында білімін көрсете білу;

      5) процедура немесе маневрдың табысты нәтижесі күмән келтірмейтіндей ұщудың барлық кезеңдерінде әуе кемесіне бақылауды жүзеге асыру;

      6) егер бұл қолданылса, экмпаж мүшелерінің жұмыс қабілетілігін жоғалту кезінде экипаж мүшелерінің әрекеттер үйлесімділігі мен процедураларды түсіну және қолдану;

      7) егер бұл қолданылса, экипаждың өзге мүшелерімен тиімді өзара әрекет.

      51. Іөтеріңкі ұшу сипаттамалары бар кешенді ұшақтардан басқа, SP (single - pilot) үшаұтары үшін оқыту деректері мен ұшуды тексеруді нәтижелері енгізілген кесте төменде келтірілген:

      1) кестеде келесі символдар қолданылады:

      P – ӘКК немесе екінші ұщқыш ретінде үйретілген, сонымен қатар "басқарушы ұшқыш" (PF) және "басқарушы емес ұшқыш" (PNF) функцияларын орындайтын ұшықш;

      X – Егер мұндай болса, ұшуды ұқсату қолданылуы тиіс жаттығулар, болмаған жағдайда, маневр және процедуралар үшін ұшақты пайдалану қажет;



      = Оқыту бақылаудағы ұшақты тексерумен толықтырылуы тиіс;

      2) тәжірибелік дайындық ең болмағанда(Р) ретінде көрсетілген деңгейдің оқу техникасында өтуі немесе (



      )бағыт тілімен көрсетілген техниканың кез келген ең жоғары деңгейінде өткізілуі қажет. Пайдаланатын оқу техникасын белгілеу үшін келесі белгілер мен қысқартулар қолданылады:

      A – Ұшақ;

      FFS - кешенді тренажҰр;

      FTD – ұшуларға оқыту үшін тренажер (көп қозғалтқышты ұшақ сыныбының біліктілік белгісі үшін тренажер FNPT II);

      3) (*) жұлдызшасымен белгіленген 3 Б бөлігінің тармақтары және көп қозғалтқышты ұшақтардың 6 бөлік тармақтары тек аспаптарға сүйене орындалуы тиіс, егер IR қайта растау және жаңғырту ұшу икемділіктері мен біліктілік тексерулері не кірсе.Егер (*) жұлдызшасымен белгіленген тармақтар тәжірибелік дағдылар және біліктілік тексеру емтиханы уақытында тек аспаптармен жүргізілмесе, және есепке алынатын IR құқықтары жоқ болса, сынып және түр белгілері VFR шолу ұшуларымен шектелетін болады;

      4) Тек шолу ұшулары үшін көп қозғалтқышты ұшақтардың сыныбы бойынша біліктілік белгісін қайта растауда, бағыттың 10 секторларын өтудің талап етілетін тәжірибесі алдыңғы 12 ай ішінде аяқталмаса, 3А бөлігі бойынша сынақтар орындалуы тиіс. Егер 3Б бөлігінің жаттығулары бойынша тексеру орындалса, 3 А бөлігі бойынша тексеру талап етілмейді;

      5) Ұшу икемділіктері мен біліктілік тексеруінің тізбегіндеі көрсетілген "М" әрпі в бұл жаттығуды ( мұндайлар бірнешеу болғанда таідауға жаттығулар) міндетті орындау қажеттілігін білідреді;

      6) FFS немесе FNPT II тренжарлары, егер олар сынып және түрдің біліктілік белгілерін алу үшін бекітілген курстың бөлігі табылса, көп қозғалтқышты ұшақтың түрі немесе сыныбының біліктілік белгілері бойынша тәжірибелік дайындықта пайдаланылуы тиіс.Оларды курста бекіту үшін келесілер назарға қабылданады:

      Тиісті сертификатталған талаптарда келтірілген FFS немесе FNPT Iiтренажерларының білікті деңгейі;

      Нұсқаушылардың біліктілігі;

      Оқыту курсымен көзделген FFS немесе FNPT дайындық сағаттарының саны;

      Үміткердің оқыту кезінде пайдаланатын ұқсас түрлердегі алдыңғы тәжірибесі;

      Ұшу икемділіктері мен біліктілік тексеруді сынақтау пайдаланудың көп мүшелі режімінде жүзеге асырылса, түрге рұқсат туралы біліктілік белгі пайдаланудың кқп мүщелі режімімен шектеледі.

5 тарау. CPL алу үшін тәжірибелік дағдылар бойынша емтихан

      52. CPL алу үшін біліктілік сынақтаынан өтауге үміткер ұшу икемділіктерін тексеру кезінде пайдаланатын әуе кемесінің сол сыныбы немесе түрінде оқытудан өтуі тиіс.

      53. Үміткер ұшу мкемділіктерінің барлық бөліктері бойынша өту белгісін алуы тиіс (skill test). Егер қандай да болмасын тармақта, қандай да бір бөлікте өту белгісін алмаса, демек бұл бөлік бойынша өтпеу белгісі қойылады. Бөліктердің біреуінен көп өтпеу белгісі үміткерден ұшу икемділіктерін тексерудің барлық бөліктерін қайта тапсыруды талап етеді. Бір бөліктен ғана өтпеу белгісі сол бөлікті қайта тапсыруды талап етеді. Қайталама тексерудің кез келген бөлігінен , соның ішінде алдыңғы қайта тапсыруды табысты тапсырған сол бөліктер бойынша өтпеу белгісі үміткерден ұшу икемділіктерінің барлық тексеруін қайта тапсыруды талап етеді (skill test). Барлық бөліктер бойынша ұшу икемділіктерін тексеру 6 ай ішінде аяқталуы тиіс. Екі талпыныстан сәйкес барлық бөлімдерді тапсырудың қабілетсіздігі бұдан әрі оқытуды талап етеді.

      54. Қайталама оқыту сәтсіз ұшу тексерулерінен кейін басталады. Ұшу икемділіктерін тексеру тапсыру талпыныстары шектеусіз.

      Тәжірибелік дағылар бойынша емтиханды өткізу.

      55. Егер емтихан алушы дәлелсіз деп санайтын себептер бойынша үміткер тексеруді тоқтауға шешімді қабылдайды, бұл үміткер барлық тексеруді қайта тапсыруы қажет. Егер тексеру емтихан алушы дәлелді деп санайтын себептер бойынша тоқталса, онда келесі ұшуда тексерудің тапсырылмаған бөліктері бойынша ғана тексеру жүреді.

      56. Ұшудан емтихан алушының бойынша кез келген маневр немесе сынақтау(емтихан) процедурасы үміткермен бір рет қайталанады. Ұшудан емтихан алушы үміткермен ұшу дағдылары толық қайтара сынақтауды талап етеді деп санаса, ол кез келген кезеңде тексеруді тоқтата алады.

      57. Үміткер ӘКК функцияларын орындай алатын жағдайдан әуе кемесін басқаруы және экипаждың өзге мүшелері жоқ сияқты ұшуды орындауы тиіс.

      58. Үміткер емтихан алушыға онымен орындалатын тексеру мен міндеттерді, соның ішінде радиобайланыс құрылғысының сәйкестенуін көрсетуі қажет. Тексерулер ұшуды тексеру өткізілетін бақылау тексерулерінің белгіленген карталарына сәйкес аяқталуы тиіс. Ұшуға дайындық уақытында үміткер қозғалтқыш және жылдамдық жұмысының параметрлерін айқындауға міндетті. Самғау, қондыруға кірулер және қондырулар пайдаланылатын әуе кемесін ұшуды пайдалану жөніндегі басшылығына сәйкес үміткермен есептеледі.

      59. Қауіпсіздік мүдделерінде немесе басқа кеме үшін жіберілмейтін кідірісті болғызбауда ұшудан емтихан алушы араласуы қажет жағдайлардан басқа ол әуе кемесін басқаруға қатысуға тиісті емес.

      60. Біліктілік сынақтары ұшін пайдаланатын ұшақ оқу ұшақтарының талаптарына жауап беруі қажет, сонымен қатар төрт адамнан кем емес тасымал үшін сертификатталған болуы тиіс, ауыспалы қадаммен бүрандасы және жиналмалы шассиі болуы тиіс.

      61. Ұшу бағыты емтихан ашуымен, ал тағайындалу түрағы бақылаущы әуе айлағымен таңдалады. Ұшудың ұзақтығы 90 минуттан кем болмауы тиіс.

      62. Үміткер қабілеттілігін көрсетуі тиіс:

      1) оның шектеулі аясында ұшақты басқару;

      2) барлық маневрларды дәлі және бір сарынды орындау;

      3) жақсы қабылданған шешімдер және ұшу икемділіктерді көрсете білу;

      4) аэронаивгация облысында білімін көрсете білу;

      5) процедура немесе маневрдың табысты нәтижесі күмән келтірмейтіндей ұщудың барлық кезеңдерінде әуе кемесіне бақылауды жүзеге асыру;

      Ұшу параметрлерінің жол берілетін ауытқулары

      63. 2.3, 2.5.тармақтар және 5 және 6 бөліктердің барлық тармақтары 3 кесте. CPL(A) беру үшін тәжірибелік икемділіктер бойынша емтиханның мазмұны FNPT- II, FTD-1/2/3 немесе FFS тренажерларында толық көлемде орындалуы мүмкін.